Почнува сезоната на складирање гас, а со тоа и проблемите на Европа

По бурниот месец во кој цените на европскиот гас растеа, паѓаа и повторно нагло скокнаа поради војната на Блискиот Исток, трговците сега се соочуваат со дилема.

Кога во април ќе започне сезоната на складирање на гас, владите ќе инсистираат трговците што порано да почнат со повторно полнење на сериозно испразнетите складишта. Но разликата меѓу летните и зимските цени на гасот им сигнализира да почекаат.

Изборот е следен: веднаш да обезбедат скапи резерви за да се гарантира снабдување за следната зима — што во моментов е неисплатлива трговија — или да почекаат цените да станат поповолни.

Засега, трговците велат дека главно остануваат на страна, следејќи ги финансиските сигнали поставени од фјучерс договорите, додека политичката неизвесност го прави нејасно траењето на конфликтот на Блискиот Исток и неговото влијание врз протокот на енергија.

„Во таква средина, цената станува главен механизам за распределба“, изјави Андерс Порсборг-Смит, главен директор и виш партнер во „Бостон Консалтинг“ (Boston Consulting Group). „Европа може да обезбеди количини, но потенцијално по значително повисока цена.“

Европски летно-зимски ценовен опсег
Разликата меѓу сезоните е премала за да се обезбеди профит од складирање

Извор: ICE, Bloomberg

Од април до крајот на октомври, кога температурите се повисоки, а потрошувачката на гас е помала, државите обично ги полнат своите складишта подготвувајќи се за следната зима. Тоа вообичаено е профитабилна активност, бидејќи гасот купен пониско во потоплите месеци може да се препродаде по повисоки цени кога ќе залади. Таа премија може дури и однапред да се обезбеди преку користење на фјучерс договори за лето и зима.

Но, само неколку дена пред почетокот на сезоната, разликата меѓу летната и зимската цена на гасот сѐ уште е премала за да гарантира добивка. Пореметувањата во снабдувањето со течен природен гас - ЛНГ (LNG) предизвикани од војната на Блискиот Исток — со краткорочни и долгорочни ефекти —создваат нејасна слика за тоа кога полнењето на складиштата ќе има економска логика.

Иранската блокада на поголемиот дел од енергетските текови низ Ормускиот теснец ја прекина испораката на течен природен гас од Катар до купувачите ширум светот. Ракетен напад исто така онеспособи околу 17 отсто од производствените капацитети на емиратот на неколку години.

Тоа отвора можност за силна конкуренција меѓу Европа и Азија за сѐ помалиот број испораки на ЛНГ, што ги зголемува цените за сите што сакаат да обезбедат залихи токму сега.

„Во зависност од проценките за тоа колку ќе трае конфликтот и дали ќе биде затворен теснецот, европските купувачи би можеле да се обидат да ги одложат дискреционите набавки и да усвојат пристап на чекање“, изјави Даниел Рејнбот, партнер во адвокатската канцеларија „Бејкер Ботс“ (Baker Botts), во одделот за проекти и енергетика.

Пет трговци во регионот, кои сакаа да останат анонимни, изјавија за Блумберг дека токму тоа го прават. Пазарот сѐ уште не е во таа фаза и нема да почне со полнење на складиштата освен ако не биде принуден, рекоа тие.

Исцрпени резерви 

Предизвикот со повторното полнење на складиштата оваа година ќе биде значителен. Низ Европа резервите се на околу 28 отсто, што е најниско ниво за овој период од годината од 2022 година. Складиштата во Холандија се пополнети приближно 6 отсто, додека во Германија, која има најголеми складишта во регионот, резервите се исто така значително под вообичаеното ниво и изнесуваат околу 22 отсто.

Политичките лидери настојуваат да ја обезбедат сигурноста на снабдувањето со енергија, но не вршат преголем притисок во време на силен стрес на пазарот на гас.

Еврокомесарот за енергетика минатата недела им порача на земјите членки рано да започнат со полнење на складиштата со гас за да избегнат конкуренција во снабдувањето што би можела да ги зголеми цените во текот на летото. Неколку дена подоцна, портпаролот на Европската комисија изјави дека ќе ги поддржи сите членки кои сакаат да усвојат пофлексибилен пристап кон полнењето на резервите.

Засега, воздржаноста на трговците значи дека засилената конкуренција за ЛНГ сѐ уште не се појавила. Тековите на испораки се насочуваат повеќе кон Азија, но не доволно за да ја загрозат Европа.

Тоа е рамнотежа што можеби нема да се одржи како што се приближува летото и како што температурите во Азија растат, зголемувајќи ја побарувачката за ладење. И, секако, војната во Заливот и натаму има потенцијал да ја промени целата слика.

„Ако конфликтот ескалира и дојде до нови оштетувања на ЛНГ постројките на Блискиот Исток, конкуренцијата за испораки на спот пазарот, како и на краткорочните и среднорочните пазари, брзо ќе се засили“, изјави Рејнбот. Во одреден момент, „европските купувачи на гас очигледно ќе мора да платат повеќе“ за да ги наполнат складиштата, додаде тој.