Златото во сржта на трговскиот судир меѓу Швајцарија и САД

Трговските нерамнотежи што го поттикнаа претседателот Доналд Трамп да воведе високи давачки на швајцарскиот увоз главно произлегуваат од мала, но влијателна индустрија во срцето на светскиот пазар на злато.

Швајцарија е најголемиот центар за преработка на злато во светот, благодарение на својата долгогодишна репутација за квалитет и дискреција. Милијарди долари вредно злато постојано се влева и истекува од земјата – од рудници во Јужна Америка и Африка до банки во Лондон и Њујорк.

Овие текови на благородниот метал предизвикуваат големи осцилации во трговскиот биланс на Швајцарија, иако швајцарските преработувачи остваруваат само мал дел од вкупната вредност на оваа трговија.

Златото е далеку најголем извозен производ на земјата, истакнува Симоn Џ. Ивенет од Бизнис-школата ИМД (IMD Business School). „Златото е посебен случај“, вели Ивенет. „Не се произведува навистина во Швајцарија. Поточен збор е – се преработува“.

Влијанието на оваа индустрија станува сè поважно додека администрацијата на Трамп се фокусира на намалување на трговските дефицити. Според податоци од швајцарската царина, рекордниот извоз на злато од над 36 милијарди долари претставувал повеќе од две третини од трговскиот суфицит на Швајцарија со САД во првиот квартал.

Неодамнешниот бран на увоз на злато во САД главно бил одговор на потенцијално профитабилна трансатлантска арбитражна можност, која се појави поради загриженоста дека благородниот метал би можел да биде опфатен со сеопфатните увозни давачки наметнати од САД.

Трговците од Европа сакаа да го искористат ценовниот премиум во Њујорк, но за да го испорачаат златото таму, најпрво мораа да го претопат. Во Лондон, каде што е најголемиот пазар за тргување со злато, се користат прачки од 400 унци, додека американската берза Комекс бара стандардизирани прачки од 1 килограм или 100 унци. Поради тоа, швајцарските рафинерии станаа клучна алка во синџирот на арбитража.

Во вториот квартал, текот на златото се преобрати. Откако златото беше изземено од тарифите на Трамп, цените во САД повторно се усогласија со цената репер на спот пазарот во Лондон. Како резултат, Швајцарија забележа нето-прилив на злато во вредност од над 1 милијарда долари. Благодарение на изземањето, се очекува идниот швајцарски извоз на злато да не биде засегнат од новата царина од 39 отсто.

И покрај огромните суми што се вртат во трговијата со злато, самата дејност на рафинирање претставува релативно мала индустрија. Во Швајцарија постојат само пет компании што произведуваат инвестициско злато и повеќето од нив вработуваат само неколку стотици лица. Иако цената на златото што поминува низ рафинериите годинава достигна речиси 3.500 долари за унца, рафинериските компании обично заработуваат само неколку долари по златна плочка што ја преработуваат.

Швајцарската народна банка (Swiss National Bank) го отвори ова прашање уште на почетокот од годинава преку извештај во кој се тврди дека натпросечниот швајцарски извоз на злато во САД не треба да се вклучува во анализите на трговските односи меѓу двете економии.