Американскиот претседател Доналд Трамп сигнализираше дека Кина е подготвена да ги поддржи преговорите со Иран, додека тој се залага за дипломатско решение за прекин на војната и повторно отворање на Ормускиот Теснец. Трамп, кој е во посета на кинескиот претседател Шји Џјинпинг во Пекинг, рече дека неговиот колега понудил помош, нешто што Кина не го потврди експлицитно. Во отчитувањето на состанокот меѓу Трамп и Шји, официјален претставник на Белата куќа рече дека двете страни се согласиле дека Ормускиот Теснец мора да биде отворен за да се поддржи слободниот проток на енергија.
Добро утро, ви пишува Владимир Николоски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Подолу петте вести што ги издвоивме за почеток на денот.
Македонците меѓу највредните во Европа - третина од работниците работат за викенд
Над третина од работниците во Македонија работат за викенд. Според податоците на европската статистичка служба „Евростат“, во сабота и недела работат 31,7 отсто од вработените во земјава. Овој процент е значително повисок во споредба со европскиот. Во Европа за време на викенд работат 21,3 отсто од вработените.
За разлика од јужниот дел од Европа, каде што работата во деновите од викендот е над просекот, северните земји имаат пониски стапки. Најмалку за викенд се работи во Литванија – само 3 отсто. Од земјите во регионот, само 7 отсто од бугарските работници не одмораат за викенд, а во Словенија и Хрватска помалку од 14 отсто имаат работни саботи и недели.
Над 10.000 македонски граѓани лани добиле „црвен картон“ од ЕУ
Вкупно 10.465 македонски граѓани што е приближно еднакво на бројот на жители на Делчево или некој друг од помалите градови во земјава лани добиле црвен картон од Европската унија односно биле затекнати како нелегално престојуваат во ЕУ, им било наредено да се вратат или пак им бил одбиен влез на европските граници. Според Евростат, најбројни (5.080) биле македонските граѓани кои во 2025 година биле затекнати како нелегално престојуваат во некоја од земјите на Европската Унија.
Потоа, следуваат 2.940 македонски граѓани на кои лани им бил одбиен влез во земјите од унијата, а на третото место (2.445) се македонските граѓани кои биле вратени откако им била изречена наредба за враќање. Податоците на Евростат покажуваат дека во 2025 година, на 132.600 државјани на трети земји им бил одбиен влез во ЕУ на една од нејзините надворешни граници, што претставува зголемување од 7,1 проценти во споредба со 2024 година.
ВИ-суверенитет: Комплетен прирачник за фирмите од регионот Адрија
Секојпат кога вашиот тим користи ЧетГПТ за анализа на договори или Клод код (Claude Code) за пишување код, дел од деловните податоци поминува низ сервери што вашата компанија не ги контролира, според законите на држава во која можеби никогаш и не сте работеле. Тоа не е теоретски ризик, туку деловен модел што тивко го преобликува прашањето кој навистина профитира од податоците што вашата компанија со години ги собира.
Според истражување на Институтот за деловни вредности на ИБМ (IBM), 93 отсто од директорите на компании велат дека мора да го земат предвид ВИ-суверенитетот во стратегијата за 2026 година. Причината не е регулаторна параноја, туку едноставна пресметка: кој ја контролира инфраструктурата на која работи вештачката интелигенција, тој ја контролира и економската вредност што произлегува од таа инфраструктура.
Помеѓу моралот и економијата: имате два бубрега, дали би продале еден?
Сосема сигурно е дека имате два бубрега. Постои мал број луѓе на кои веројатно би им донирале еден свој бубрег доколку тоа би им го спасило животот. Исто така, постои мал број луѓе кои би ви донирале бубрег вам ако ви биде потребен. Проблемот е што постои голема веројатност ниту еден од тие потенцијални донори да не е компатибилен со вас. Со други зборови: вашиот „резервен“ бубрег може да спаси нечиј живот, но веројатно не директно животот на личноста до која најмногу ви е грижа.
Економистот од Универзитетот Стенфорд, Алвин Рот, ја доби Нобеловата награда за придонесот кон едно од најчестите решенија за тој проблем — синџирите за донација на органи. Идејата е едноставна: ако сте подготвени да донирате бубрег за да ми го спасите животот, можеби не мора да го донирате токму на мене. Вашиот бубрег може да заврши кај личност со која сте компатибилни, додека јас добивам бубрег од нечија друга блиска личност. Така, еден алтруистички донор може да започне синџир што на крај спасува десетици животи.
Нарушени односите меѓу „Епл“ и „Опен еј-ај“, можна правна борба
Двегодишното партнерство на „Епл“ (Apple Inc) со „Опен еј-ај“ (OpenAI) стана затегнато, бидејќи стартапот за вештачка интелигенција не ги виде очекуваните придобивки од договорот и сега подготвува евентуални правни мерки. Адвокатите на „Опен еј-ај“ активно работат со надворешна адвокатска фирма на низа опции што би можеле формално да се спроведат во блиска иднина, рекоа луѓето, кои побараа да не бидат именувани бидејќи разговорите се приватни.
Тоа би можело да вклучува испраќање известување до производителот на „ајфон“со наводна повреда на договорот без нужно да се поднесе целосна тужба на самиот почеток, според луѓето. „Опен еј-ај“ ја ангажирала надворешната фирма во последните денови за да помогне во ситуацијата. „Опен еј-ај“ веруваше дека партнерството на компаниите, кое го вметна ЧетГПТ во софтверот на „Епл“, ќе намами повеќе корисници да се претплатат на четботот. Исто така, се очекува подлабока интеграција низ повеќе апликации на „Епл“ и првокласно поставување во рамките на асистентот Сири.