Берзански преглед: Последици од војната во Иран

Изминатата недела случувањата на финансиските пазари беа обележени од конфликтот во Иран, кој продолжува да се заострува.

Ескалацијата на судирот директно влијаеше врз цените на клучните суровини, а со тоа и врз индексите на берзата. „Минатата недела беа во минус и глобалните и регионалните берзи“, изјави Руди Лукачиќ, аналитичар за макроекономски и капитални пазари во „Блумберг Адрија“.

На глобално ниво, падот го предводеа азиските берзи, што е очекувано со оглед на големата зависност на нивните економии од увозот на нафта од Блискиот Исток.

Динамично во Словенија

Во меѓувреме на словенечкиот пазар внимание привлече почетокот на тргувањето со акциите на „Взајемна“ (Vzajemna) и воведувањето индивидуални инвестициски сметки, со кои владата сака да го оживее тамошниот пазар на капитал. „Взајемна“, поранешна осигурителна компанија за дополнително здравствено осигурување, на Љубљанската берза имаше многу бурен почеток на тргувањето.

 

 

Цената на акцијата на првиот ден од тргувањето во средата, на 4 март, нагло порасна: од едно евро на почетокот на тргувањето се искачи на астрономски 20 евра, а потоа падна на сè уште високи осум евра по акција, што е осумкратна вредност од почетната цена. До крајот на неделата цената на акцијата на „Взајемна“ се спушти на 2,31 евра, колку што изнесуваше на крајот на тргувањето во петокот.

Индексот на акциите на водечките словенечки компании SBITOP падна за 5,27 проценти, а сите акции освен „Телеком Словенија“ забележаа пад; „Телеком“ порасна за 3,7 проценти. 

Во петокот, на меѓународниот сегмент на Виенската берза првпат започна тргување со три словенечки акции: „Крка“, НЛБ и „Петрол“. Тоа се првите акции од првата котација на Љубљанската берза што ќе бидат достапни на берзата во Виена.

Словенечкиот берзански пазар го обележи и почетокот на понудата на индивидуални инвестициски сметки (INR/ИНР), за кои државата и финансиските институции имаат големи планови.

Во четвртокот тамошната Агенција за хартии од вредност воспостави регистар на даватели на ИНР, кој е јавно достапен на нејзината интернет-страница.

Засега во регистарот има шест даватели, кои се разликуваат според понудените услуги. Кај „БКС банка“, „Илирика“, НЛБ и „ОТП банка“ е можно и лично инвестирање, додека „Генерали инвестментс“ (Generali Investments) и „Џонатан Марс“ (JonatanMars Invest) нудат управување со финансиски инструменти.

Акциите во пад, нафтата и VIX во пораст

Конфликтот на Блискиот Исток, растот на цените на нафтата и месечниот извештај за вработеноста во САД, кој не ги исполни очекувањата, притиснаа на акциските пазари, а американските индекси паднаа втора недела по ред.

Во САД, индустрискиот индекс Dow Jones заврши 2,9 проценти пониско, S&P 500 загуби два процента, а Nasdaq ја заврши неделата 1,2 проценти пониско.

Истовремено, ескалацијата на воениот конфликт на Блискиот Исток ја подигна цената на нафтата на највисоко ниво по септември 2023 година.

 

 

Бидејќи испораките на нафта преку Ормускиот Теснец во Персискиот Залив значително се намалија, американската сурова нафта во петокот доцна попладне се тргуваше околу 91 долар за барел, додека една недела претходно цената беше 67 долари.

Во САД негативно одекна и извештајот за пазарот на трудот од петокот, кој покажа дека бројот на работни места во февруари се намалил за 92.000, додека повеќето економисти очекуваа околу 50.000 нови работни места.

Како што се очекуваше, се зголеми индексот на волатилност VIX. Во петокот попладне, индексот Cboe Volatility заврши на 29,5, што е 48 проценти повеќе отколку при крајот на претходната недела.

 

 

Златото на почетокот на војната во Иран не ја одигра улогата на безбедно засолниште, бидејќи цената падна, а на крајот на неделата достигна 5.171 долар за унца од 31,1 грам и беше за околу два процента пониска отколку на крајот на претходната недела. Во вторникот цената се спушти речиси до 5.000 долари за унца, а потоа кон крајот на неделата малку закрепна.

Во минатата турбулентна недела биткоинот се покажа подобро од златото, кој дури и забележа околу три проценти раст на вредноста.