САД ја отвораат вратата за тргување со акции во крипто верзија

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп се подготвува да претстави план за тргување со дигитални верзии на хартии од вредност, што би можело значително да го промени американскиот берзански пазар, додека паралелно продолжува со олеснување на правилата за криптоиндустријата.

Американската Комисија за хартии од вредност (SEC) се очекува уште оваа недела да ја објави таканаречената „иновациска изземеност“ за токенизирани акции, со што би се создала нова рамка за инвестирање и шпекулирање со акциите на јавно котирани компании, тврдат извори запознаени со процесот.

Во изненадувачки потег, SEC наводно е наклонета кон одлуката да дозволи тргување со токени кои немаат поддршка или согласност од компаниите чии акции ги следат. Овие токени од „трета страна“ претставуваат нов начин за обложување на движењето на цената на акциите и би можеле да се тргуваат на децентрализирани криптоплатформи.

Сепак, не сите вакви инструменти би ги имале истите права како класичните акции, како што се право на глас или исплата на дивиденда. Според предлогот на SEC, платформите што нема да ги обезбедат тие права би можеле да го загубат правото да ги листираат токените.

Овој потег се смета за еден од најзначајните регулаторни тестови досега за тоа дали тргувањето со акции може да се префрли на криптоинфраструктура без класичните механизми за заштита што важат на традиционалните пазари на капитал.

SEC веќе соопшти дека токенизираните хартии од вредност спаѓаат во две категории: оние што се токенизирани од самите издавачи или во нивно име, и оние создадени од трети страни кои немаат директна поврзаност со компаниите. Од Комисијата посочуваат дека деталите за изземањето сè уште се разработуваат и можно е да претрпат измени пред официјалното објавување.

Популарен криптотренд

Токенизацијата на реални средства стана еден од најголемите трендови во криптосекторот во изминатата година. Станува збор за создавање дигитални претстави на средства како акции, обврзници, недвижности и приватен кредит.

Поддржувачите на технологијата тврдат дека речиси моменталното порамнување на трансакциите и можноста за тргување 24 часа дневно, седум дена во неделата, можат да ги направат пазарите поефикасни и да донесат нови придобивки за инвеститорите.

Минатата недела Банкарскиот комитет на американскиот Сенат придвижи значаен закон за структурата на пазарот на дигитални средства. Таканаречениот „Clarity Act“ би ѝ дал на Комисијата за тргување со стокови фјучерси (CFTC) главна надлежност над голем дел од криптоиндустријата, додека SEC би ја задржала контролата над дигиталните хартии од вредност.

Американските берзи веќе активно се подготвуваат за иднина со токенизирано тргување кое би функционирало деноноќно. Под водство на претседателот на SEC, Пол Аткинс, регулаторот постепено ги олеснува правилата за криптосекторот.

Криптоберзата „Булиш“ (Bullish), управувана од поранешниот претседател на Њујоршката берза, Том Фарли, неодамна ја купи компанијата „Еквинити“ (Equiniti) во зделка вредна 4,2 милијарди долари. „Еквинити“ работи како трансфер-агент, односно води евиденција за сопственоста на акциите и исплатата на дивиденди.

Во меѓувреме, Њујоршката берза развива платформа базирана на блокчејн технологија за тргување со токенизирани акции и берзански фондови (ЕТФ). Nasdaq, пак, соопшти дека работи на модел што ќе им овозможи на компаниите поголема контрола врз нивните акции во токенизирана форма.

Регулаторни дилеми и отпор 

Делови од постојната регулаторна рамка за американскиот пазар на акции нема да важат за токенизираните хартии од вредност создадени од трети страни. Изземањето се однесува на токени што се тргуваат на децентрализирани финансиски платформи (DeFi), сегмент од криптопазарот вреден околу 130 милијарди долари.

DeFi платформите функционираат преку автоматизирани протоколи со минимална човечка интервенција, овозможувајќи тргување, позајмување и кредитирање на дигитални средства. Но, годинава повеќе вакви платформи беа мета на хакерски напади при што беа украдени стотици милиони долари, што повторно ги отвори прашањата за безбедноста на технологијата.

Проширувањето на тргувањето со токенизирани акции на DeFi платформите предизвикува загриженост дека пазарот би можел дополнително да се фрагментира, бидејќи истите акции би можеле паралелно да се тргуваат на повеќе криптоплатформи.

Здружението на индустријата за хартии од вредност и финансиски пазари (SIFMA) уште во декември предупреди дека недостатокот на унифицирани стандарди, како транспарентност на цените и поврзаност меѓу пазарите, може да доведе до „фрагментирани и неуредни пазари“.

„Ако трети страни можат да ги токенизираат Apple или Amazon без согласност од компанијата, тогаш теоретски нема ограничување колку различни верзии на истата акција би можеле да постојат истовремено“, изјави Брет Редферн, претседател на компанијата „Секјуритајз“ (Securitize) и поранешен директор на одделот за тргување и пазари во SEC.

Според извори блиски до агенцијата, дел од функционерите во SEC не ја поддржуваат одлуката за дозвола на тргување со токенизирани хартии од вредност од трети страни. Иницијативата главно ја туркала комесарката Хестер Пирс, долгогодишен сојузник на претседателот на SEC, Пол Аткинс.

Во март, Пирс јавно постави прашање дали третите страни треба да имаат обврска да добијат согласност од компаниите пред да издаваат токенизирани верзии на нивните акции.

Од друга страна, големи играчи од финансиската индустрија, како „Ситадел“ (Citadel Securities) и SIFMA, предупредуваат дека премногу широките изземања би можеле да ги ослабнат правилата за идентификација на клиенти, спречување перење пари и заштита на инвеститорите.

И покрај тоа, претседателот на SEC, Аткинс, продолжува да ја претставува иницијативата како чекор кон модернизација на финансискиот систем, нагласувајќи дека промените нема да го трансформираат целиот пазар преку ноќ, туку постепено ќе овозможат интеграција на токенизираните хартии од вредност во постојниот финансиски систем.