Вреди ли „Спејс екс“ два билиона долари? Клучни прашања за големото ИПО на Маск

Седум и пол години откако пазарната капитализација на компанијата „Епл“ (Apple Inc.) ја надмина границата од еден билион долари, инвеститорите се навикнати големите технолошки компании на јавните пазари да достигнуваат 13-цифрени вредности.

Тој тренд ќе продолжи. „Спејс екс“ (SpaceX), компанија за истражување на вселената под контрола на основачот на „Тесла“ (Tesla Inc.) и најбогат човек на светот Илон Маск, најави дека планира огромна иницијална јавна понуда (ИПО/IPO) во наредните месеци. Конкурентите во областа на вештачката интелигенција „Опен еј-ај“ (OpenAI) и „Антропик“ (Anthropic) исто така би можеле да излезат на берза оваа година, а нивните приватни процени веќе достигнаа стотици милијарди долари.

„Спејс екс“ ја зголеми својата целна процена на повеќе од два билиона долари за ИПО што би можело да собере дури 75 милијарди долари, јави „Блумберг њуз“. Сепак, останува да се види дали инвеститорите на јавниот пазар ќе бидат подготвени да купат акции што ја оправдуваат таквата процена.

„Спејс екс“ од релативен аутсајдер во вселенската индустрија се трансформира во воздухопловен гигант што добива милијарди долари преку државни договори и служи како столб на американската вселенска програма. Покрај лансирањето ракети, „Спејс екс“ го поседува Старлинк, сателитска услуга за широкопојасен интернет што стана главен генератор на приход за компанијата. Покрај аквизицијата на „Екс еј-ај“ (xAI) во февруари, „Спејс екс“ исто така го поседува Грок (Grok), ВИ-платформа што губи пари, чиј главен производ е ВИ-асистентот „Спејс екс“. X, социјалната мрежа порано позната како Твитер (Twitter), го дополнува неговото бизнис-портфолио.

ИПО на „Спејс екс“ би било огромен пазарен спектакл, бидејќи инвеститорите ќе имаат можност да вложат во визијата на Маск за создавање комбинирана вселенска и ВИ-сила што брзо се развива. Сепак, скептиците предупредуваат дека инвеститорите можат да се загрижат дека Маск ќе ја исцрпи „Спејс екс“, која сега важи за јасен лидер во својата индустрија, за да го финансира „Екс еј-ај“, еден од многуте играчи во пренатрупаната ВИ-сфера.

Зошто „Спејс екс“ планира ИПО?

Иако се верува дека „Спејс екс“ има значителен паричен тек, главно од Старлинк, компанијата ќе има потреба од многу повеќе средства за финансирање на своите најголеми амбиции. Во писмо до вработените во декември, објавено од „Блумберг“, „Спејс екс“ наведе дека средствата од ИПО ќе се користат за развој на ракетата Старшип (Starship), ВИ-центри за податоци во вселената и база на Месечината.

„Спејс екс“ може да одлучи да продолжи со собирање капитал на приватните пазари наместо да излезе на берза. Сепак, потребите за финансирање значително се зголемија по аквизицијата на „Екс еј-ај“, која, според извори блиски до финансиските операции на компанијата, троши околу една милијарда долари месечно за покривање трошоци на компјутерската инфраструктура, вклучувајќи и тренирање на ВИ-моделите.

Исто така, статусот на јавна компанија со можност за собирање средства на поширок пазар може да помогне ВИ-бизнисот на „Спејс екс“ побрзо да собере пари од конкуренти како „Опен еј-ај“ и „Антропик“ пред тие сами да излезат на берза, со оглед на тоа што сите тие трошат стотици милијарди долари за своите ВИ-проекти.

Bloomberg

 

Каква процена и големина на ИПО има „Спејс екс“?

Котирањето на „Спејс екс“ на берза би можело да собере дури 75 милијарди долари, што би го соборило претходниот рекорд поставен од „Сауди Арамко“ (Saudi Aramco) со ИПО од 29,4 милијарди долари во 2019 година. „Спејс екс“ за ИПО цели на процена од повеќе од два билиона долари. Тоа претставува зголемување на вредноста на „Спејс екс“ за речиси две третини само за неколку месеци. (Маск во објава на платформата X на 3 април се спротивстави на целта од два билиона долари, порачувајќи: „Не верувајте на сè што читате.“)

Главното прашање е дали таа процена навистина може да се одржи на јавните пазари. Аналитичарите ги вреднуваат компаниите според нивната идна добивка и раст, како и конкуренцијата и профитните маржи. Сепак, процената не е точна наука. Особено на растечки пазар, инвеститорите понекогаш се подготвени да платат повеќе за акции врз основа на нешто друго, а не само на финансиските темели.

Некои можат да го видат потенцијалот на вселенскиот бизнис на „Спејс екс“ како оправдување за повисока цена од онаа што сегашните финансии на компанијата би ја поддржале. Сепак, предизвиците поврзани со бизнисот на „Екс еј-ај“ може да ја намалат привлечноста на акциите.

Дали има замки при излегување на берза?

За „Спејс екс“, лошата страна на ИПО е што компанијата ќе мора јавно да ги објавува своите финансии секој квартал и да полага сметка пред аналитичарите на Волстрит и јавните инвеститори. Нивните планови може да бидат нарушени ако цената на акциите варира или нагло падне како реакција на лоши вести.

Каков е временскиот рок за ИПО?

„Спејс екс“ поднесе доверлива пријава за ИПО што би можело да се одржи во јуни, јави „Блумберг њуз“.

Доверливата пријава го започнува процесот пред Комисијата за хартии од вредност (СЕЦ), кој обично трае два-три месеци, доколку нема големи застои. По ревизијата, компанијата обично јавно објавува документ.

Јавната објава, која првпат јавно ќе ги покаже сите финансии на „Спејс екс“ започнува 15-дневен период за јавен увид. По завршувањето на овој период, компанијата ќе спроведе формален маркетиншки процес на продажба на акции, обично во рамките на зададениот ценовен опсег, пред да се одреди конечната цена.

Кој може да учествува?

Откако ќе се одреди ценовниот опсег, банките ќе примаат нарачки за акции од институционални инвеститори. Истовремено, обичните инвеститори ќе можат да испраќаат нарачки преку брокери поврзани со банките. Некои од милионите мали инвеститори што користат популарни платформи за трговија како „Робинхуд“ (Robinhood Markets Inc.) и „Софи“ (SoFi Technologies Inc.) веројатно ќе можат да испраќаат нарачки директно преку нивните платформи, иако кај популарно ИПО алокациите за овие инвеститори може да бидат ограничени.

Ден пред почетокот на тргување со акции, „Спејс екс“ и банките ќе ја утврдат конечната цена на акцијата што ќе ја платат првичните инвеститори, како и бројот на акции што ќе бидат продадени. При одредувањето на цената, „Спејс екс“ и банките ќе мора да го балансираат тоа што е најдобро за постојните акционери, кои сакаат да го ограничат намалувањето на своите удели поради издавање премногу акции, и новите инвеститори, кои сакаат пристап до акциите.

Откако ќе се утврди цената, тргувањето со акции започнува следниот ден.

Како се подготвува Волстрит?

Самата големина на понудата, без преседан за Волстрит, ги наведе банките да се редат за да му помогнат на „Спејс екс“ при излегувањето на берза, а повеќето големи банки од Волстрит ќе бидат вклучени на некој начин.

Сепак, вистинскиот престиж за финансиските институции доаѓа од предводење на понудата и учеството во клучните одлуки како маркетинг, одредување цена и алокации. Во оваа фаза е потврдено дека пет големи банки - Банката на Америка (Bank of America Corp.), „Ситигруп“ (Citigroup Inc.), „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs Group Inc.), „ЏП Морган“ (JPMorgan Chase & Co.) и „Морган Стенли“ (Morgan Stanley) - се примарно вклучени во понудата, но нивните точни улоги сè уште не се јасни.

Како аквизицијата на „Екс еј-ај“ влијае на потенцијалното ИПО на „Спејс екс“?

Не сите се задоволни што „Спејс екс“ одлучи да го купи „Екс еј-ај“ пред ИПО. Причината е што „Екс еј-ај“ троши многу пари, што потенцијално може да ја намали привлечноста на основните бизниси на „Спејс екс“, особено Старлинк.

Инвеститорите што мислеа дека поседуваат вселенска компанија, сега имаат голема изложеност на вештачка интелигенција, а оние со песимистички став кон тој сектор може ненадејно да се најдат во ситуација да поддржуваат уште еден потенцијален губитник во високоризичната трка за доминација. Ако „Спејс екс“ почне да се гледа како огромен конгломерат, тоа може да резултира со помала процена на вредноста од онаа што компанијата ја очекува.

Од друга страна, Маск верува дека поседувањето  компанија што сега опфаќа ракети, вселенски интернет, вештачка интелигенција и социјални мрежи претставува „вертикално интегриран иновативен мотор“, што помага во искористување на деловната можност за изградба на центри за податоци во вселената.

Собирањето на сите бизниси под еден покрив претставува уникатна понуда, според аналитичарот од „Пичбук“ (Pitchbook): „Комбинацијата од раст на претплатниците на Старлинк и доминација во лансирањето и развојот на технологијата за директна сателитска комуникација со мобилни телефони (direct-to-cell) е профил што не постои никаде на друго место на јавните пазари.“

Како ИПО на „Екс еј-ај“ би влијаело на контролата на Маск над компанијата?

Пред аквизицијата на „Екс еј-ај“, Маск поседуваше помалку од половина акции на „Екс еј-ај“ по безброј кругови на приватно финансирање што доведоа до надворешни инвеститори, вклучувајќи ги ФФ (Founders Fund) на Питер Тил, ФИ (Fidelity Investments Inc.) и „Алфабет“ (Alphabet Inc). Не е јасно колкав дел од „Спејс екс“ поседува Маск по договорот со „Екс еј-ај“. „Спејс екс“ ја разгледува сопственичката структура по ИПО што би им овозможила на инсајдерите, потенцијално и на Маск, речиси целосна контрола над клучните стратешки и корпоративни одлуки.

Инвеститорите фасцинирани од потенцијалот на „Спејс екс“ и досегашните резултати на Маск веројатно не би имале проблем, но тоа би можело да претставува ризик ако нешто тргне наопаку и инвеститорите некогаш побараат промена во лидерството на компанијата.

Како Маск ќе им го презентира „Спејс екс“ на инвеститорите во ИПО?

Срцевината на презентацијата е дека „Спејс екс“ доминира во комерцијалната вселенска индустрија и има огромен потенцијал за раст и врски со индустрии како одбраната и телекомуникациите. „Спејс екс“ има „златно јајце“ во Старлинк со глобалната услуга за брз интернет, како и огромна конкурентска предност во бизнисот со лансирање ракети.

Предизвикот ќе биде убедување на инвеститорите дека овие бизниси ќе помогнат „Спејс екс“ да стане доминантен играч и во областа на вештачката интелигенција. За да привлече инвеститори за масовната процена на вредноста на „Спејс екс“, Маск ќе се потпре и на својот култен статус и успеси со инвеститорите што имаат профитирано од акции на „Тесла“, кои во последната деценија пораснаа околу 3.000 отсто. За некои потенцијални инвеститори во ИПО, тоа може да биде најдобрата реклама од сите.