Преглед на берзите: Стравовите од војна ги потресуваат пазарите

Израел рано во петокот започна воздушни напади врз нуклеарната програма и воените цели на Иран, а тие ескалираа во текот на викендот. Министерот за одбрана Израел Кац го нарече потегот превентивен удар, додека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху рече дека нападите ќе продолжат сè додека не се отстрани заканата. Тензиите ги оптоварија пазарите, при што цените на нафтата растат, азиските берзи паѓаат, а доларот ги надоместува претходните загуби, додека трговците бегаат кон познатите безбедни засолништа.

Што значи новата ескалација на Блискиот Исток? Николас Форест, главен инвестициски директор во „Кандријам“ (Candriam) во Брисел, рече дека нападот е „класичен фактор на ризик што доведува до пад на акциите и бегство кон безбедно. Доколку стрмниот раст на цените на нафтата продолжи, тоа би можело да влијае и на растот на инфлацијата, засилувајќи го потенцијалниот ризик од стагфлација што веќе е присутен поради царинската војна. Растечките цени на нафтата, многу јасно, не се во интерес на администрацијата на Трамп“.

Александар Барадез, главен пазарен аналитичар во „Ај-џи“ (IG) во Париз: „Ова веројатно ќе го запре сегашниот раст на европските и американските индекси. Берзата станува скапа, па ова ќе ги охрабри инвеститорите, особено малопродажните инвеститори, да земат дел од профитот сега“.

Мет Малеј, главен пазарен стратег во „Милер Табак“ (Miller Tabak + Co.) во САД: „Моето прашање е што ќе се случи со Ормутскиот теснец? Иран може да го затвори, што значи 13 милиони барели нафта дневно, а да не зборуваме за природниот гас, може да бидат запрени. Дали ќе го сторат тоа или ќе го ограничат протокот? Не знам.“

Цената на златото, кое се смета за безбедно засолниште во време на зголемени геополитички тензии, расте. Цената на унца злато беше 3.440 долари во времето на пишување на текстот.

Цените на нафтата скокнаа откако ескалацијата на Блискиот Исток предизвика загриженост за снабдувањето и го наруши протокот на суровини и стоки низ Ормутскиот теснец. Цената на брент суровата нафта порасна за 13 проценти, на 77 долари за барел, што е најголемото движење од почетокот на војната во Украина во 2022 година.

Како реагираа светските берзи?

Кинескиот индекс CSI 300 и хонгконшкиот индекс Hang Seng изгубија по 0,35 проценти минатата недела, јапонскиот Nikkei 225 изгуби 0,51 отсто, корејскиот Kospi доби 1,87 проценти, а индискиот Nifty 50 изгуби 1,50 проценти.

Германскиот индекс DAX изгуби 3,18 проценти минатата недела, францускиот CAC 40 изгуби 1,34 проценти, лондонскиот FTSE 100 доби 0,24 проценти, а пан-европските Euro Stoxx 50 и Stoxx 600 изгубија 2,45 проценти и 1,35 проценти, соодветно.

Израелскиот напад ги намалува и цените на криптовалутите

Криптовалутите, исто така, изгубија од својата вредност по израелскиот напад. Најголемата криптовалута, биткоинот, падна за дури три проценти по нападот и се тргуваше за 105.224 долари по токен во времето на пишување на овој текст.

 

„Криптовалутите реагираат негативно на вестите за израелските напади врз Иран, што е во согласност со главните ризични средства“, рече Каролин Маурон, коосновачка на „Орбит маркетс“ (Orbit Markets), провајдер на ликвидност за деривати на криптовалути. „Очекуваме да видиме техничка поддршка на околу 101.000 долари, но на краток рок геополитичките вести ќе го поттикнат движењето на цените“.

Биткоинот може да достигне 200.000 долари

Биткоинот достигна 109.843 долари на 10 јуни, што е зголемување од повеќе од 16 проценти во однос на претходната година. Аналитичарите предвидуваат дека неговата цена би можела да достигне 145.000 долари до средината на 2025 година, или дури 200.000 долари во најоптимистичкото сценарио. Растот е главно поттикнат од приливите во ЕТФ-овите, ефектите по преполовувањето и зголемениот интерес од институционалните инвеститори.

Во исто време, аналитичарите предупредуваат на ризици - од инфлаторни шокови и геополитички тензии до потенцијални регулаторни ограничувања. Во случај на негативни случувања, цената би можела да падне на 93.000 долари. Компании како што се „Микро стратеџи“ (Micro Strategy) и „Метапланет“ (Metaplanet) ги зголемуваат своите инвестиции во биткоин, а земјите (на пр. САД и Чешка) размислуваат да го вклучат биткоинот во своите национални резерви.

Инфлацијата во САД е пониска од очекуваната

Потрошувачките цени во САД во мај пораснаа помалку од очекуваното. Зголемувањето од 0,1 отсто на индикаторот за основна инфлација значи дека инфлацијата всушност забавува во споредба со претходниот месец. Ова е големо изненадување за економистите кои очекуваа зголемувањето на царините да се одрази во поголемо зголемување на цените до мај. Годишната инфлација е 2,4 проценти.

„Послабата базична инфлација ќе донесе компензаторно закрепнување на државните обврзници, иако може да се одржи одреден стрмен пораст на кривата на принос. Според нас, прерано е пазарот да излезе од кој било од неодамнешните опсези“, коментираше „Блумберг економикс“ за макроекономските податоци.

Bloomberg

 

Што го движи индексот S&P 500 нагоре? И колку долго ќе трае тоа?

Американскиот индекс S&P 500, кој порасна за 17 проценти (во евра) од минатогодишните најниски нивоа, се обидува да го изгради својот рекорден наплив во поодржлив биковски тренд. Најголемите технолошки компании остануваат главни двигатели на растот, додека инвеститорите внимателно ги следат курсот на доларот, цените на енергијата и фискалната политика на Вашингтон. Дали индексот S&P 500 ќе продолжи да расте?

„Послабиот американски долар обично има позитивно влијание врз профитабилноста на американските компании со задоцнување од два до три квартали. Доколку трендот продолжи, можеме да очекуваме поизразен раст на профитот на американските компании во втората половина од годината“, вели Матеј Мази, менаџер за средства во „НЛБ Склади“ (NLB Skladi).

Индексот S&P 500 оваа година помина низ турбулентен период и важно е да се запомни дека е многу скап по оваа цена, со оглед на неговата историја, вели Дејвид Зорман, менаџер за богатство во „Џенерали инвестментс“ (Generali Investments). Компаниите ќе мора да ги исполнат своите ветувања, или идните приноси би можеле да бидат многу мали, предупредува тој.

Како се намалува Лондонската берза

Во 2016 година „Интерконтинентал ексчејнџ“ (Intercontinental Exchange), сопственикот на Њујоршката берза (NYSE), откри дека разгледува понуда за купување на Лондонската берза (LSE). По неколку месеци внимателно разгледување, тие се повлекоа, наведувајќи ја како причина „недоволната подготвеност за соработка“ од страна на Лондонската берза.

Десет години претходно, Nasdaq наиде на ладен одговор од менаџментот на Лондонската берза, кој го сметаше Лондон за „природен центар на глобалните текови на капитал“.

Се испостави дека американските берзи дури и не мораа да ја купат Лондонската берза за да го освојат нејзиниот пазар - тие само требаше да бидат трпеливи.

Американските пазари постепено ги преземаат најпрестижните котации во Лондон, една по една, што е илустрирано со неодамнешната одлука на пионерот во финтех, „Вајз“ (Wise), да го премести својот примарен листинг во Њујорк. „Вајз“, компанија вредна околу 15 милијарди долари, се приклучува на растечкиот список на заминувања. Градежната компанија „Аштед груп“ (Ashtead Group) го објави својот потег во декември, додека поранешните членови на FTSE 100, ЦРХ (CRH), „Фергусон ентерпрајзис“ (Ferguson Enterprises) и „Флатер ентертејнмент“ (Flutter Entertainment), веќе го направија потегот.

Компаниите се селат на запад, кон САД.

Bloomberg

 

„Ново Нордиск“ ја врати својата позиција како највредна компанија во Европа

„Ново Нордиск“ ја врати својата позиција како највредна компанија во Европа, надминувајќи го развивачот на софтвер САП (SAP). Акциите на данскиот производител на лекови пораснаа за 2,3 проценти во петокот откако „Ново“ соопшти дека планира да го премести својот експериментален лек за контрола на тежината - амикретин во следната фаза на развој по повратните информации од регулаторите.

Пазарната капитализација на „Ново“ сега е 365 милијарди долари. Пазарната капитализација на САП изнесуваше 364,3 милијарди долари, според податоците собрани од „Блумберг“. „Ново“ претрпе серија неуспеси откако достигна рекордно високо ниво во јуни, вклучувајќи лоши резултати од клиничките испитувања за експериментални лекови за дебелина и зголемена конкуренција од американскиот конкурент „Ели Лили“ (Eli Lilly). Производителот на лекови минатиот месец го замени извршниот директор Ларс Фруергард Јоргенсен.

„Најмалку фаворизирани обврзници“ ја претвораат рутинската аукција во клучен тест

Глобалниот отпор на инвеститорите кон долгорочниот државен долг минатата недела ја претвори рутинската аукција на американски обврзници во еден од најочекуваните настани на Волстрит. Американското министерство за финансии во четвртокот продаде 30-годишни државни обврзници во вредност од 22 милијарди долари, дел од редовно закажаната серија задолжувања. „Се чини дека 30-годишната американска државна обврзница е најмалку омилената обврзница на пазарот“, рече Џек Мекинтајр, менаџер за портфолио во „Брендивајн глобал инвестмент менаџмент“ (Brandywine Global Investment Management).

Приносите на долгорочните глобални обврзници нагло се зголемија во последните недели бидејќи загриженоста за зголемувањето на долгот и дефицитите ги натера некои инвеститори да ги избегнуваат хартиите од вредност, а други да бараат повисока премија за ризик на суверениот долг.

НЛБ за прв пат надмина три милијарди евра пазарна капитализација

Одиме поблиску во регионот. Тргувањето на Љубљанската берза во понеделникот беше обележано со рекорд од страна на банката НЛБ. Цената на акцијата се зголеми за 1,34 проценти во понеделничкото тргување и го затвори денот на 151,50 евра, највисоко досега. Според податоците од Љубљанската берза, банката, предводена од Блаж Бродњак, за прв пат во историјата надмина три милијарди евра пазарна капитализација.

Bloomberg

 

„За инвеститорите кои веруваа во успешната приказна на компанијата и купија акции по цена од 51,50 евра на првичната јавна понуда во ноември 2018 година, вредноста на нивната инвестиција - земајќи го предвид реинвестирањето на дивидендите - се зголеми за повеќе од 300 проценти до денес“, објави Љубљанската берза.

Во петокот за да се купи акција од оваа банка беше потребно да се платат 151,50 евра.

Нова ИПО во Хрватска

Во последните недели нашиот хрватски уреднички тим ги следеше случувањата околу иницијалната јавна понуда (ИПО) на хрватската компанија „Жито“. Таа доби одобрение за јавна понуда на своите акции и нивно котирање на Загрепската берза. Хрватската агенција за надзор на финансиски услуги (ХАНФА - HANFA) одобри проспект за емисија на максимум 6.651.920 нови акции, со номинална вредност од едно евро по акција, и котирање на најмногу 25.607.675 акции на берзата.

Со објавата, компанијата го потврди почетокот на нов инвестициски циклус фокусиран на одржлив раст, иновации и зајакнување на домашното земјоделско производство. По првичната јавна понуда од инвеститорите се очекува да поседуваат вкупен удел од најмалку 25 проценти плус еден во јавната понуда.

Во мај 2025 година генералното собрание на „Жито“ одлучи да го зголеми акционерскиот капитал за 4,37 милиони евра, да издаде нови акции и да ги котира сите постоечки акции на регулираниот пазар. ИПО ќе се спроведе во една рунда и ќе вклучува понуда за вработени, мали и квалификувани инвеститори, при што минималниот износ за учество е 300 евра.

„Боскар“ со уште едно успешно издавање обврзници

Компанијата „Боскар“ (Bosqar) успешно ја заврши јавната понуда на одржливи обврзници, со која собра 105 милиони евра свеж капитал на пазарите во Хрватска и Словенија. Побарувачката на инвеститорите ги надмина очекувањата - вкупно беа запишани 113,66 милиони евра, а емисијата конечно беше ограничена на 105 милиони евра.

Обврзниците се издаваат со фиксен принос од 4,65 проценти, фиксна каматна стапка од 4,625 проценти и рок на достасување од седум години. Референтната каматна стапка беше базирана на EUR-swap стапката (2,35 проценти), а ризикот од издавачот е вреднуван со премија од 230 базични поени.

Ова се обврзници ориентирани кон одржливост, бидејќи „Боскар“ се обврза да ги намали директните емисии на стакленички гасови за 36,4 проценти до крајот на 2031 година во споредба со 2022 година. Доколку не се постигне целта, инвеститорите ќе добијат дополнителна компензација од 0,35 проценти од главницата.

Што следиме оваа недела?

Понеделник, 16 јуни

• Лидерите на Г-7 се состануваат во Канада.
• Кина ќе објави податоци за малопродажбата и индустриското производство.
• Израел ќе објави податоци за бдп, трговија и невработеност.

• Париски авио-саем: Конкурентите „Ербас“ и „Боинг“ ќе објават нарачки.

• Кинескиот претседател Шји Џјинпинг е во посета на Казахстан.

• Државниот завод за статистика (ДЗС) ќе објави податоци за прометот во услугите во јануари.

Вторник, 17 јуни

• Во Германија Институтот ЦЕВ (ZEW) ќе ги објави деловните очекувања.
• Банката на Јапонија ќе одлучува за каматните стапки.
• Сенатот на САД ќе ја продолжи дебатата за даночниот закон на Трамп.
• Во Њујорк започнува Самитот за Палестинската држава, организиран од Франција и Саудиска Арабија.
• ДЗС ќе објави индекси на цени во земјоделството во мај.

Среда, 18 јуни

• Федералните резерви на САД одлучуваат за каматните стапки.
• Евростат ќе објави податоци за инфлацијата.
• Податоците за инфлација ќе бидат објавени и во Обединетото Кралство.

Четврток, 19 јуни

• Каматните стапки ги одредуваат централните банки во Обединетото Кралство, Турција, Тајван, Швајцарија, Филипините и Норвешка.
• Американските берзи се затворени поради празник.
• Министрите за финансии на ЕУ се состануваат во Брисел.

Петок, 20 јуни

• Евростат ќе објави податоци за довербата на потрошувачите.
• ДЗС ќе ја објави просечната бруто и нето плата во Македонија во април.