Војната на Блискиот Исток влезе во петтата недела без никаков сигнал за договор, додека ескалацијата продолжува со засилени напади и вклучување на нови актери. Израел го продолжува бомбардирањето на Техеран, Иран возвраќа со напади врз цели во регионот, а јеменските Хути официјално се приклучија на конфликтот со ракетни напади. Истовремено, САД ја засилуваат воената присутност со распоредување дополнителни 3.500 војници и се подготвуваат за можни копнени операции. Конфликтот веќе има сериозни последици врз глобалната економија, со илјадници жртви и силни нарушувања на пазарите. Цените на нафтата растат, а трговските текови се под притисок поради речиси целосно блокираниот Ормуски теснец.
Добро утро, ви пишува Анита С. Буховски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Во продолжение се петте вести што ги издвоиме за почеток на денот.
Како регионот и Европа се бранат од ценовните шокови поради војната во Иран?
Војната против Иран сега е во својата четврта недела. Цената на суровата нафта од типот брент се тргуваше околу 100 долари за барел во моментот на пишувањето на овој текст, цените на европскиот природен гас скокнаа за 60 проценти откако започна бомбардирањето на Техеран на 28 февруари, а дизелот надмина 2 евра за литар во речиси сите европски земји.
Меѓународната агенција за енергија (МАЕ) на 11 март донесе одлука за ослободување на досега невидено количество на нафта од стратешките резерви, 400 милиони барели, со цел да се ублажи ценовниот удар на пазарите.
САД се обврзаа да ослободат 172 милиони барели, додека Јапонија вети околу 80 милиони барели. Но, и покрај овие количества на „ослободена“ нафта, нејзината цена продолжи да покажува нестабилност и остана загриженоста на светската јавност дека овие 400 милиони барели сако краткорочно ќе ја ублажат ситуацијата.
ББА-анализа: Економскиот раст во Македонија ќе забави на 2,9 проценти во 2026 година
Растот во регионот Адрија остана отпорен во 2025 година, но го изгуби замавот, со јасна дивергенција меѓу економиите. Домашната побарувачка беше главниот столб, поддржана од силниот раст на реалните плати и тесните пазари на трудот, додека надворешната побарувачка остана слаба, а нето-извозот го попречи растот во повеќето земји.
Економијата на Македонија се прошири за 3,5 проценти во 2025 година, поддржана од потрошувачката и извозот, иако инвестициите ослабеа кон крајот на годината, а индустриското производство се намали. Се очекува растот да се намали на околу 2,9 проценти во 2026 година, што би било одраз на послабата динамика на инвестициите.
Војната со Иран може да го означи почетокот на нова нуклеарна ера
Подготвеноста на американскиот претседател Доналд Трамп да напаѓа противници, додека истовремено ги вознемирува сојузниците, се заканува да го турне светот во нова нуклеарна ера.
Од северниот Атлантик до западниот Пацифик, владите поотворено од порано дебатираат дали и тие треба да се здобијат со нуклеарно оружје. Германија и Полска, кои долго време се потпираа на американскиот нуклеарен чадор, по изјавите на Трамп за преземање на Гренланд, ги поздравија француските иницијативи за проширување на сопственото стратегиско одвраќање низ Европа.
Кина и Русија, долгогодишни членки на клубот на нуклеарно вооружени држави, предупредија на ризикот од ширење на нуклеарно оружје во Јапонија и Јужна Кореја, иако паралелно ги модернизираат своите арсенали. САД, единствената земја што употребила нуклеарно оружје против цивилно население, размислуваат за враќање на тестирањето на атомски бомби, во согласност со извршна наредба на Трамп, по пауза подолга од три децении.
Почнува сезоната на складирање гас, а со тоа и проблемите на Европа
По бурниот месец во кој цените на европскиот гас растеа, паѓаа и повторно нагло скокнаа поради војната на Блискиот Исток, трговците сега се соочуваат со дилема.
Кога во април ќе започне сезоната на складирање на гас, владите ќе инсистираат трговците што порано да почнат со повторно полнење на сериозно испразнетите складишта. Но разликата меѓу летните и зимските цени на гасот им сигнализира да почекаат.
Изборот е следен: веднаш да обезбедат скапи резерви за да се гарантира снабдување за следната зима — што во моментов е неисплатлива трговија — или да почекаат цените да станат поповолни.
Волстрит препорачува стратегии за заработка од постепеното слабеење на акциите поради Иран
Како што војната со Иран влегува во петтата недела, стратезите од банките на Волстрит препорачуваат стратегии што носат добивка ако падот на берзите биде бавен и постепен.
„ББВА“ (BBVA) неодамна препорача стратегии со пут-опции на индексот Euro Stoxx 50 со рок во април, наведувајќи дека пазарот го потценува ризикот и покрај зголеменото присуство на американски трупи, додека „ЏП Морган“ (JPMorgan Chase & Co.) посочи дека инвеститорите користат и специјални опции за заштита од пад, договорени директно меѓу страните, кај кои заштитата престанува ако движењата на пазарот надминат одредено ниво. Двата типа стратегии ја намалуваат цената на опциите во споредба со класично купување на пут-опции.