Берзански преглед: Паника во Силициумската Долина и дилеми на Фед

Изминатата недела на светските пазари донесе една од најјасните лекции оваа година: ентузијазмот околу вештачката интелигенција (ВИ) не е имун на реалната бизнис-состојба на водечките компании во секторот, а американската централна банка Фед, и покрај намалувањето на каматните стапки, веќе не настапува единствено.

Во фокусот беше судирот меѓу високите очекувања и реалноста, што најсилно се почувствува на Волстрит.

Разнишан „Оракл“ и неубедлив „Бродком“

Централната приказна на неделата доаѓа од технолошкиот сектор. „Оракл“ (Oracle), некогаш стабилен софтверски гигант, кој изминатата година се трансформира во клучен играч во ВИ-инфраструктурата, предизвика бран распродажби.

Неговите деловни резултати беа студен туш за инвеститорите, кои со месеци градеа високи очекувања врз основа на експоненцијалниот раст на капиталните инвестиции во центри за податоци. „Оракл“ пријави приходи под очекувањата на аналитичарите и најави драматично зголемување на капиталните трошоци на 50 милијарди долари до 2026 година. Дополнително, завршувањето на дел од центрите за податоци што ги развива за „Опен еј-ај“ (OpenAI) го одложи од 2027 на 2028 година.

Акцијата на компанијата падна за 12 проценти, бришејќи милијарди долари пазарна капитализација. Овој пад е симптоматичен за целиот сектор: кога очекувањата се превисоки, и најмало разочарување во приходите се казнува остро.

Пазарот, кој уште летоска го наградуваше секој најавен долар за ВИ со раст на цената, сега реагираше со мешавина од скепса и страв. Инвеститорите сè почесто се прашуваат каде е профитабилноста на овие астрономски вложувања.

Падот на „Оракл“ повлече надолу и други технолошки миленици, меѓу кои и „Бродком“ (Broadcom). И покрај солидните резултати, компанијата не успеа да ги смири нервозните пазари поради пониските маржи од очекуваното. Производителот на чипови ја заврши неделата со пад од околу 12 проценти, бидејќи инвеститорите, стравувајќи од ладење на побарувачката, масовно ги реализираа профитите.

Овие случувања повторно ги разгореа дебатите за можен ВИ-балон, бидејќи трпението на Волстрит околу монетизацијата на технологијата очигледно се троши побрзо отколку што растат процесорските капацитети.

По третото намалување – време за воздржаност на Фед?

Во сенка на технолошките превирања се одржа последното годинешно заседание на американската централна банка. Федералните резерви (Фед), во согласност со очекувањата, ја намалија клучната каматна стапка за 25 базични поени, на опсег меѓу 3,50 и 3,75 проценти.

Но поголем одек од самото намалување имаше несогласувањето во рамките на одборот. Одлуката не беше едногласна – тројца членови на FOMC гласаа против, што укажува на сè подлабок раскол околу идниот курс на монетарната политика. Двајца се залагаа за задржување на стапките, додека еден бараше поагресивно намалување од 50 базични поени.

Претседателот на Фед, Џером Пауел, во своето обраќање се обиде да заземе умерен став. Тој нагласи дека сегашното ниво на каматните стапки веќе е блиску до неутралното и дека економијата засега се одржува стабилно, но истовремено предупреди на растечките ризици на пазарот на трудот.

Загриженоста ја засилија податоците за новите барања за надоместок за невработеност, кои во неделата до 6 декември скокнаа на 236 илјади. Пазарот го протолкува ова како сигнал дека Фед во 2026 година ќе биде значително повнимателен и дека периодот на автоматско намалување на трошоците за задолжување можеби се приближува кон крајот.

Подем на фармацевтите

Ако ги погледнеме конкретните движења, и покрај општиот пад на американскиот пазар, неколку имиња силно се истакнаа. Меѓу изненадувачките добитници на неделата беше компанијата ТБ (Tilray Brands), која само за една недела порасна за повеќе од 65 проценти. Растот се должи на шпекулации за можни законски измени во САД што би го фаворизирале секторот на канабис, што повторно предизвика бран купувања во овој исклучително нестабилен сегмент.

Второто име на неделата е биотехнолошката компанија ВЛС (Wave Life Sciences), која по објавата на охрабрувачките резултати од клинички испитувања забележа раст од дури 147 проценти.

Третиот голем добитник е СТ (Structure Therapeutics), која со својата експериментална таблета за слабеење ги воодушеви инвеститорите и оствари раст од над 70 проценти, вклучувајќи се во профитабилната трка против дебелината, во која моментално доминираат „Ново Нордиск“ (Novo Nordisk) и „Ели Лили“ (Eli Lilly).

Пад и скок на биткоинот

Криптовалутите изминатата недела не останаа имуни на стравот во технолошкиот сектор. Биткоинот ја започна неделата со корекција, паралелно со распродажбите на Nasdaq, и накратко падна под клучната техничка поддршка од 94 илјади долари, бидејќи инвеститорите ја намалуваа изложеноста на ризични средства.

Сепак, по намалувањето на каматните стапки од страна на Фед во средата, биткоинот покажа изненадувачка отпорност и брзо ги надомести загубите, потврдувајќи ја тезата за одвојување (decoupling) од традиционалните берзански пазари. Во петокот и саботата повторно ја проби психолошката граница од 100 илјади долари.

Помал оптимизам беше забележан кај етерот и другите алтернативни криптовалути, каде што ликвидноста останува ограничена, а инвеститорите се воздржани поради недостигот од нови катализатори за раст. Податоците од „Блумберг“ укажуваат на мешани текови во ЕТФ-овите, што сугерира дека институционалниот капитал моментално балансира меѓу краткорочните рецесиски ризици и долгорочниот потенцијал на оваа класа средства.