Дали Индија станува економски конкурент на Јапонија?

Со години Индија е рангирана како петта најголема економија во светот, зад САД, Кина, Германија и Јапонија. Сега таа му се приближува на Јапонија, потпомогната од релативно младото население од 1,4 милијарди жители, како и од намалувањето на јапонската економија изразено во долари.

Постои можност уште оваа недела да добиеме сигнал дека Индија ја престигнала Јапонија и станала четврта најголема економија во светот. Индија ќе објави нови податоци за БДП според ажурирана методологија, а ревизиите би можеле да ја зголемат измерената големина на економијата.

Bloomberg

Како се мери економијата на една држава?

Големината на економијата на една земја првенствено се мери преку бруто-домашниот производ (БДП) - вкупната вредност на сите стоки и услуги што ги произведува во текот на една година.

Најчестиот начин за споредба на БДП меѓу државите е преку номиналниот БДП. Тоа е мерка на вкупната вредност на произведените стоки и услуги по тековни цени, односно без прилагодување за инфлација. За меѓународни споредби, економистите го претвораат БДП од локалната валута во американски долари користејќи просечен девизен курс за одреден период, најчесто една година.

Па, како се споредува економијата на Индија со јапонската?

Според номиналниот БДП, индиската влада проектира дека економијата ќе достигне нешто повеќе од 4 билиони долари во фискалната година што завршува во март 2026 година. За споредба, официјалните податоци од Јапонија покажуваат дека нејзината економија изнесувала околу 4,4 билиони долари во календарската 2025 година. Меѓународниот монетарен фонд претходно прогнозираше дека Индија ќе ја престигне Јапонија во фискалната 2025–2026 година.

Се очекува Индија да стане трета најголема економија до 2029 година
Бруто-домашен производ според проценки по тековни цени, остварени и проектирани

Извор: ММФ

Зошто не се остварија проекциите на ММФ?

Девизните курсеви беа клучен фактор.

Индиската валута ослабе за околу 5 отсто во 2025 година, што „избриша“ значителен дел од растот кога се пресметува во долари. Јенот, и покрај периодите на волатилност, во просек беше посилен во однос на доларот отколку претходната година, што го зголеми БДП на Јапонија во долари.

Индиската економија и натаму расте многу побрзо и на пат е да оствари раст од над 7 отсто и во оваа и во следната фискална година, наспроти околу 1 отсто за Јапонија. Но, сè додека глобалните рангирања се мерат во долари, движењата на валутите можат да го одложат моментот на престигнување.

Како Индија ќе го мери БДП поинаку? Зошто тоа е важно?

На 27 февруари, Индија ќе ја помести својата основна година на БДП во 2022-23 од 2011-12 година, ажурирајќи ја рамката што се користи за пресметување на економското производство. Пребазирањето ги ревидира релативните тежини доделени на различни сектори, така што податоците подобро го одразуваат начинот на кој економијата се развивала во текот на изминатата деценија.

Брзорастечките области, како дигиталната економија и фриленсерската хонорарна работа, веројатно ќе бидат вклучени во новата серија податоци, додека секторите како земјоделството и неформалното производство би можеле да имаат помало учество.

Bloomberg

Слична ревизија во 2015 година го зголеми БДП на Индија за околу 120 милијарди долари и ја подигна проценетата стапка на раст за 2013–2014 година на 6,9 отсто, од претходните 4,7 отсто.

Влијанието од најновата ревизија засега останува неизвесно, бидејќи ажурираните тежини на секторите сè уште не се објавени.

Што го движи економскиот раст на Индија?

Растот на населението на Индија стана моќен двигател на нејзиниот економски подем. Населението порасна од околу 361 милион по стекнувањето независност во 1947 година на повеќе од 1,4 милијарди денес. Ова брзо зголемување значително ја прошири работната сила: средната возраст на 1,4-те милијарди жители изнесувала 28 години во 2021 година, а околу 65 отсто од населението се очекува да остане под 59 години до 2036 година, според податоците на статистичкото министерство.

Овие помлади домаќинства во работоспособна возраст ја поттикнуваат силната потрошувачка преку трошење за домување, автомобили, паметни телефони и други потрошувачки производи.

Bloomberg

Услугите остануваат 'рбетот на економијата. Градовите се трансформираа во центри за информатичка технологија и аутсорсинг на деловни процеси, финансиски услуги, туризам, здравствена заштита и малопродажба.

Владата инвестира рекордни суми во инфраструктура и се обидува да привлече странски производители со намалување на бирократијата и нудење даночни олеснувања и субвенции поврзани со производството. Компании, вклучувајќи ги „Самсунг Електроникс“ (Samsung Electronics Co.) и „Фокскон“ (Foxconn), производителот на „ајфон“ уредите на „Епл“, воспоставија големи погони за производство на паметни телефони во Индија.

Што би значело за Индија да ја надмине Јапонија?
Со оглед на тоа што нејзиното население е околу 10 пати поголемо, надминувањето на Јапонија во вкупниот БДП од страна на Индија би ја одразувало големината на економијата, а не нивото на просперитет.

Приходот по жител во Индија е само мал дел од оној во Јапонија, нешто над 3.000 долари, наспроти 36.390 долари, според проценките на Меѓународниот монетарен фонд за 2026 година. Според класификациите на Светска банка, Индија и понатаму би се вбројувала меѓу земјите со понизок среден приход.

И покрај тоа, ваквиот пресврт би имал силна симболична и геополитичка тежина. Тој би го зацврстил подемот на Индија како голема економска сила, би ја зголемил нејзината привлечност за инвеститори и компании кои бараат алтернативи на Кина и би ѝ дал поголемо влијание на глобалната сцена, во дебати за прашања како безбедноста на храната и климатската политика.

За премиерот Нарендра Моди, тоа би било поттик за неговата амбиција Индија да стане лидер меѓу земјите во развој. На домашен план, ова претставува уште еден чекор кон неговата цел Индија да стане развиена држава до 2047 година, кога се одбележуваат 100 години од независноста од британската колонијална власт.

Приход по глава на жител во петте најголеми светски економии

Извор: ММФ

Сепак, статусот на развиена земја зависи од животниот стандард, а не од големината на економијата. Тој подразбира висок приход по глава на жител, инфраструктура од светска класа, добро образована и квалификувана работна сила, доволно квалитетни работни места, ниска невработеност кај младите и силни системи на социјална заштита. Јапонија исполнува многу од овие критериуми, што ја нагласува разликата што Индија сè уште треба да ја надмине.

Постојат ли други начини за споредба на економиите?
Иако споредбата на номиналниот БДП на една земја е стандардниот пристап, постои и друг, иако поретко користен метод - паритетот на куповна моќ (ПКМ). Овој метод ги приспособува разликите во ценовните нивоа меѓу земјите. Наместо да се потпира на пазарните девизни курсеви, тој споредува колку чини слична кошничка на стоки и услуги како храна, облека, кирија, електрична енергија и превоз во секоја земја.

Според паритетот на куповна моќ (ПКМ), Индија веќе е трета најголема економија во светот, позиција што ја држи уште од пред 2010 година, според Меѓународниот монетарен фонд. Користејќи го овој критериум, ММФ очекува економијата на Индија да достигне околу 19,14 билиони долари во 2026 година, наспроти приближно 6,92 билиони долари за Јапонија.

Оваа разлика ја одразува значително пониската ценовна рамка во Индија. Еден килограм ориз, на пример, чини околу 0,67 долари во Индија, а 4,76 долари во Јапонија, речиси седумпати повеќе.

Економијата на Индија е трета во светот според паритетот на куповна моќ
Најголемите светски економии според ПКМ, мерено во меѓународни долари

Bloomberg