Рекорден пад на нафтените резерви низ светот

Резервите од нафта низ светот се намалуваат со рекордно темпо и ќе продолжат да паѓаат со месеци, бидејќи нарушувањето на снабдувањето од Блискиот Исток поради војната со Иран се интензивира, според Меѓународната агенција за енергија (ИЕА).

Глобалните регистрирани резерви од нафта се намалиле со темпо од околу 4 милиони барели дневно во март и април, според месечниот извештај на агенцијата, која ја координира испораката на итни резерви на гориво од големи економии како САД, Јапонија и Германија. Пазарот ќе остане „сериозно недоволно снабден“ до октомври, дури и ако конфликтот заврши следниот месец, се наведува во извештајот.

Ударот врз извозот се продлабочува бидејќи конфликтот практично го блокира Ормускиот Теснец, кој го поврзува Персискиот Залив со меѓународните пазари. Глобалното снабдување дополнително се намалило за 1,8 милион барели дневно минатиот месец, со што вкупните загуби од февруари достигнале 12,8 милиони барели дневно, според извештајот.

„Дури и ако се најде решение за конфликтот, сметаме дека ќе бидат потребни недели и месеци за протокот низ Ормускиот Теснец да се врати во нормала“, изјави Торил Босони, шефица на одделот за пазари и индустрија за нафта во ИЕА, во интервју за телевизијата „Блумберг“. „Колку подолго траат нарушувањата и колку побрзо се намалуваат резервите толку ќе биде поголем притисокот врз цените.“

Кризата има сè поголемо влијание и врз побарувачката, поради што агенцијата трет месец едноподруго ги намалува прогнозите откако започна конфликтот. Светската потрошувачка на нафта се очекува да падне за 2,45 милиони барели дневно овој квартал - најголем пад од пандемијата на ковид-19 во 2020 година - бидејќи испораките се прекинати, а цените растат.

Постојат некои знаци дека намалувањето на резервите можеби благо забавило во последните денови, според „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs Group Inc.), која укажа на послабата побарувачка од Кина.
„Најголеми загуби се забележуваат во петрохемискиот сектор, каде што достапноста на суровини станува сè поограничена“, се наведува во извештајот. „И авионскиот сообраќај е значително под нормалното ниво.“

Меѓународните фјучерси за нафта минатиот месец достигнаа четиригодишен максимум над 126 долари за барел во Лондон, бидејќи конфликтот го предизвика најголемото нарушување на снабдувањето во историјата. Оттогаш цените се намалија, при што договорите за брентот во средата се тргуваа околу 106 долари за барел, додека обидите на Вашингтон и Техеран да постигнат дипломатско решение остануваат во ќор-сокак.

Шокот во снабдувањето, кој силно го намали извозот од производителите од Персискиот Залив како Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати и Ирак, кумулативно отстранил повеќе од милијарда барели од пазарот и го избришал глобалниот вишок што се очекуваше за оваа година пред почетокот на конфликтот, соопшти ИЕА.

Во март ИЕА надгледуваше договор меѓу земјите членки како САД, Германија и Јапонија за ослободување рекордни 400 милиони барели од нивните стратешки резерви. Тие резерви сега се префрлаат од складиштата кон пазарите, се наведува во извештајот.

Недостигот делумно се ублажува и со зголемените испораки од Атлантскиот Басен - предводени од производители како САД, Бразил, Канада и Венецуела - кон „тешко погодените“ пазари во Азија, според извештајот.

Агенцијата соопшти дека нејзиниот годишен извештај за 2027 година, кој беше одложен од април поради војната, сега ќе биде објавен следниот месец.