Зошто акциите на „Спејс екс“ паѓаат по ИПО-то: Дали компанијата е преценета или ова е можност за купување?

Многу компании привлекоа огромно внимание во месеците пред нивната иницијална јавна понуда (ИПО), но ретко која успеа да привлече толку внимание од инвеститорите како „Спејс екс“ (SpaceX). Очекувањата растеа со секоја нова информација за ИПО-то, бидејќи „Старлинк“ (Starlink), „Старшип“ (Starship) и лидерската репутација на Илон Маск создадоа приказна за која пазарот беше спремен скапо да плати.

Таквиот интерес продолжи дури и по почетокот на тргувањето. Огромната побарувачка ја покачи цената на акциите далеку над онаа по која компанијата излезе на берза, а за само неколку дена „Спејс екс“ се најде меѓу највредните компании во светот. Сепак, само еден месец подоцна, акцијата изгуби голем дел од тој раст и падна под својата ИПО цена.

Поради тоа сега се поставува прашањето дали овој пад покажува дека „Спејс екс“ беше преценета или претставува очекувано заладување по исклучително силното деби на берзата.

Одговорот е помеѓу тие две перспективи, со оглед на тоа што првиот раст беше поттикнат од ограничена понуда на акции, огромно медиумско внимание и очекувања за идниот развој на компанијата, додека сега пазарот се повеќе се свртува кон нејзините резултати, профитабилноста и трошоците за амбициозен влез во индустријата за вештачка интелигенција. Практично, голем дел од инвеститорите ја искористија возбудата знаејќи дека цената ќе падне поради огромната побарувачка и сега ги остваруваат своите профити.

Што точно се случи?

„Спејс екс“ излезе на берза во средината на јуни по цена од 135 долари по акција и веднаш стана една од најследените компании на Волстрит. Побарувачката од инвеститорите беше толку голема што акциите силно пораснаа во текот на првите денови од тргувањето, а компанијата накратко се рангираше меѓу највредните во светот.

Сепак, по почетната еуфорија следуваше сосема поинаков тренд. Како што поминуваше првиот бран купувања, акциите губеа дел од своите добивки од недела во недела, а само еден месец по ИПО-то, накратко паднаа под цената по која компанијата излезе на берза. Со други зборови, пазарот многу брзо премина во фаза на преиспитување дали и колку навистина вреди „Спејс екс“.

Дали падот беше очекуван?

Иако пад од неколку десетици проценти на прв поглед изгледа драматичен, овој вид развој не е невообичаен кога станува збор за големи и долгоочекувани првични јавни понуди. Во првите денови од тргувањето, цената речиси неизбежно не ги претставува деловните резултати на компанијата, туку само односот на понудата и побарувачката. Кога голем број инвеститори сакаат да купат мал број достапни акции, цената може да расте значително побрзо отколку што тоа го оправдуваат фундаментите.

Bloomberg

Таква ситуација се случи и со „Спејс екс“, која излезе на берза по години шпекулации за ИПО, со силно медиумско внимание и огромни очекувања на инвеститорите. Како што цената на акциите растеше, некои инвеститори одлучија да остварат профит, задоволни од исклучително високиот принос остварен во многу краток период. Други продолжија да ја држат акцијата, не затоа што веруваа во уште посилен долгорочен раст, туку затоа што се обидуваа да го погодат моментот кога акцијата ќе го достигне својот врв за да се продадат тогаш и да остварат што е можно поголем профит. Таквото однесување дополнително ја зголеми волатилноста и ја забрза корекцијата бидејќи притисокот за продажба почна да се зголемува.

Дополнителна причина за изразени осцилации е фактот што релативно мал дел од вкупните акции на компанијата беа во слободен промет. Така, понудата беше максимално ограничена. Дури и помалите приливи или одливи на капитал можат да предизвикаат значително поголеми промени во цените отколку кај компаниите со поголем број акции достапни за инвеститорите.

Зошто инвеститорите почнаа да ги разгледуваат фундаментите?

Откако стивна почетната еуфорија, инвеститорите почнаа да ги оставаат настрана краткорочните профити и да поставуваат друго, многу поважно прашање, а тоа е дали „Спејс екс“ има место во долгорочното портфолио, или ИПО-то беше првенствено можност за брза добивка? Кога инвестицискиот наратив се свртува кон долгорочниот хоризонт, повеќе не е доволно компанијата да има амбициозни планови и харизматичен основач. Пазарот сака да види кои делови од бизнисот генерираат профит, кои трошат капитал и колку е одржлив идниот раст.

Во случајот со „Спејс екс“, токму тука се појавуваат поделени мислења за понатамошниот развој на компанијата. Од една страна, тука е „Старлинк“, висококвалитетен и профитабилен бизнис кој веќе денес генерира стабилен приход и е 'рбетот на целиот бизнис. Од друга страна, компанијата инвестира огромни суми во областа на вештачката интелигенција, што досега не носи соодветен финансиски резултат. Таквата слика ги дели инвеститорите во две групи: оние кои се подготвени да прифатат поголем ризик верувајќи дека денешните инвестиции би можеле да создадат нова вредност во иднина, и поконзервативните кои ќе чекаат поконкретни докази дека сегментот на вештачка интелигенција почнува да го оправдува капиталот инвестиран во него.

Затоа следните квартали ќе бидат клучни. Прашањето не е само дали профитабилниот дел од компанијата може да ги финансира нејзините проекти за вештачка интелигенција доволно долго, туку и дали ќе покажат видлив напредок преку раст на приходите, намалување на загубите и појасни знаци на монетизација. Ако тоа се случи, тоа би можело да докаже дека стратегијата на Маск била здрава и покрај почетните загуби. Меѓутоа, ако вештачката интелигенција продолжи да се развива без видливо поместување кон профитабилност, притисокот врз акцијата би можел да продолжи.

Одговорот на тоа прашање зависи од три клучни деловни области – „Старлинк“, вселенската програма и бизнисот со вештачка интелигенција, кои денес имаат сосема различно влијание врз вкупните резултати на компанијата.

„Старлинк“ останува најголемата сила на „Спејс екс“

Најголемата причина зошто инвеститорите сè уште имаат доверба во „Спејс екс“ е „Старлник“. За разлика од многу други делови од компанијата, тој сектор денес претставува стабилен и профитабилен бизнис што го зголемува бројот на корисници и приходи од година во година. Благодарение на него, „Спејс екс“ сега е компанија што покажува дека може успешно да ги монетизира своите технологии.

Ова е и причината зошто падот на акциите не значи дека пазарот ја изгубил довербата во целиот бизнис. Напротив, поголемиот дел од инвеститорите сè уште го гледаат „Старлинк“како квалитетна основа врз која компанијата може да ја изгради следната фаза на развој, но бизнис што имал нето загуба не заслужува цена по акција што е премија во споредба со самата ИПО цена.

Полето на вештачката интелигенција станува најголемо прашање за инвеститорите

Ако „Старлинк“ претставува најголема сила на „Спејс екс“, тогаш вештачката интелигенција претставува негова најголема неизвесност. Токму во овој сегмент причината зошто пазарот стана многу повнимателен во последните недели е затоа што сегашниот ефект на вештачката интелигенција е многу посилен од самиот „Старлинк“.

По аквизицијата на „Екс еј-ај“ (xAI), „Спејс екс“ доби можност да развие бизнис што би можел да поврзе сателитска инфраструктура, компјутерски капацитети и развој на вештачка интелигенција во иднина. Таквата визија има јасна логика и би можела да отвори сосема нов пазар за компанијата. Сепак, засега бара огромни инвестиции, додека финансиските резултати сè уште не покажуваат дека овој капитал почнува да носи соодветен принос.

Bloomberg

Во пракса, ова значи дека профитот што го остварува „Старлинк“ денес во голема мера го финансира развојот на сегментот на вештачка интелигенција. Доколку инвеститорите веруваат дека овие инвестиции еден ден ќе се претворат во профитабилен бизнис, пазарот е подготвен да прифати високи трошоци. Сепак, освен ако следните неколку квартали не покажат напредок преку раст на приходите, намалување на загубите или појасни знаци на монетизација, вештачката интелигенција би можела да остане главната причина зошто акциите се под притисок.

Што да се очекува понатаму?

По остриот пад, главното прашање се префрла од тоа дали „Спејс екс“ е квалитетна компанија на тоа дали моменталната цена соодветно ги одразува ризиците со кои се соочува нејзиниот бизнис. Одговорот најмногу ќе зависи од резултатите што компанијата ќе ги покаже во наредните квартали, додека моменталниот пад на цените покажува многу пореална слика за графиконот на непрофитабилна компанија во моментов.

Првиот фактор што треба да се следи е „Старлинк“. Додека таа облас продолжува да расте во однос на корисниците, приходите и профитабилноста, „Спејс екс“ ќе има стабилен извор на пари за финансирање на развојот на други проекти. Досега, „Старлинк“ останува најсилниот аргумент во корист на долгорочна инвестициска приказна.

 

Друг, и веројатно поважен фактор, е развојот на полето на вештачката интелигенција, бидејќи иднината на цената на акциите на оваа компанија зависи од тоа. Доколку компанијата покаже дека успева да ги зголеми приходите, да ги намали загубите и да најде нови начини за монетизација на своите компјутерски капацитети, загриженоста на инвеститорите постепено ќе исчезне. Во тој случај, падот на акциите по ИПО-то би можел да се смета за нормална корекција по почетната еуфорија. И првиот момент кога вештачката интелигенција ќе изненади со резултати, цената на акциите исто така ќе реагира позитивно, бидејќи таа област во моментов го урива целиот инвестициски имиџ на „Спејс екс“, кој е исклучително силен, ако го исклучиме овој сегмент.

Сепак, ако вештачката интелигенција се покаже како дел од бизнисот што бара сè повеќе инвестиции без видлив напредок во наредните квартали, на пазарот ќе му биде сè потешко да ја оправда високата проценка на компанијата. Во тоа сценарио, притисокот за дејствување би можел да продолжи без оглед на квалитетот на бизнисот на „Старлинк“.