Новата политичка моќ на Маск ги нервира ривалите на „Старлинк“

Метеорското издигнување на Илон Маск на врвот на американската политика, како шеф за ефикасноста на владата, предизвикува загриженост низ цела Европа, и тоа не само поради неговите вулгарни тиради на социјалните мрежи против законодавците во Брисел. Поранешната германска канцеларка Ангела Меркел изјави дека сојузот меѓу Маск и новоизбраниот американски претседател Доналд Трамп е многу загрижувачки, особено укажувајќи на доминацијата на Маск во вселенската индустрија. Постојат причини за загриженост, но не е доволно само да се предупредува за тоа.

Bloomberg Mercury

Компанијата на Маск, „Спејс екс“ (SpaceX), вредна 210 милијарди долари, е неверојатно моќна, помоќна од неговите твитови. Со своите ракети за повеќекратна употреба, тој практично воспостави монопол на полето на комерцијалните летови во кои Европа некогаш предничеше. Неговата мрежа „Старлинк“ (Starlink) од 6.000 сателити, која обезбедува пристап до брз интернет речиси насекаде на планетава, го промени текот на војната на украинското бојно поле, каде што масовно се користат дронови.

Depositphotos

Официјалните лица се во паника бидејќи стравуваат дека конфликтот на интереси на милијардерот ќе доведе до уште поголема зависност од неговите технологии. На панелот во Париз одржан неодамна, шефот на германската агенција за заштита на конкуренцијата Андреас Мунд укажа на влијанието на Маск врз „Старлинк“ и ги повика регулаторните тела во областа на технологиите да донесат храбри одлуки, велејќи дека е неприфатливо еден човек да биде моќен како држава.

Успехот на Маск во вселената делумно се должи и на самата Европа, која не успеа да се приспособи и да стане конкурентна. Конкурентите на „Спејс екс“ не успеаја да ја препознаат можноста. Европа нема ракети и системи за лансирање за повеќекратна употреба, бидејќи пред една деценија одлучи да не ја развива таквата технологија. Етаблирани компании како од типот на оние за сателитска телевизија страдаат во ерата на услуги за стриминг, како што е „Нетфликс“ (Netflix Inc), додека пазарите како што е пазарот за услуги за безжичен интернет во поморскиот и авиосообраќајот ги привлекуваат предностите на мрежата на „Старлинк“ со поевтината опрема, која е поедноставно да се инсталира.

Цените на услугите продолжуваат да паѓаат, предизвикувајќи нарушувања на пазарот додека компаниите се обидуваат да станат поконкурентни преку спојувања. Луксембуршкиот „Интелсат“ (Intelsat), кој ја презеде СЕС СА (SES SA), забележа пад на приходите од 9,4 отсто во третиот квартал од 2024 година, а приходите опаднаа за 13,7 отсто во услугите во воздушниот сообраќај. Акциите на компанијата „Еутелсат комјуникејшнс“ (Eutelsat Communications SACA) со седиште во Париз, која се спои со британската „Уанвеб“ (OneWeb), паднаа на најниско ниво во последните 19 години.

Додека Европа се бори да најде решение за да ја достигне конкуренцијата, бројот на корисници на „Старлинк“, кој моментално има четири милиони претплатници, расте. „Ер Франс-КЛМ“ (Air France-KLM), авиопревозник делумно во сопственост на француската влада, во септември објави дека постигнал договор со „Старлинк“ според кој „Старлинк“ ќе обезбеди брза интернет-конекција на своите летови следното лето. Истиот месец „Старлинк“ објави дека постигнал договор со голем клиент, „Јунајтед ерлајнс“ (United Airlines Holdings, Inc). Извршниот директор на „Новаспејс“ (Novaspace), Натан де Рујтер, вели дека „Старлинк“ може да ја подобри и унапреди својата услуга со лансирање уште повеќе сателити.

Само затоа што некој е силен во производството на ракети не значи дека во неговите раце треба да биде концентрирана прекумерна моќ, но „Старлинк“ навистина е импресивен производ. Европејците треба да се фокусираат на презентирање на сопственото одржливо технолошко решение што е можно поскоро, особено имајќи предвид дека најверојатната алтернатива на Маск е извршниот директор на „Амазон“ (Amazon.com), Џеф Безос.

Добрата работа е што критиката, како онаа на Меркел, може да поттикне промени, но фокусот треба да биде на развојот на напредни технологии, а не само на законодавството. Новите владини финансирања доаѓаат преку проектот ИРИС (IRIS), чија имплементација е одложена, а новите стартап-компании исто така се охрабруваат да развијат сопствени ракети и системи за лансирање.

За време на организираната посета на наменската индустрија видов дека европските технологии за надзор се потпираат на „Старлинк“, во комбинација со резервен систем за поддршка. Тоа најверојатно ќе придонесе за создавање притисок за финансирање алтернативи што не се поврзани со Маск. Ако некогаш се појави европски „Старлинк“, конкуренцијата ќе биде поздрава.

Појавата на двојката Трамп-Маск се надеваме дека ќе ги охрабри претпазливите Европејци да ја препознаат важноста на уште еден фактор клучен за успехот на „Спејс екс“: тоа се големите пазари на капитал што можат да финансираат ризични, но потенцијално профитабилни потфати. Шефицата на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, минатата недела изјави дека обединувањето на пазарите на капитал е неопходно поради несомненото заостанување во технологиите и најавеното воведување трговски царини. Можеби Европејците не треба да се грижат толку за геополитичката моќ на Маск колку за сопствената тенденција на Европа да дејствува само во време на криза, што е друга работа за која Меркел знае по нешто.