Европа и Блискиот Исток влегуваат во трка за имотите на „Лукоил“ пред санкциите

Владите низ Европа и Блискиот Исток забрзано бараат начин да обезбедат непречено функционирање на обемните нафтени операции на рускиот енергетски гигант „Лукоил“ (Lukoil PJSC), откако Министерството за финансии на САД ја санкционираше компанијата и минатата недела го блокираше клучниот обид за преземање на нејзините средства.

Втората по големина нафтена компанија во Русија управува со широка меѓународна мрежа што опфаќа нафтени полиња, рафинерии и бензински пумпи. Таа беше ставена под санкции од САД и Велика Британија минатиот месец, со краток рок – до 21 ноември – за прекин на сите постојни деловни односи со компанијата.

До минатата недела изгледаше дека постои едноставно решение: трговската енергетска компанија „Гунвор“ (Gunvor Group) се согласи да ги преземе меѓународните средства на „Лукоил“. Но во четвртокот тој процес пропадна кога Министерството за финансии на САД ја нарече „Гунвор“ „марионета на Кремљ“. Компанијата се повлече од договорот, што создаде уште поголема итност да се најде начин за непречено работење на руските средства.

„Во моментов владее вистинска трка да се најде решение како да се управува со прекуморските средства на ‘Лукоил’, особено по одбивањето на американското Министерство за финансии да ја одобри понудата на ‘Гунвор’“, изјави Ричард Бронз, раководител за геополитика во консултантската фирма „Енерџи аспектс“ (Energy Aspects Ltd.). „Иако глобалните пазари на сурова нафта имаат доволна заштита за да апсорбираат какви било нарушувања во снабдувањето, ситуацијата е многу посложена кога станува збор за секторот за рафинирање.“

Bloomberg

Во изминатите денови почнаа да се појавуваат првите последици од санкциите.

„Лукоил“ соопшти дека поради санкциите е принуден да ја прекине работата на едно ирачко нафтено поле, кое учествува со околу десет отсто во вкупното производство на земјата, додека две државни компании ги презедоа операциите за да обезбедат континуирано производство.

Во Бугарија властите презедоа чекори за преземање целосна контрола врз најголемата рафинерија во земјата, со цел да го задржат нејзиното работење и да ги заштитат работните места. Во Финска, пак, некои бензински пумпи остануваат без гориво, откако компанија во сопственост на „Лукоил“ престана да прима испораки, јавија локалните медиуми.

Од компанијата „Лукоил“ не одговориле на барањето за коментар испратено надвор од редовното работно време.

Флексибилност

Неколку држави ја притискаат американската влада да издаде лиценца што би овозможила средствата на „Лукоил“ да продолжат да функционираат и по 21 ноември, нешто што администрацијата на Трамп го има дозволено во други случаи со санкционирани руски компании.

Но, доколку овој пат не бидат одобрени продолженија, тоа може да предизвика брановиден ефект врз пазарите на сурова нафта и гориво.

Бугарските власти велат дека водат разговори со Министерството за финансии на САД уште од моментот кога санкциите беа воведени, со цел да се овозможи континуирано работење на рафинеријата во Бургас, која преработува 195.000 барели дневно. Оваа фабрика е најголема во Југоисточна Европа и со години е предмет на обиди за продажба што сè уште не дале резултат.

Во соседна Романија, според лица запознаени со состојбата, властите размислуваат да побараат продолжување на рокот по 21 ноември, иако засега не го направиле тој чекор. Национализацијата на романските средства на „Лукоил“, меѓу кои е и рафинеријата „Петротел“ со капацитет од 50.000 барели дневно, се разгледува само како последна опција.

Во Молдавија, пак, владата планира да купи складиште за гориво од „Лукоил“ за да обезбеди непречено работење на аеродромот во главниот град Кишинев, наведе министерот за енергетика Дорин Жунгиету во објава на Фејсбук минатата недела. Владата исто така побарала исклучок од санкциите што би важел и по 21 ноември.

Bloomberg

Владата „води преговори со ‘Лукоил’ за снабдувањето со нафтени ресурси да не биде нарушено“, изјави Жунгиету во понеделникот. „Сега е одговорност на компанијата итно да ги преземе сите потребни активности.“

Причината за загриженост околу снабдувањето со гориво е очигледна, додека референтните цени на суровата нафта во Европа се движат околу 60 долари за барел, дизелот се продава речиси за 95 долари.

Цените нагло скокнаа по воведувањето на санкциите кон „Лукоил“ и „Роснефт“ (Rosneft PJSC), кои беа објавени во периодот кога светските рафинерии традиционално ја намалуваат работата поради годишно одржување. Извршниот директор на „Тотал енерџис“ (TotalEnergies SE) минатиот месец изјави дека цените на нафтата го потценуваат вистинското влијание на ограничувањата.

Постојат и неколку исклучоци од мерките. Трансакциите поврзани со Каспискиот нафтоводен конзорциум (Caspian Pipeline Consortium) во Казахстан добија општа лиценца, со која ограничувањата нема да важат за тие зделки. „Лукоил“ поседува удели во две нафтени полиња во земјата, како и дел од нафтоводот што ја пренесува неговата нафта за извоз.

Сепак, обемот на глобалното присуство на компанијата останува значителен.

Нејзината трговска подружница со седиште во Женева, „Литаско“ (Litasco), веќе ги чувствува последиците од санкциите, бидејќи банките и трговците со суровини престанаа да соработуваат со неа по нивното објавување.

„Лукоил“ поседува и малцински удел во една рафинерија во Холандија. И Владата во Италија, каде што компанијата има околу 50 бензински пумпи, претежно на југот на земјата, внимателно ја следи ситуацијата, велат анонимни извори. Компанијата исто така има договор за преземање дел од горивото произведено во рафинеријата ИСАБ (ISAB) на Сицилија, кое потоа се дистрибуира преку нејзините локални бензински станици.

Иако нема големи нафтени полиња или рафинерии во регионот, брендот „Лукоил“ е присутен и во Северна Америка, со околу 200 бензински пумпи во државите Њујорк, Њу Џерси и Пенсилванија. На веб-страницата на компанијата има оглас за пет нови франшизни локации, за кои понудите треба да пристигнат до 1 декември.

Ова е потсетник дека ризикот за поскапување на горивата сега е поблиску до Вашингтон отколку до Москва.

„Целта е ‘да му се нанесе максимална штета на Путин, но не и на американските возачи’“, изјави Боб Мекнали, претседател и основач на консултантската компанија РЕА (Rapidan Energy Advisors LLC).

„Се сомневам дека Вашингтон ќе му дозволи на ‘Лукоил’ лесно да се приспособи на санкциите, освен ако тоа не доведе до значително намалување на понудата на сурова нафта и нафтени деривати и пораст на глобалните цени.“