Биткоинот расте, алткоините со остар пад

На прв поглед 2025 година изгледа како одлична година за криптото: биткоинот достигнува рекорд, тука е американскиот претседател чие семејство се осмелува да влезе во секторот, како и клучното законодавство кое се очекува да биде усвоено од Конгресот.

Но, ако погледнете подалеку од оптимистичките наслови и растот на биткоинот, ќе се појави сосема поинаков пејзаж. Повеќето од таканаречените алткоини, некогаш најавувани како конкуренти на оригиналниот крипто-имот, доживуваат стрмен пад со повеќе од 300 милијарди долари избришана пазарна вредност досега оваа година.

Морето од црвена боја укажува на поширока слабост што ги принудува деловите од индустријата да се соочат со егзистенцијални прашања. Раните ентузијасти го замислуваа криптото како универзум каде што мноштво монети се натпреваруваа за парите на инвеститорите, нудејќи разновиден сет на случаи за употреба. Но, како што биткоинот владее, тоа им отстапува место на предвидувањата дека големи делови од секторот ќе станат дигитална пустелија.

„Искрено, мислам дека тие едноставно ќе умрат“, рече Ник Филпот, коосновач на платформата за тргување со алткоини „Зодија маркетс“ (Zodia Markets). „Тие едноставно ќе овенат. Технички, многу од овие средства само ќе стојат таму и ќе собираат прашина, засекогаш.“

Bloomberg Mercury

 

Уделот на биткоинот во вкупната пазарна вредност на крипто средствата оваа година се искачи за девет процентни поени, на 64 отсто, што е највисоко од јануари 2021 година, според „Коин маркетс“ (CoinMarketCap). Тогаш криптовалутите беа во голема мера нерегулиран простор, крипто кредитирањето беше во пораст со малку заштитни мерки, а незаменливите токени штотуку почнуваа да се развиваат.

Во остра спротивност со тоа, алткоините - термин што се однесува на сите дигитални средства надвор од биткоинот и стабилните токени - се во опаѓање. Индексот MarketVector, кој ја следи долната половина од најголемите 100 дигитални средства (кои се зголемија повеќе од двојно по изборната победа на Доналд Трамп на 5 ноември), оттогаш се откажа од сите тие добивки и во 2025 година е во пад од околу 50 отсто.

Bloomberg Mercury

 

Додека биткоинот го апсорбира најголемиот дел од капиталните текови од инвеститорите во фондови што се тргуваат на берза, другите делови од пазарот сè повеќе заостануваат. Дури и етерот, втората најголема криптовалута, останува околу 50 проценти под својот максимум досега по скромното закрепнување поттикнато од приливите од ЕТФ-овите што инвестираат во токенот.

„Историски гледано, биткоинот се движел, а потоа тоа се пренесувало во алткоините“, рече Џејк Островскис, трговец во „Винтермјут“ (Wintermute). „Всушност, тоа сè уште не сме го виделе во овој циклус.“

Bloomberg Mercury

 

Падот на пазарот во 2022 година, проследен со имплозијата на алгоритамската стабилна монета TerraUSD и FTX берзата на Сем Бенкман-Фрид, доведе до пропаѓање на стотици проекти. Илјадници монети сè уште постојат на нивните блокчејни, со мала или никаква активност - сведени на статус на „синџири-духови“ во крипто жаргонот.

Тоа што овој пат е различно е што криптото станува порегулиран, институционално управуван пазар и дека стабилните монети се чини дека се единствените токени со вистинска шанса да постигнат статус на средства за плаќање поради фактот што ја елиминираат нестабилноста.

Само во изминатата година пазарната вредност на стабилните монети се зголеми за 47 милијарди долари, а некои од најголемите банки во светот влегуваат во секторот. „Волстрит журнал“ овој месец објави дека „Амазон“ проучува потенцијална стабилна монета.

Тоа врши притисок врз проектите со алткоини да најдат начини да го зајакнат својот статус и да привлечат поширока база на инвеститори.

Трошка надеж

Сепак, не сите алткоини се во криза. Токени како Maker и Hyperliquid, кои се поврзани со просперитетни протоколи за децентрализирано финансирање, забележаа големи добивки оваа година.

„Секако дека постои подгрупа на пазарот на која и оди неверојатно добро - генерално компании со реални бизниси, реални приходи, а тие приходи се користат за откуп на токени“, рече Џеф Дорман, главен инвестициски директор на фирмата за инвестиции во дигитални средства „Арка“ (Arca).

Bloomberg Mercury

 

Исто така, има надеж за поповолни регулативи. Потенцијалот за одобрување од страна на Комисијата за хартии од вредност на САД на ЕТФ поддржани од монети како Solana, ги поттикнува надежите за пошироко усвојување. Друг можен катализатор е Законот за јасност на пазарот на дигитални средства (анг. CLARITY), неформално наречен закон за структура на крипто пазарот. Тој закон има за цел да обезбеди сеопфатна регулаторна рамка, вклучително и дефинирање на одговорностите помеѓу Комисијата за тргување со фјучерси на стоки и Комисијата за хартии од вредност.

„Законот за јасност има потенцијал да направи за алткоините она што ЕТФ-овите го направија за биткоин и етереум: да обезбеди регулаторен легитимитет што отклучува вистински институционален капитал“, рече Ира Ауербах, виш извршен директор во „Офчејн лабс“ (Offchain Labs).

Сепак, според Канји Макубела, партнер во компанијата за ризичен капитал „Кајндрид венчрс“ (Kindred Ventures), прашањето на крајот се сведува на користа. Тој го споредува биткоинот со златото, а етерот со бакарот - првиот има ограничена финална понуда, а блокчејнот на вториот е основа на голем дел од функционалноста на крипто - и вели дека повеќето алткоини се заглавени во еден вид зона на самрак, поткрепени со големи ветувања и не многу повеќе од тоа.

„Мислам дека многу од нив ќе се сведат на нула затоа што беа водени од шпекулации без таа миметичка вредност како биткоинот“, рече тој.