Додека светските вести зујат за ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток меѓу САД, Израел и Иран, берзата во Техеран (TSE/ТСЕ) останува целосна непозната за меѓународниот финансиски систем. Денес, Иран е еден од последните големи, неискористени брзорастечки пазари во светот, кој, според мислењето на многу експерти, теоретски нуди бројни инвестициски можности.
Сепак, пречките за било каква анализа или влез на тој пазар се бројни и за повеќето западни инвеститори непремостливи.
Механиката на инвестирање во Техеран е приказна за себе и далеку е од сјајот на современите дигитални платформи. За разлика од било кој друг развиен пазар, иранските акции и берзата не може да се најдат ниту на терминалот на „Блумберг“. Пазарот е информациски изолиран, а податоците се ретки и често достапни само за оние со директен пристап до локални извори.
Оваа дигитална „темнина“ е првата пречка која инвестицијата во Иран ја претвора во операција со висок ризик и уште поголемо трпение.
Дури и ако инвеститорот најде можност, се соочува со офлајн банкарски систем. Иранските банки со години се отсечени од СФИВТ (SWIFT), што трансферот на пари го претвора во логистичка ноќна мора. Во свет каде трансакциите се извршуваат за милисекунди, тука сте осудени на архаични финансиски рути и посредници. Дополнително, строгите санкции и ригидните контроли на капиталот создаваат неверојатни административни застои.
Сепак, инвеститорите кои, и покрај овие пречки, го „чекаат“ Техеран, всушност се обложуваат на сценарио веќе видено во Венецуела на почетокот на оваа година по американската интервенција. Тамошната берза во Каракас со години беше изолирана и служеше исклучиво како засолниште од хиперинфлација, но доживеа експлозивен раст во моментот кога се појавија првите знаци на политичка стабилност и ублажување на санкциите.
Токму тој „венецуелски ефект“, каде наглото отворање на долги години потценет и отсечен пазар ја катапултира вредноста на имотот, го држи Техеран на радарот на оние со највисок праг на толеранција на ризик.
Во таква ситуација, големите ирански петрохемиски и металуршки гиганти остануваат клучна цел за инвеститорите. Тие ги поврзуваат своите приходи со долар преку извозот кон Азија, додека оперативните трошоци им се во девалвиран ријал, што создава големи профитни маржи. За оние со пристап и „челични нерви“, Техеран нуди поврати кои во долари можеби сè уште се неизвесни, но во случај на каква било политичка нормализација, претставуваат потенцијално една од поголемите „recovery“ приказни на годината.
.webp){kind=icon}
