Руте: Членките на НАТО ќе мора да плаќаат повеќе

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, ѝ даде целосна поддршка на кампањата на американскиот претседател Доналд Трамп за притисок врз Русија, со цел да ѝ се стави крај на војната во Украина.

Говорејќи во интервју со уредникот на „Блумберг“, Џон Миклвејт, на Светскиот економски форум во Давос, Руте изјави дека објавата на Трамп на социјалните мрежи, во која се заканува со дополнителни економски санкции кон Русија, е правилна стратегија.

„Тоа е вистинскиот пат“, рече тој.

Во минатото Трамп ги тестираше границите на НАТО и ги потресе сојузниците со заканата за повлекување од Северноатлантската алијанса – чекор што би го довел во прашање глобалниот поредок воспоставен по Втората светска војна – доколку Европејците не ги зголемат своите воени трошоци. Руте, сепак, нагласи дека претседателот заслужува признание за тоа што ги натера сојузниците на НАТО да ги зголемат трошоците за одбрана и ги отфрли „жалбите и поплаките“ за Трамп.
„Добро е што Трамп ја започна оваа дебата, тој секогаш ќе го прави тоа на свој начин“, рече Руте.

Трамп вети дека ќе стави брз крај на војната во Украина, но сè уште не објасни како точно. Претседателот попладнево треба да се обрати пред присутните во Давос преку видеоврска.

Иако одби да дискутира за контурите на потенцијален договор за запирање на борбите, Руте изјави дека најдобриот пристап е да се стави Киев во што е можно посилна позиција. Генералниот секретар на НАТО исто така направи врска помеѓу војната на Путин и Кина, прикажувајќи го Пекинг како дел од „оската“ заедно со Северна Кореја, Иран и Русија.

„Ова не е конфликт меѓу Русија и Украина или Русија и Европа. Ова е геополитичко прашање поради Северна Кореја, Кина, Иран и затоа ни треба добар договор“, рече тој. „Добар договор значи дека Путин нема да се поздравува со Ким Џонг Ун, Шји Џјинпинг и да присуствува на молитви во Иран“.

Силната позиција на САД

Руте, кој воспостави конструктивната работна врска со Трамп како холандски премиер, се сметаше за еден од неговите силни адути кога ја презеде функцијата во НАТО во октомври. Тој брзо контактираше со Трамп по неговата изборна победа, пофалувајќи го за „лидерството“ во „зачувувањето на силниот сојуз“, а подоцна беше еден од првите странски лидери што го посетија Мар-а-Лаго.

Во реалноста, Руте нема голем избор освен да се обиде да го задржи Трамп на своја страна: трошоците за одбрана на САД сочинуваат околу две третини од вкупните издатоци на сојузниците. Трамп предложи нивото на трошење да биде 5 отсто од бруто-домашниот производ – бројка што ниту САД ниту која било друга членка на НАТО не ја достигнува. Руте изјави дека сојузниците ќе мора „да трошат многу повеќе од сегашното“.

„Не можеме повеќе да чекаме“, рече тој. „Колективно ќе одлучиме подоцна годинава за точната нова бројка, која ќе биде многу повеќе од два отсто“.

Трамп, кој порано велеше дека ќе ги „охрабри“ Русите да прават „што и да посакаат“ со земјите што не трошат доволно, сега го префрли притисокот кон Путин, повикувајќи го да „прифати договор“ или да се соочи со дополнителни економски санкции.

По речиси три години војна, сојузниците на Киев сè погласно повикуваат на крај на борбите. Дури и претседателот Володимир Зеленски ја ублажи својата позиција и започна да дискутира детали за договор – во интервју за „Блумберг“ изјави дека секоја ефективна мировна мисија во Украина ќе мора да вклучува и американски трупи.

„Јас велам, проблемот не е Трамп, туку Европа“, рече Руте, истакнувајќи го релативно ниското воено трошење меѓу европските членки на НАТО. „Можеме повеќе да ја покриеме финансиската тежина. Трамп е јасен дека смета дека сме под американски чадор, а не плаќаме доволно“.