Ескалацијата на воените дејствија на Блискиот Исток и нестабилноста на пазарите предводена од растот на цената на нафтата која достигна 116 долари за барел беа во фокусот на светската јавност на почетокот на неделава. За среќа, во Македонија следуваше мало ублажување на притисокот од рекордните цени на нафтата на светските берзи откако Регулаторната комисија за енергетика одлучи да ги намали цените на моторните бензини еуросупер БС-95 на 84 денари за литар и еуросупер БС-98 на 85,50 денари, а цената на еуродизелот (Д-Е V) беше задржана на исто ниво од 95,50 денари за литар.
Народната банка соопшти дека поради воените случувања и прекинот во снабдувањето со енергенти од земјите од Заливот, очекувањата за дел од увозните цени, пред сè за цените на нафтата, се ревидирани поизразено во нагорна насока во однос на октомвриските проекции, што претставува нагорен ризик за инфлацијата во следниот период.
Всушност, ризиците веќе се остваруваат ако се земе предвид дека во текот на неделава беше забележано забрзување на ифлацијата во повеќе европски земји, како и во еврозоната. Германската инфлација скокна на највисоко ниво во повеќе од една година, француската инфлација забрза до највисоко ниво од август 2024 година, а инфлацијата во еврозоната забележа најсилен раст од 2022 година.
Прочитајте повеќе:
ББА-анализа: Економскиот раст во Македонија ќе забави на 2,9 проценти во 2026 година
Кој ќе профитира од високата цена на нафтата на краток, а кој на долг рок?
Јасно е дека економските трендови во наредниот период ќе зависат од тоа колку долго ќе трае војната на Блискиот Исток, но со оглед на променливите ставови и пораки на американскиот претседател Доналд Трамп во текот на неделава се чини дека ниту американската администрација нема прецизен одговор на ова прашање. Имено, Трамп првично им порача на сојузниците сами да си го земат горивото преку Ормускиот Теснец.
Потоа на 1 април најави повлекување од Иран во рок од две до три недели, како и дека размислува за можноста за запирање на нападите врз Иран само откако Ормускиот Теснец повторно биде отворен. Сепак, се чини дека стануваше збор за првоаприлска шега со оглед на тоа што ден подоцна Трамп соопшти дека САД планираат нови напади врз Иран во наредните две-три недели и се закани со напади врз иранската инфраструктура.
Прочитајте повеќе:
Се кројат новите цени на храната - ѓубривата поскапеа до 40 отсто
Цената на нафтата може да достигне 200 долари ако Ормуз остане затворен во следните шест недели
Во меѓувреме, фјучерсите на дизелот во Европа се искачија на највисоко ниво од 2022 година бидејќи војната во Иран го погоди снабдувањето со гориво што ја напојува глобалната економија. Алуминиумот се упати кон најголем месечен раст за речиси две години, бидејќи војната на Блискиот Исток ги прекина испораките и ги оштети локалните производствени капацитети, стеснувајќи го глобалниот пазар, а железната руда го забележа својот најголем месечен раст од септември 2024 година.
Во сенка на војната и стравувањата за нова глобална криза поради растот на цените на нафтата мина почетокот на историската мисија на НАСА односно успешното лансирање на леталото со кое четворица астронаути тргнаа кон Месечината по повеќе од 50 години. Станува збор за десетдневна мисија која предвидува заобиколување на Месечината и треба да ги однесе астронаутите блиску до лунарната површина.
Мисијата е дел од програмата „Артемис“, која има за цел враќање на човекот на Месечината и воспоставување долгорочна база на нејзината површина. Ова би претставувало клучна основа за идни мисии кон Марс.
.webp){kind=icon}
