„Алфабет“ издаде обврзница до 2126 година – како инвеститорите можат да заработат од стогодишниот долг

Кога „Алфабет“ (Alphabet Inc.) на почетокот на оваа недела излезе на пазарот со обврзница што достасува дури во 2126 година, многу инвеститори се запрашаа дали станува збор за смел финансиски потег, долгорочна визија или едноставно искористување на поволните пазарни услови. Позајмување пари со рок од дури сто години однапред дејствува речиси неверојатно, особено кога тоа го прави технолошка компанија, а не држава или инфраструктурен гигант. Сепак, таканаречените „стогодишни обврзници“ (century bonds) и претходно биле издавани и секојпат кога ќе се појават, повторно го отвораат истото прашање – што навистина се крие зад вака долгорочен долг?

На прв поглед, обврзница што трае подолго од работниот век на повеќето институции, а камоли поединци, изгледа како финансиска необичност. Меѓутоа, стогодишната транша на „Алфабет“ е дел од многу поширока слика. Таа е издадена во британски фунти, со купон од околу 6,1 отсто, додека истовремено компанијата емитуваше и обврзници во швајцарски франци и американски долари, во рамките на голема емисија наменета за финансирање вештачка интелигенција, центри за податоци и инфраструктура. Со други зборови, зад оваа „необична“ обврзница стои многу конкретна инвестициска стратегија.

Што се всушност обврзниците и како функционираат

За да се разбере логиката што стои зад оваа приказна, важно е да се направи чекор назад и да се потсетиме што се обврзниците. Тие, во суштина, претставуваат долг. Кога купувате обврзница, им позајмувате пари на компанија или држава, а тие за возврат ви ветуваат редовни каматни плаќања и враќање на главнината на крајот од рокот. Во тој поглед, обврзниците се слични на банкарски кредит, само што парите не се позајмуваат од банка, туку од инвеститори. Постојат различни типови обврзници, различни модели на отплата и различни нивоа на сигурност, но суштината е иста: доверба меѓу издавачот и инвеститорот.

Обврзницата на „Алфабет“ спаѓа во класичните купонски, необезбедени, сениорски хартии од вредност. Она што ја издвојува е исклучително долгата рочност. Во рамките на емисија од околу 30 милијарди долари, компанијата понуди повеќе транши со различни рокови, но токму онаа со достасување по сто години привлече најголемо внимание. Причината за тоа не е само рокот туку и пораката што ја испраќа – „Алфабет“ сака дел од финансирањето да обезбеди практично за една цела генерација.

Зошто фунти и швајцарски франци

Особено е интересно што оваа транша е издадена во фунти, додека дел од емисијата е реализиран и во швајцарски франци. Причината за таквиот избор не се крие во самите валути, туку во инвеститорите. Во Велика Британија и во Швајцарија постои силна база на пензиски фондови и осигурителни компании што имаат долгорочни обврски и на кои им се потребни стабилни приходи во период од повеќе децении. Ним им се потребни инструменти што можат да ги „следат“ нивните обврски. Кога „Алфабет“ излегува на тие пазари, практично им се обраќа директно на природните купувачи на ултрадолгорочен долг.

Со зголемување на задолжувањето во повеќе валути, „Алфабет“ ја диверзифицира базата на инвеститори и ја намалува зависноста од доларскиот пазар, што е особено важно во период на интензивни вложувања во инфраструктура за вештачка интелигенција. Потпирајќи се на глобалните пазари, компанијата избегнува нерамнотежа меѓу понудата и побарувачката што би можела да ја зголеми цената на задолжувањето.

Дополнително, преку валутни замени компанијата може да го оптимизира вкупниот трошок на долгот, користејќи поповолни каматни услови на пазари како британскиот, додека истовремено ја диверзифицира структурата на финансирањето. На крајот, присуството на повеќе пазари ја зајакнува репутацијата на компанијата и го потврдува нејзиниот статус на глобален емитент.

Логика на емитентот – зошто долгот се „заклучува“ за цел век

Од аспект на емитентот, стогодишната обврзница претставува речиси идеален инструмент – доколку пазарните услови го дозволуваат тоа. Таа ѝ овозможува на компанијата да го „заклучи“ капиталот на исклучително долг период и уште денес да реши дел од финансирањето за наредните децении, без потреба повторно да се изложува на пазарни циклуси по десет или дваесет години. Истовремено, на тој начин се намалува и ризикот од рефинансирање, бидејќи „Алфабет“ избегнува сценарио во кое во иднина би можел да се најде во неповолно опкружување со високи каматни стапки и ограничен пристап до капитал.

Дополнително, самиот факт што пазарот прифаќа долг со достасување од сто години има силен репутациски ефект, бидејќи вакви емисии можат да реализираат само компании што инвеститорите ги сметаат за исклучително стабилни и доверливи. Во контекст на големите вложувања во вештачка интелигенција, центри за податоци и компјутерска инфраструктура, ваквиот модел на финансирање му обезбедува на „Алфабет“ долгорочна „финансиска муниција“ за следната фаза на раст.

Bloomberg

Кој ја купува обврзницата што достасува во 2126 година?

Тука доаѓаме до една од клучните заблуди кај почетниците – претпоставката дека повеќето инвеститори планираат да ја држат обврзницата до достасувањето. Во практика, типични купувачи на вакви инструменти се институции со долгорочни обврски, како пензиски фондови и осигурителни друштва, на кои им е поважен стабилен и предвидлив паричен тек во наредните 30, 40 или 50 години, отколку тоа што ќе се случи по еден век.

Истовремено, значаен дел од побарувачката доаѓа и од инвеститори што играат на движењето на каматните стапки, бидејќи кај стогодишните обврзници и релативно мал пад на приносите може да генерира исклучително голема капитална добивка, со оглед на тоа што нивната цена реагира многу посилно отколку кај пократките рокови. Конечно, дополнителен фактор е и ограничената понуда – вакви инструменти има малку, па кога на пазарот ќе се појави име како „Алфабет“, интересот на инвеститорите често повеќекратно го надминува расположливото количество.

Скриена опасност - екстремен каматен ризик

Сепак, зад атрактивниот купон се крие и најголемиот ризик – екстремната чувствителност на каматното опкружување. Кај стогодишните обврзници поместување на приносите од само еден процентен поен може значително да ја промени цената на обврзницата. Тоа значи дека инвеститорот може да претрпи сериозна загуба дури и ако компанијата работи беспрекорно. Доволно е глобалните каматни стапки да пораснат и вредноста на хартијата паѓа.

Историски контекст – како поминаа претходните стогодишни обврзници

Кога потегот на „Алфабет“ се споредува со историските примери, сликата станува уште појасна. „Кока-Кола“ (Coca-Cola Company), ИБМ (IBM) и „Моторола“ (Motorola Solutions) веќе имаат издавано стогодишни обврзници. Нивните купони се движеа меѓу пет и седум отсто, а приносите со текот на времето значително варираа. Често, овие обврзници се тргувале под номиналната вредност, не затоа што компаниите биле слаби, туку затоа што се промениле пазарните услови.

Тоа води до заклучок дека кај обврзниците со исклучително долг рок на достасување, каматниот ризик често го надминува кредитниот. Дури ни најдобрата компанија во светот не може да го заштити инвеститорот од загуба ако приносите се движат во негова штета.

Иако „Алфабет“ (Alphabet Inc.) има значително подобар кредитен рејтинг од споредливите компании, неговата каматна стапка не е пропорционално пониска, што покажува дека обврзницата е понудена со разумен купон, па дури и со блага премија. Со оглед на силната побарувачка и споредбата со други стогодишни изданија, може да се заклучи дека понудениот купон можел да биде и за нијанса понизок.

Што навистина им порачуваат на пазарите стогодишните обврзници на „Алфабет“ 

Во тој контекст, стогодишната обврзница на „Алфабет“ ја добива својата вистинска димензија. За компанијата, таа претставува начин долгорочно да го финансира технолошкиот развој. За пазарот, таа е доказ дека институционалните инвеститори и натаму имаат силен апетит за квалитетен долг.

А за инвеститорите, таа е потсетник дека високиот купон не значи автоматски сигурност, туку сложена комбинација од ризици и очекувања.

Што се обврзници и како функционираат може да научите на платформата Блумберг Адрија едукации.