На што се должи растот на берзанските индекси во Јужна Кореја и Јапонија?

Јужнокорејската берза забележа исклучително силен раст во текот на изминатата година. Индексот Kospi порасна за повеќе од 130 проценти од почетокот на 2025 година, поттикнат од силниот инвестициски циклус во вештачката интелигенција. На почетокот на минатата недела, пазарот сепак силно реагираше на ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток и индексот во еден момент падна за околу 20 проценти, но дел од загубите брзо беа надоместени и до крајот на неделата се врати за околу 10 проценти. За споредба, јапонскиот Topix порасна за малку повеќе од 30 проценти во истиот период, додека S&P 500 постигна раст од околу 16 проценти.

Глобалниот технолошки циклус обележан со рекордни инвестиции во инфраструктурата за вештачка интелигенција силно ја зголемува побарувачката за напредни мемориски чипови, област во која Јужна Кореја има водечка глобална позиција. Структурата на пазарот е исклучително концентрирана. Технолошките гиганти „Самсунг Електроникс“ (Samsung Electronics) и „СК Хиникс“ (SK Hynix) доминираат на берзата и заедно сочинуваат речиси 40 проценти од индексот Kospi, поради што случувањата во технолошкиот сектор имаат одлучувачко влијание врз целиот пазар. Една од причините зошто корејските акции се тргуваа со попуст во однос на западните пазари со години беше таканаречениот „корејски попуст“. Попустот е поврзан со доминацијата на големите семејни конгломерати (chaebola) со релативно ниски дивиденди и послаба заштита на малцинските акционери.

 

Во последниве години, серија реформи на корпоративното управување привлекоа голем број странски инвеститори, па затоа играат доминантна улога во растот на индексот. Во последните месеци, странците беа нето-продавачи, додека домашните мали инвеститори познати како „мравки“ (ants) активно купуваа за време на корекциите, применувајќи ја стратегијата „buy the dip“ (купи по пад). И покрај падот од минатата недела, корејскиот пазар останува еден од клучните глобални технолошки пазари. Индексот Kospi останува релативно поевтин од американскиот индекс S&P 500, со коефициент цена/заработка (P/E) од 20, во споредба со 25 на S&P 500.

Во меѓувреме, јапонскиот индекс Topix порасна за околу 33 проценти од почетокот на 2025 година, но двигателите на растот се делумно различни отколку во Јужна Кореја. Додека јапонските акции, исто така, имаа корист од глобалниот оптимизам на вештачката интелигенција, јапонскиот пазар на капитал, исто така, доживува поширока структурна промена. По енергетскиот шок од 2022 година и враќањето на умерената инфлација, големи количини на готовина што ги поседуваат јапонските домаќинства и компании постепено почнаа да се влеваат на пазарот на капитал. Јапонија со децении се бори со дефлација и слаб економски раст, но враќањето на умерената инфлација, постепеното зголемување на каматните стапки од страна на Банката на Јапонија и зголемувањето на платите ги зголемија и потрошувачката и инвестициите. Во оваа средина, Topix во 2025 година го надмина својот историски врв од 1989 година, по речиси три децении. И покрај силниот раст, јапонскиот пазар останува релативно прифатлив, при што Topix се тргува со коефициент P/E од 19, а јапонскиот индекс нуди и највисок дивиденден принос од 2,1 проценти во споредба со Kospi и S&P 500. Растот е дополнително поткрепен од интересот на глобалните инвеститори кои сакаат да ги диверзифицираат своите портфолија надвор од американскиот пазар.

Како и Јужна Кореја, Јапонија исто така увезува голем дел од својата нафта од Блискиот Исток, па затоа продолжениот конфликт претставува сериозен макроекономски ризик. Сепак, Јапонија има значителни стратешки резерви на нафта, што ги ублажува потенцијалните прекини во снабдувањето на краток рок.