Скопје најевтино, но со најнизок квалитет на живот, предводи Осиек во регионот Адрија

Квалитетот на животот и секојдневните трошоци значително се разликуваат меѓу 125-те градови опфатени во анализата на „Вижуал капиталист“. Разликата е видлива и во регионот Адрија. Осиек се издвојува со висок квалитет на живот и релативно умерени трошоци, додека Скопје е најевтино, но има најнизок индекс за квалитет на живот меѓу десетте регионални града опфатени во анализа на 125 градови.

Анализата на Валериј Емелијанов, објавена на „Вижуал капиталист“ (Visual Capitalist), се заснова на податоци од „Нумбео“ (Numbeo) од август 2026 година. Опфаќа градови од Европа и од Заедницата на независни држави и ги споредува секојдневните потрошувачки трошоци со пошироките услови за живот.

Големи разлики меѓу градовите во регионот

Од регионот Адрија се вклучени Осиек, Риека, Сплит и Загреб во Хрватска, Љубљана во Словенија, Нови Сад и Белград во Србија, Бања Лука и Сараево во Босна и Херцеговина и Скопје во Македонија.

Осиек има највисок индекс за квалитет на живот во регионалната група, од 195,5, при индекс на трошоци од 49,3. Според мерените потрошувачки трошоци, поевтин е од Белград, Риека, Загреб, Сплит и Љубљана, а истовремено има повисока оценка за квалитетот на животот од сите нив.

По него, според вкупниот индекс за квалитет на живот на „Нумбео“, следуваат Риека со 181,7, Љубљана со 178,3, Загреб со 178,1 и Сплит со 175,4. Љубљана има највисоки трошоци меѓу десетте опфатени регионални града, со индекс од 60,2. Во Сплит тој изнесува 58,6, во Загреб 55,9, а во Риека 55,3.

Нови Сад има подобар резултат за квалитет на живот и пониски трошоци од Белград. Индексот за квалитет на живот во Нови Сад изнесува 147,2, наспроти 121,9 во српската престолнина. Индексот на трошоци е 48,6 во Нови Сад и 50,5 во Белград. Бања Лука има индекс за квалитет на живот од 137,1 и трошочен индекс од 44,9. Сараево е нешто поевтино, со индекс на трошоци од 43,6, но има и пониска оценка за квалитетот на животот, од 134.

Скопје има најниски вредности на двата показатела во регионалната група, односно 117,2 за квалитетот на животот и 39,4 за трошоците.

Што се мери и значат бројките

Според методологијата на „Нумбео“, индексот за квалитет на живот комбинира осум компоненти: куповна моќ, безбедност, здравствена заштита, однос меѓу цените на становите и приходите, трошоци за живот, време на секојдневно патување, загадување и клима. Повисоката вредност означува повисока оценка за квалитетот на животот.

Здравствената компонента ги опфаќа оцените за стручноста на медицинскиот персонал, опремата, брзината и точноста на услугите, чекањето и трошоците. Безбедноста се заснова на перцепциите на корисниците за криминалот и чувството на сигурност, вклучително и при движење дење и ноќе.

Кај загадувањето се земаат предвид оцените за воздухот и водата, отстранувањето на отпадот, чистотата, бучавата и зелените површини. Сообраќајната компонента го опфаќа просечното време на секојдневно патување во еден правец. Како што наведува „Нумбео“, дел од показателите се засноваат на искуствата и перцепциите на корисниците на платформата.

Во анализата објавена на „Вижуал капиталист“ е наведено дека трошоците и квалитетот на животот се прикажани одделно во графиконот. Од оцената за квалитет на живот се отстранети компонентите поврзани со цените, за финансиската достапност да не се пресметува двапати.

Порто, Валенсија и чешкиот град Плзењ нудат добар живот со пониски трошоци 

Надвор од регионот, Порто се издвојува со подобар резултат за квалитет на живот и пониски трошоци од Лисабон. Неговиот индекс за квалитет на живот изнесува 179,7, а индексот на трошоци 52,3. Во португалската престолнина вредностите се 156,4 и 57,2.

Во Шпанија се издвојуваат Валенсија и Малага. Двата града се поевтини од Мадрид, а Валенсија има и повисока оценка за квалитетот на животот. Малага има речиси ист резултат како главниот град, но со пониски трошоци. Индексот за квалитет на живот во Валенсија е 182, во Малага 178,2, а во Мадрид 178,3. Нивните индекси на трошоци изнесуваат 53,6, 53 и 60,4, соодветно. Барселона, пак, има повисоки трошоци и понизок резултат за квалитет на живот од Валенсија и Малага. Нејзиниот индекс на трошоци е 61,5, а индексот за квалитет на живот 150,1.

Во Чешка, Плзењ има подобар резултат за квалитет на живот и пониски трошоци и од Прага и од Брно. Неговиот индекс за квалитет на живот достигнува 190,8, при трошочен индекс од 53,8. Прага има 176,1 и 58,3, а Брно 172,3 и 54,8. Меѓу поповолните опции се и литванските градови Вилнус и Каунас. Вилнус има нешто повисока оценка за квалитетот на животот, но е и малку поскап од Каунас. Двата града имаат пониски трошоци и повисоки оценки за квалитетот на животот од Мадрид. 

Лајпциг е најевтин меѓу опфатените германски градови

Лајпциг има најниски трошоци за живот меѓу деветте германски града во анализата, а според вкупниот индекс за квалитет на живот е пред Минхен, Франкфурт, Хамбург, Келн и Берлин. Неговиот индекс за квалитет на живот изнесува 200,3, а индексот на трошоци 67,7.

Највисока оценка за квалитетот на животот во германската група има Штутгарт, со 207, при индекс на трошоци од 72,8. Дизелдорф има речиси ист резултат за квалитетот на животот како Лајпциг, 200,4, но повисоки трошоци, со индекс од 74,4.

Нирнберг има индекс за квалитет на живот од 199,7 и трошоци од 71,4, додека Франкфурт има 199,2 и 73,8.

Минхен е најскап меѓу опфатените германски градови, со трошочен индекс од 80,9. Неговиот индекс за квалитет на живот, од 197,5, е понизок од оние на Штутгарт, Дизелдорф, Лајпциг, Нирнберг и Франкфурт.

Хамбург има индекс за квалитет на живот од 190,1 и трошоци од 73. Во Келн вредностите се 180 и 74,1, а во Берлин 170,7 и 73,9. Германската престолнина има најнизок резултат за квалитет на живот во оваа група, иако е поскапа од Лајпциг, Нирнберг, Штутгарт и Хамбург. 

Талин е поевтин и подобро оценет од Берлин, а Трст води по квалитет на живот во Италија

Внимание привлекува и Талин, кој има индекс за квалитет на живот од 191,9 и индекс на трошоци од 65,8. Естонската престолнина има повисок резултат за квалитет на живот и пониски трошоци од Хамбург и Берлин.

Во Австрија, Вилах има речиси ист индекс за квалитет на живот како Виена, но пониски трошоци. Неговите вредности се 198,5 за квалитетот на животот и 66,2 за трошоците, наспроти 200,2 и 75,9 во Виена. Грац има индекс за квалитет на живот од 191,4 и трошочен индекс од 72,6.

Меѓу осумте италијански града во анализата, Трст има највисок индекс за квалитет на живот, од 171,4. Неговиот индекс на трошоци е 65,7, понизок од оние во Фиренца, Болоња и Милано.

Милано има највисоки трошоци во италијанската група, со индекс од 78,1, а неговиот индекс за квалитет на живот е 119,9. За споредба, Рим има пониски трошоци, со индекс од 61,7, и повисок резултат за квалитет на живот, од 147,1.

Во Холандија добрите услови за живот доаѓаат со повисоки цени

Холандските градови се меѓу најдобро поставените според условите за живот, но припаѓаат на поскапата група.

Хаг има индекс за квалитет на живот од 225,4 и индекс на трошоци од 76,1. Во Ајндховен вредностите се 216,3 и 72,2, во Утрехт 211 и 76,6, а во Гронинген 205,8 и 73,8.

Лондон, Париз и Брисел имаат повисоки трошоци и пониски индекси за квалитет на живот од Хаг, Ајндховен, Утрехт и Гронинген. Британската престолнина има индекс на трошоци од 90,6 и индекс за квалитет на живот од 138,5. Во Париз вредностите се 80,5 и 138,8, а во Брисел 74,7 и 152.

Во анализата се опфатени и девет нордиски града од Шведска, Норвешка, Данска, Финска и Исланд. Меѓу нив, Гетеборг има највисок вкупен индекс за квалитет на живот и најниски трошоци.

Неговиот индекс за квалитет на живот изнесува 203,1, а индексот на трошоци 66,7. Стокхолм е значително поскап, со трошочен индекс од 82,1, а има понизок резултат за квалитет на живот, од 174,6.

Хелсинки има индекс за квалитет на живот од 199,1 и трошоци од 77,2. Копенхаген има речиси иста оценка за квалитетот на животот, од 198,5, но повисоки трошоци, со индекс од 90,2. Рејкјавик е најскап меѓу опфатените нордиски градови, со трошочен индекс од 105, додека неговиот индекс за квалитет на живот изнесува 198.

Во Норвешка, Трондхајм и Ставангер имаат ист индекс за квалитет на живот, од 197,4, но Трондхајм има малку пониски трошоци. Нивните трошочни индекси изнесуваат 92,4 и 93,5, соодветно.

Берген има индекс за квалитет на живот од 196,9 и трошоци од 96,1. Осло е најскап меѓу четирите норвешки града, со трошочен индекс од 97,9, а истовремено има најнизок резултат за квалитет на живот во таа група, од 186. 

Швајцарските градови се најскапи во споредбата

Петте швајцарски града имаат највисоки индекси на трошоци меѓу сите 125 опфатени градови. Најскап е Цирих, со индекс од 124,9, а следуваат Базел со 112,2, Женева со 110,8, Берн со 110,5 и Лозана со 109,6. Овие трошоци не ги вклучуваат кириите.

Високите цени, сепак, не им ги обезбедуваат и највисоките оценки за квалитет на живот. Цирих и Женева имаат индекс од 196, Базел 194,1, Берн 192,1, а Лозана 188,8.

Сите пет града имаат повисоки трошоци и понизок вкупен индекс за квалитет на живот од Виена, каде што соодветните вредности се 75,9 и 200,2. 

Трошоците се пресметуваат без кирија

Индексот на трошоци за живот ги споредува цените на потрошувачките стоки и услуги, вклучително намирници, ресторани, превоз и комунални услуги. Кириите се исклучени, и иако во анализата нема американски градови, Њујорк е основа за споредба со вредност од 100. Повисок индекс означува повисоки цени. Њујорк, исто така не е дел од анализираните 125 града, туку служи како основа за пресметката.

„Нумбео“ одделно ја пресметува локалната куповна моќ, користејќи ја просечната нето-плата и цената на потрошувачката кошница, која вклучува и кирија.