Иран воведе осигурување за пловидба низ Ормускиот Теснец, ќе се плаќа со биткоини

Иран воведе услуга за осигурување за бродски компании што сакаат да пловат низ Ормускиот Теснец, а ќе се плаќа со биткоини, објави полуофицијалната агенција „Фарс“, повикувајќи се на документи од иранското министерство за економија и финансии.

Услугата наречена „Ормуз сејф“, според иранската влада, би можела да донесе повеќе од 10 милијарди долари приходи за Исламската Република, објави „Фарс“, без да наведе временска рамка или детали за начинот на функционирање.

Иран практично го затвори Ормускиот Теснец - клучен коридор за глобалните испораки на енергенти и друга стока - откако САД и Израел започнаа воздушни напади врз земјата на 28 февруари. Владата и Исламската револуционерна гарда оттогаш се обидуваат формално да ја зацврстат контролата врз водниот пат, вклучувајќи и преку воведување патарини и други такси. Осигурителната услуга би можела да биде уште еден начин за собирање средства.

Според фотографија од веб-страницата на „Ормуз сејф“, споделена од „Фарс“, услугата ќе биде наменета за „ирански бродски компании и сопственици на товар“. Иран е под тешки американски санкции, а употребата на криптовалути како биткоин и тетер значително се зголеми откако претседателот Доналд Трамп почна да цели на иранската економија и извозот на енергенти за време на неговиот прв мандат.

„Криптографски проверливи полиси за осигурување ќе бидат обезбедени за пратки што минуваат низ Персискиот Залив, Ормускиот Теснец и околните водни патишта, а плаќањата ќе се вршат во биткоин“, објави „Фарс“, повикувајќи се на веб-страницата „Ормузсејф“ (hormuzsafe.ir), која не е достапна надвор од Иран. „Пратката ќе биде покриена од моментот на потврда, а сопственикот ќе добие потпишана потврда.“

САД и Иран од почетокот на април одржуваат нестабилен прекин на огнот, а решавањето на ќор-сокакот околу Ормускиот Теснец е клучно за каков било формален мировен договор.

Трамп во неделата упати нова закана до Иран, порачувајќи му на Техеран дека „подобро е брзо да почне да дејствува, ИТНО, или ништо нема да остане од нив“, според објава на Трут соушл (Truth Social). Двете страни постојано ги отфрлаат меѓусебните барања и не можат да се договорат како повторно да ги започнат мировните разговори.

Додека застојот продолжува, повеќе од 1.500 комерцијални брода биле блокирани во Персискиот Залив на почетокот на мај, според американската војска. Производителите на нафта во регионот биле принудени значително да го намалат производството бидејќи остануваат без простор за складирање сурова нафта.

Иранската влада и Исламската револуционерна гарда дозволиле некои од бродовите да поминат преку одредена рута близу иранскиот брег, понекогаш по барања за плаќања и до два милиони долари. Како одговор, САД воведоа блокада на иранските пристаништа.

Не е јасно до кој степен услугата „Ормуз сејф“ е директно поврзана со Исламската револуционерна гарда или со пошироките планови на владата за воспоставување официјален систем на наплата. „Фарс“ е тесно поврзана со гардата.

Останува неизвесно колку би бил одржлив осигурителен систем за бродски транспорт базиран на биткоин. За разлика од таканаречените стабилни криптовалути, врзани за валути како доларот, биткоинот е многу нестабилен, што досега ја ограничува неговата употреба како средство за плаќање. Странските сопственици на бродови исто така би можеле да бидат претпазливи поради страв дека би ги прекршиле американските санкции против Иран.

Бабак Занџани, ирански бизнисмен што стекнал богатство помагајќи ѝ на Исламската Република, за да ги избегнува санкциите, прв почна да ја промовира идејата за иранска осигурителна шема за Ормускиот Теснец на 8 мај.

Занџани, кој минатата година беше ослободен од затвор откако смртната казна му беше преиначена, ги сподели првите детали за „Ормуз сејф“ со своите следбеници само неколку минути по објавувањето на извештајот на „Фарс“. Претходно тој беше уапсен поради проневера на милијарди долари од иранското министерство за нафта.

Извештаите за „Ормуз сејф“ се совпаднаа со изјава на ирански пратеник дека Исламската Република наскоро ќе претстави професионален механизам за управување со сообраќајот низ теснецот преку одредена рута.

Ибрахим Азизи, претседател на парламентарната комисија за национална безбедност на Иран, изјави дека „само комерцијалните бродови и страните што соработуваат со Иран ќе имаат корист“.

„Ќе се наплаќаат неопходни такси за специјализираните услуги што ќе се обезбедуваат преку овој механизам“, напиша Азизи на Х, додавајќи дека страните вклучени во американско-израелската војна против Иран ќе бидат исклучени од пристапот до рутата.

Портпаролот на иранското министерство за надворешни работи, Исмаил Багаеи, во понеделникот изјави дека ирански и омански претставници минатата недела одржале состаноци за заеднички напори за „развивање механизам“ што ќе овозможи безбедно минување на бродовите низ Ормускиот Теснец.