Шји по средбите со Трамп: Постигнавме голем напредок

Кинескиот лидер Шји Џјинпинг ги пофали резултатите од неговите состаноци со американскиот претседател Доналд Трамп и го истакна договорот за нов однос меѓу нивните земји, покажувајќи оптимизам и покрај нерешените тензии и ограничениот број на спогодби објавени досега.

„Оваа посета е историска пресвртница. Досега воспоставивме нов билатерален однос - конструктивен, стратешки и стабилен однос - што претставува настан од историско значење,“ изјави Шји додека го пречекуваше Доналд Трамп во Џонгнанхај, изолираното седиште на владејачката Комунистичка партија и резиденција на нејзините највисоки лидери. „Постигнавме многу резултати во соработката.“

Двете земји постигнале „важен консензус“ за одржување стабилни економски и трговски односи, како и за проширување на соработката во различни области, според извештајот објавен во петокот од официјалната новинска агенција „Синхуа“, пред Трамп да замине со претседателскиот авион „ер форс уан“. Ниту една страна сè уште нема објавено детали за трговските договори, кои можеби ќе бидат претставени во наредните денови.

Втората средбата во Џонгнанхај следуваше по ден исполнет со топол пречек и внимателно организирана церемонија во кинеската престолнина. Во разговорите што траеја околу два и пол часа во четвртокот, двајцата претседатели имаа позитивен тон во врска со американско-кинеските односи, но разговараа и за спорни прашања - од трговијата и Тајван до војната со Иран.

Џонгнанхај претставува престижно место за состанокот и симболичен гест на гостопримство. Само мал број американски лидери биле во строго чуваниот комплекс покрај Забранетиот град. Ричард Никсон, првиот американски претседател што ја посетил Кина, таму се сретнал со Мао Це Тунг за време на неговата историска посета во 1972 година, додека Џорџ В. Буш го посетил комплексот двапати - во 2002 и 2008 година. Поранешниот претседател Барак Обама бил таму во 2014 година.

Шји Џјинпинг и Доналд Трамп шетаа и разговараа, повремено застанувајќи за да ги разгледаат зеленилото и дрвјата. Шји преку преведувач зборуваше за историјата на комплексот и понуди да испрати семе од розите што американскиот претседател ги пофали.

„Ова се најубавите рози што некој некогаш ги видел,“ рече Трамп.

Сепак, зад пријателската атмосфера, односите меѓу двете најголеми светски економии остануваат затегнати поради низа чувствителни прашања.

На нивната прва средба претходниот ден, Шји упати досега најостро предупредување за Тајван кон американски претседател, велејќи дека погрешното справување со ова прашање може да доведе до „судири“ меѓу двете суперсили.

Трамп за „Фокс њуз“ изјави дека Шји понудил помош околу Иран - нешто што Кина сè уште не го потврдила официјално. Во соопштението на Белата куќа по средбата се наведува дека двете страни се согласиле дека Ормускиот теснец мора да остане отворен за да се обезбеди слободен проток на енергија.

Кина се согласила да купи 200 авиони од „Боинг“, изјави Трамп во интервјуто, што е помалку од очекуваните 500 авиони „737 Макс“ и дополнителни големи авиони што кинеските авиокомпании наводно треба да ги купат во рамки на голем договор.

САД и Кина исто така разговараат за механизам за забрзано одобрување на одредени кинески инвестициски договори, како и за намалување на царините за низа некритични производи, изјави министерот за финансии Скот Бесент во интервју за „Си-ен-би-си“ во четвртокот во Пекинг.