Растат стравувањата за нови поскапувања на нафтата по нападот на иранскиот остров Харг

Големиот американски напад врз островот што го извезува најголемиот дел од иранската сурова нафта предизвикува стравувања од пошироки прекини во снабдувањето во регионот, дополнително оптоварувајќи ги пазарите на нафта и гас кои веќе се во превирања по две недели војна на Блискиот Исток.

Претседателот Доналд Трамп во објава на својот профил на Трут Сошл (Truth Social) во петокот изјави дека САД бомбардирале воени цели на островот Харг во Персискиот Залив, но ја поштедиле нафтената инфраструктура. Тој ги предупреди иранските лидери дека веднаш ќе ја преиспита таа одлука доколку ги спречуваат бродовите што транзитираат низ Ормускиот теснец.

Иран како одговор изјави дека секој напад врз нафтената и енергетската инфраструктура ќе доведе до напади врз енергетските објекти поврзани со САД во регионот.

Блумберг

 

Иако ниту една страна не пријави докази за штета на енергетската инфраструктура, нападите ги зголемуваат ризиците за нафтата од конфликтот кој веќе го погоди производството и речиси го затвори Ормускиот теснец, предизвикувајќи зголемување на цените на суровата нафта за повеќе од 40 проценти. Меѓународната агенција за енергија оваа недела соопшти дека војната веќе го создала најголемиот прекин на снабдувањето во историјата на пазарот на нафта.

Иран е во голема мера зависен од островот Харг, кој обработува околу девет од секои 10 барели од неговиот извоз на сурова нафта - од кои огромното мнозинство завршува во Кина.

„Трамп се обидува да ескалира за да ја деескалира ситуацијата“, рече Рејчел Зиемба, виш соработник во Центарот за нова американска безбедност. „Најголемиот ризик за пазарите на нафта и војната е дали Иран ќе возврати.“

Доколку нема понатамошни напади, влијанието врз снабдувањето со нафта може да биде ограничено ако товарните пристаништа, резервоарите за складирање и цевководите на островот останат недопрени, напишаа аналитичарите на „ЏП Морган“ (JPMorgan Chase & Co), вклучувајќи ја и Наташа Канева, во белешка објавена по нападот. Тоа би го оставило извозниот капацитет на земјата на околу 1,5 до 1,7 милиони барели дневно.

Сепак, тоа ги зголемува влоговите во конфликтот кој досега во голема мера ја поштеди нафтената инфраструктура во регионот. Извозниот терминал Рас Танура и преработувачкиот центар Абкаик во Саудиска Арабија, како и нафтениот центар Фуџаира во Обединетите Арапски Емирати, се сметаат за „критични, многу ранливи енергетски јазли“, велат аналитичарите на „ЏП Морган“.

Доколку островот Харг биде исклучен, тоа брзо би предизвикало намалување на производството на нафта и би довело до половина од производството на нафта во Иран во опасност, соопшти „ЏП Морган“ во претходна белешка од 8 март. Иран, за кој претходно се очекуваше да биде меѓу последните производители од Персискиот Залив што ќе се затворат, би можел да ги надмине Кувајт и ОАЕ, соопшти банката.

„Претпоставувам дека товарните бродови ќе се двоумат да товарат товар кога островот е под таква директна закана од воен напад од САД“, рече Боб Мекнали, претседател на „Рапидан Енерџи Груп“ (Rapidan Energy Group), консултантска фирма со седиште во Вашингтон. „Тоа е особено случај ако Иран сè уште го нарушува сообраќајот низ Ормускиот теснец.“

Сообраќајот низ Ормускиот теснец е во практично застој веќе две недели, без потврдени транзити во двата правци во петокот, според податоците за следење на бродовите собрани од Блумберг.

— Со помош од Вејлун Сун, Ари Натер и Јонгчанг Чин