Берзански преглед: Од скандал до берзанска ѕвезда, златото и среброто пак тонат

Минатата недела за бројни берзи ширум светот не беше добра. Прегледот на избраните десет светски индекси покажува дека претежно завршија во црвени бројки, како во петокот така и на петдневно (неделно) ниво, со исклучок на еден индекс – јужнокорејскиот KOSPI (за него аналитичарите на „Блумберг Адрија“ веќе пишуваа). Во петочната трговија благо доби, а на неделно ниво забележа дури петпроцентен скок.

Кога сме веќе во Азија – јапонскиот Nikkei не ја сподели судбината на корејскиот индекс. Во петок изгуби 3,38 проценти од вредноста, а на неделно ниво беше за речиси два проценти понизок. Во негативна зона се лизна и кинескиот Hang Seng, кој беше за помалку од еден процент. Друг кинески индекс, CSI 300, на неделно ниво изгуби речиси 2,2 проценти

Преку океанот и американскиот индекс S&P 500, како и технолошкиот Nasdaq, завршија во црвени бројки. Судбоносна беше особено петочната трговија, кога индексот на петстотте американски акции беше понизок за 1,5 проценти, а технолошкиот дури за два. Вредноста се намали и на индустрискиот индекс Dow Jones.

Меѓу американските акции ја издвојуваме компанијата „Супер мајкро компјутер“ (Super Micro Computer Inc. SMCI), членка на индексот Nasdaq, која се најде во центарот на шверцерски скандал: еден од коосновачите наводно испраќал сервери со најнапредните чипови на „Енвидија“ во Кина, заобиколувајќи ги сите контроли. Следеше оставка, а „оставка“ дадоа и инвеститорите, бидејќи акцијата во петочната трговија се урна за повеќе од 30 проценти – на нешто над 20 долари по акција.

Не беше ништо подобро ни на берзите во Европа, каде што паднаа вредностите на британскиот FTSE 100, германскиот Dax и францускиот Cac 40. Меѓу споменатата тројка најголем удар „почувствува“ германскиот Dax, кој во петок беше понизок за два проценти, а на неделно ниво дури за 4,55 проценти.

Скок на цената на нафтата

Додека вредностите на берзанските индекси паѓаат, нафтата се искачува сè повисоко. Само во петокот таа поскапе за 3,3 проценти, а во споредба со крајот на минатата година цената е речиси удвоена и се приближува до постпандемиските вредности од 2022 година - во петокот нафтата брент го заврши денот на 112 долари за барел, во 2022 година се приближи до 130 долари.

Може ли да ја достигне и да ја надмине оваа цена? Според зборовите на американскиот претседател Доналд Трамп за војната во Иран, изгледа дека се сосема можни сите сценарија. Тој ја одби можноста за примирје, а истовремено изјави дека САД се блиску до постигнување на поставените цели во Иран. Отворено прашање останува и како би реагирал Иран на запирањето на американското посредување.

Златото го губи сјајот, а што е со биткоинот?

И покрај беснењето на војната, златото - сигурното засолниште, како што го нарекуваат – оваа недела не блескаше. Неделата ја заврши на нешто помалку од 4.500 долари за унца, што претставува повеќе од трипроцентен пад во петочната трговија. На неделно ниво златото е пониско за повеќе од една десетина, а од почетокот на годината вредноста на унцата е повисока за четири проценти. Да додадеме дека уште на крајот од јануари годинава унца чинеше повеќе од 5.400 долари, што значи дека купувачите денес го купуваат златото со 17-процентен попуст во однос на тогашната цена.

Поевтино стана и среброто. Во петочната трговија цената се намали за речиси седум проценти – на нешто помалку од 68 долари. Во последната недела поевтини за 16 проценти, а годинава за повеќе од пет проценти.

За крај да погледнеме уште на дигиталното злато, како што некои сакаат да го нарекуваат биткоинот. На почетокот од неделата криптовалутата чинеше над 74 илјади долари, а во сабота претпладне, кога настануваше овој текст, се задржуваше на добри 70 илјади долари, што претставува околу петпроцентен пад. Сè уште, сепак, е за околу една десетина над годинешното дно, кога достигна 63 илјади долари.

Поскапи пари?

Минатата недела ги следевме и одлуките на централните банки. Европската централна банка (ЕЦБ) на овој состанок реши да ги задржи каматните стапки, но сè повеќе се зборува дека по циклусот на намалување би можела да прибегне кон зголемување. „Моментално е можно среднорочните инфлациски изгледи да се влошат и инфлациските очекувања постојано да растат, што значи дека веројатно ќе биде потребна порестриктивна монетарна политика,“ изјави членот на Советот на гувернери Јоахим Нагел.