Европа има „можеби уште околу за шест недели (резерви) авионско гориво“, изјави во четвртокот шефот на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) во опсежно интервју за „Асошиејтед прес“ (Associated Press), предупредувајќи на можни откажувања на летови „наскоро“ доколку снабдувањето со нафта остане блокирано поради војната со Иран.
Извршниот директор на Агенцијата, Фатих Бирол, даде мрачна прогноза за глобалните последици од она што го опиша како „најголемата енергетска криза со која некогаш сме се соочиле“, која произлегува од прекинот на протокот на нафта, гас и други клучни ресурси низ Ормускиот Теснец.
„Во минатото постоеше група наречена ‘Дајер стрејтс’ (тешка состојба, н.з.). Сега имаме навистина тешка ситуација и тоа ќе има големи последици за глобалната економија. Колку подолго трае, толку полошо ќе биде за економскиот раст и инфлацијата низ светот“, изјави тој.
Прочитај повеќе
Италија воведува ограничувања за гориво за авиони поради недостиг
Неколку аеродроми во Италија издадоа предупредувања за ограничени залихи на гориво за наредните денови, додека конфликтот на Блискиот Исток не покажува знаци на смирување.
05.04.2026
„Луфтханза“ предупредува на ризик од недостиг на авионско гориво
Компанијата „Луфтханза“ предупреди на можни застои во достапноста на авионското гориво доколку конфликтот на Блискиот Исток прерасне во долготраен војна.
04.04.2026
Бирол рече дека последиците ќе бидат „повисоки цени на бензинот, повисоки цени на гасот, повисоки цени на електричната енергија“.
Фатих Бирол
Bloomberg
Економскиот удар нема да биде рамномерно распределен, при што некои земји ќе бидат „погодени посилно од други“, рече тој, наведувајќи ги Јапонија, Јужна Кореја, Индија, Кина, Пакистан и Бангладеш како најизложени на енергетската криза.
„Најмногу ќе страдаат земјите чии гласови најмалку се слушаат. Тоа главно ќе бидат земјите во развој. Посиромашни земји во Азија, Африка и Латинска Америка“, додаде тој.
„Потоа кризата ќе се прелее и во Европа и Америка“, рече директорот, зборувајќи од неговата канцеларија во Париз.
Ако Ормускиот Теснец не се отвори повторно, тој предупреди дека во Европа „наскоро ќе слушнеме вести дека некои летови од град А до град Б можеби ќе бидат откажани поради недостиг од авионско гориво“.
Бирол се спротивстави на таканаречениот систем на „наплата“ што Иран го применува за некои бродови, дозволувајќи им премин низ теснецот за надомест. Тој нагласи дека ако тоа стане трајна практика, би можело да создаде преседан што би се применувал и на други поморски рути, вклучувајќи го и важниот Малачки Теснец во Азија.
„Ако еднаш го промениме тоа, тешко ќе го вратиме назад“, предупреди Бирол. „Тешко е да имаме систем со такси тука, а да не важи таму.“