Фед ги зголеми каматите за прв пат од 2023 година, најавено уште едно зголемување

Федералните резерви ги зголемија каматните стапки за четвртина процентен поен и најавија дополнително зголемување подоцна оваа година – потези насочени кон сузбивање на инфлацијата, кои ќе го стават на тест односот меѓу претседавачот Кевин Ворш и претседателот Доналд Трамп.

„Отстранивме дел од стимулативните мерки за финансиските и кредитните услови да бидат поусогласени со нашите крајни цели“, изјави Ворш на прес-конференцијата по донесувањето на одлуката. „Денешниот потег покажува дека сме сериозни во оваа намера и дека ќе ја исполниме целта за стабилност на цените.“

Во средата, Федералниот комитет за отворен пазар едногласно гласаше за зголемување на референтната каматна стапка на федералните фондови во опсег од 3,75 до 4 проценти. Ова беше прво зголемување на каматните стапки од страна на американската централна банка од јули 2023 година.

По овој потег, Трамп на социјалните мрежи изјави дека американските каматни стапки треба да изнесуваат еден процент или помалку, но се воздржа од директни критики кон Ворш.

„Ние ги ’носиме на грб‘ речиси сите земји во светот и тоа не може повеќе да продолжи“, рече Трамп. „НАМАЛЕТЕ ГИ КАМАТНИТЕ СТАПКИ ЗА СОЕДИНЕТИТЕ АМЕРИКАНСКИ ДРЖАВИ, И ТОА БРЗО!“

Во обраќањето пред новинарите, Ворш повторно ја изрази својата загриженост поради инфлацијата, истакнувајќи дека премногу категории на производи и услуги бележат годишен раст на цените над 3 проценти во период од 6 и 12 месеци.

„Податоците за инфлацијата од ова лето не ми укажуваат на тоа дека основните трендови значително се подобриле“, рече тој.

Неговиот коментар за отстранување на „дел од стимулативните мерки“ исто така го привлече вниманието на аналитичарите што ја следат работата на Фед.

„Тоа е став што укажува на затегнување на монетарната политика. Ако претседавачот смета дека политиката е сè уште стимулативна, тогаш претстои уште работа“, изјави Мајкл Гапен, главен економист за САД во „Морган Стенли“ (Morgan Stanley).

Приносите на двегодишните државни обврзници – кои се најчувствителни на политиката на Фед – го надоместија претходниот пад и се тргуваа на ниво од 4,73 проценти, што е за повеќе од 12 базни поени повисоко во споредба со нивото пред објавата. Приносите на десетгодишните обврзници пораснаа за време на прес-конференцијата на Ворш, исто така поништувајќи го претходниот пад и на крајот надминувајќи го нивото од 5 проценти.

„Јасно е дека Фед во моментов е повеќе загрижен за инфлацијата“, изјави Оскар Муњоз, главен макро-стратег во „ТД Секјуритис“ (TD Securities). „Токму затоа денес ги зголемија стапките, а се чини дека се планираат и нови зголемувања.“

Проекции за каматните стапки

Во новиот сет на проекции за каматните стапки објавен во средата, медијаната на очекувањата на функционерите на Фед за нивото на каматните стапки на крајот од 2026 година се зголеми од 3,8 на 4,1 проценти, што сигнализира зголемена поддршка за серија зголемувања на стапките.

Шеснаесет функционери предвидоа барем уште едно зголемување оваа година, што претставува пораст во однос на шестмината кои во јуни предвидуваа вкупно најмалку две зголемувања во 2026 година. Медијаната на проекциите за 2027 година покажа дека нема да има дополнителни зголемувања на стапките следната година. Сепак, осум креатори на политиките се залагаа за дополнително зголемување од четвртина процентен поен до крајот на 2027 година во споредба со сегашното ниво на стапките.

Како и во јуни, кога Ворш одби да ги достави своите прогнози, само 18 од 19-те функционери доставија проекции за каматните стапки за 2026 и 2027 година.

Зголемувањето на стапките уследи откако Бирото за статистика на трудот минатата недела објави дека базичната инфлација во август растела со побрзо темпо од очекуваното. Тоа придонесе кон зголемената загриженост дека инфлаторните притисоци можеби се шират надвор од привремениот ефект на царините и влијанието на војната во Иран врз цените на енергенсите.

Со одлуката за зголемување на стапките, креаторите на политиките исто така му се спротивставија на Трамп, кој неодамна се закани дека ќе ги ескалира трговските војни доколку Фед не ги намали каматните стапки.

Кога новинар во средата го праша Ворш каква е неговата порака до Трамп, тој одговори: „Немам ништо да кажам во врска со разговор со претседателот.“

Сепак, Варш нагласи колку добро функционира американската економија и повтори дека функционерите не сметаат оти општите финансиски услови го кочат растот.

„Се чини дека американската економија зајакнува“, рече тоа. „Со оглед на таа отпорност и потенцијалот за уште подобри резултати, оптимизмот е токму она што го слушнав внатре во FOMC во текот на овие два дена.“

Предупредувањето на Ворш

Минатиот месец Ворш предупреди дека инфлацијата не забавува значително, со што се отвори можноста за заострување на монетарната политика. Извештајот за инфлацијата од петокот ги поттикна инвеститорите да го сметаат зголемувањето како речиси сигурно.

Во изјавата на комитетот по состанокот во среда, официјалните лица повторно ја окарактеризираа инфлацијата како зголемена, но исто така ја опишаа економијата во позитивна смисла.

„Растот на продуктивноста е силен, а капиталните инвестиции се робусни“, рекоа официјалните лица. „Добивката на работни места е во чекор со работната сила, а стапката на невработеност малку се промени.“

Официјалните лица го повторија ветувањето за исполнување на ценовната стабилност. Но, дури и со зголемувањето на стапките, тие го поместија за една година нивното очекување за тоа кога инфлацијата ќе се врати на 2 процента. Средната прогноза сега предвидува дека ќе го достигне тоа ниво во 2029 година.

Поддршката за повисоки стапки полека се зголемуваше во рамките на Фед во текот на целата година. На нивниот состанок во јули, официјалните лица ги оставија стапките непроменети,

Сепак, тројца претседатели на регионалните ограноци на Фед — Лори Логан од Далас, Бет Хамак од Кливленд и Нил Кашкари од Минеаполис — изразија несогласување, залагајќи се за зголемување на каматните стапки.

Записникот од тој состанок покажа дека многу функционери посочиле оти ќе биде неопходно заострување на монетарната политика доколку инфлацијата не се намали.

— Со придонес од Марија Паула Михарес Торес, Винс Голе и Је Сје.