Кога ќе се сретнат парискиот Вандом и Виена, резултатот не е само изложба на накит, туку средба на две институции што ја делат истата идеја: дека врвниот дизајн, занаетчиството и времето можат да создадат вредност што ги надминува моменталните трендови.
Изложбата „Гланцштике: Висок накит на Ван Клиф и Арпелс, Ремек-дела од колекцијата на МАК“ во виенскиот Музеј на применета уметност (МАК) обединува околу 500 предмети - приближно 300 креации на куќата „Ван Клиф и Арпелс“ и околу 200 ремек-дела од музејската колекција.
Густав Климт - мотив со цвеќе во трпезаријата на Палатата Стокле во Брисел/Van Cleef & Arpels
Поставката е поделена на шест тематски целини: „Патувања“, „Архитектура“, „Ритмички дизајн“, „На сцена“, „Метаморфоза“, „Природа и космос“ – и ги истражува врските меѓу накитот, уметноста, архитектурата и применетиот дизајн. Сценографијата ја осмислил јапонскиот архитект Цујоши Тане, водејќи ги посетителите низ тематските целини во своевиден лавиринт од (не)очекувани врски.
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
Van Cleef & Arpels
Погледнете ја галеријата
За „Ван Клиф и Арпелс“, основана во 1906 година на парискиот плоштад Вандом, наследството е еден од клучните елементи на нејзиниот идентитет. Куќата денес поседува повеќе од 3.000 историски креации на висок накит, часовници и скапоцени предмети, што претставува една од најзначајните корпоративни збирки во светот на луксузот.
Илустрацијата на Фриц Зајмер од 1907 година за програмата на кабарето „Фледермаус“ во Виена претставува траен запис за минливите забавни содржини на тој ноќен клуб/Van Cleef & Arpels
Темелите на колекцијата ги поставил Жак Арпелс во седумдесеттите години од минатиот век, кога почнал систематски да ги враќа историските парчиња на куќата во архивата. Идејата луксузен бренд да ја зачувува сопствената историја тогаш била невообичаена, но денес претставува една од најважните стратегии на големите луксузни куќи.
На изложбата, покрај накитот, се претставени и предмети за секојдневна употреба, како оваа елегантна козметичка торбичка од почетокот на 20 век/Van Cleef & Arpels
Изложбата во Виена покажува како таа стратегија се претвора во културен капитал.
Уште на почетокот на поставката посетителите се среќаваат со историската јахта „Варуна“ од 1906 година, изработена од злато, сребро и јаспис (полускапоцен украсен камен, вид кварц). Наспроти неа е поставен португалски тепих од почетокот на 17 век, со потекло од Централна Азија. Заедно раскажуваат приказна за патувањата, истражувањето и фасцинацијата од далечните култури – мотиви што ги обликувале и декоративната уметност и високото јувелирство.
Португалски тепих од почетокот на 17 век/Van Cleef & Arpels
Во делот посветен на архитектурата, посебно место зазема „Минодиер“, вечерна чантичка што „Ван Клиф и Арпелс“ ја патентирал во 1933 година. Овој предмет ги обединил функционалноста и естетиката и станал еден од првите луксузни модни додатоци што ја редефинирале границата меѓу накитот и предметите за секојдневна употреба.
„Минодиер“, вечерна чантичка што „Ван Клиф и Арпелс“ ја патентирал во 1933 година/Van Cleef & Arpels
Покрај неа е изложена маса за карти на прочуениот изработувач на царски кабинетски мебел Давид Рентген од 1775 година – техничко ремек-дело со скриени механизми и подвижни површини, кое покажува како иновацијата може да се сокрие зад елегантниот дизајн.
Ѓерданот „Зип“ претставува една од најголемите иновации во историјата на накитот во 20 век/Van Cleef & Arpels
Еден од најзначајните експонати е легендарниот ѓердан „Зип“. Патентиран во 1938 година, а првпат изработен во 1950 година, овој модел претставува една од најголемите иновации во историјата на накитот во 20 век.
Инспириран од патент-затворачот на пилотските униформи, ѓерданот со едно движење може да се претвори во нараквица. Денес, првите примероци на ѓерданот „Зип“ се меѓу најбараните колекционерски предмети на куќата и редовно постигнуваат високи цени на меѓународните аукции.
Ѓерданот „Измир“/Van Cleef & Arpels
Посебно внимание привлекува и техниката „Мистери сет“, патентирана во 1933 година. Кај оваа техника металната конструкција под скапоцените камења останува целосно скриена, создавајќи впечаток дека камењата лебдат без видливи споеви.
Брошот „Хризантема“ и техниката „Мистери сет“ претставуваат еден од најсложените примери на јувелирскиот занает/Van Cleef & Arpels
Брошот „Хризантема“, изработен со оваа техника, претставува еден од најсложените примери на јувелирскиот занает. Токму поради техничката сложеност, „Мистери сет“ и денес се смета за едно од најголемите достигнувања на куќата „Ван Клиф и Арпелс“.
На изложбата се претставени и скапоцените брошеви што ги носеле две икони на 20 век: оперската дива Марија Калас и актерката и пејачка Марлен Дитрих.
Брошевите на Марлен Дитрих/Van Cleef & Arpels
Приказната за вредноста на овие предмети не е само уметничка. Во последните години расте интересот за пазарот на колекционерски накит, а најретките историски парчиња на големите јувелирски куќи достигнуваат вредност од стотици илјади, па дури и милиони евра.
Параванот на Коломан Мозер од 1906 година е само едно од делата на овој уметник од архивата на МАК/Van Cleef & Arpels
Музејот МАК, една од најстарите институции за применета уметност во светот, годишно привлекува меѓу 200.000 и 250.000 посетители. Соработката со „Ван Клиф и Арпелс“ му овозможува на брендот да допре до колекционери, познавачи на дизајнот и новата генерација купувачи на луксуз.
Соработникот на „Блумберг Адрија“ и автор на текстот Дејан Давид Кемперл со директорката за наследство и изложби на куќата „Ван Клиф и Арпелс“, Александрин Мавјел Соне/DDK
Изложбата трае до 27 септември и се одржува во време кога високиот накит станува еден од најбрзо растечките сегменти на луксузната индустрија. Одделот за накит на „Ришмон“, во чиј состав работат „Ван Клиф и Арпелс“ и „Картие“, останува најпрофитабилниот дел од работењето на групацијата.
За „Ван Клиф и Арпелс“, ова не е само ретроспектива. Тоа е доказ дека во современиот луксуз најголемата вредност честопати не е само во материјалот, туку во приказната, историјата и способноста занаетот да се претвори во наследство.