Фед пред одлука: Каматните стапки веројатно ќе останат непроменети

Утре ќе започне дводневниот состанок на американските Федералните резерви (Фед), на кој ќе се утврдат нови референтни каматни стапки. Одлуката на американските банкари е заматена од неизвесноста поради царинската војна што претседателот Доналд Трамп ја води против најголемите американски трговски партнери, но и против конкурентите. Се очекува централната банка да ги задржи каматните стапки непроменети, а одлуката за монетарната политика ќе ја објави в среда.

Фед е на крстопат

Економистите ги зголемија своите прогнози за инфлација по изборот на американскиот претседател Трамп поради загриженоста дека неговата трговска политика би можела повторно да ги вжешти ценовните притисоци во економијата. Според тоа, растат и очекувањата дека Фед ќе ги задржи каматните стапки на сегашното ниво.

Пазарите очекуваат Фед да ги намали каматните стапки трипати годинава. Тоа е помалку од одлуката на Фед објавена во декември, која покажува дека каматната стапка на крајот на 2025 година ќе се движи помеѓу 3,75 и четири отсто, што значи дека може да се случат две намалувања на каматите од по 25 базични поени. Најавените кратења се очекува да стапат во сила по јуни.

Иако Федералните резерви ги намалија каматните стапки за вкупно 100 базични поени во периодот меѓу септември и декември, банкарите се воздржаа од дополнителни намалувања во јануари. Американската економија останува еластична според клучните показатели, но царините на Трамп во последните недели ги втурнаа инвеститорите на берзите во несигурност, а стравувањата од рецесија растат. Економистите на „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs) неодамна ја објавија својата процена за годинашниот економски раст на САД, која ја намалија од претходните 2,2 на 1,7 отсто.

На крајот на минатата недела забави падот на референтните индекси по големата корекција, но Трамп веќе најави серија нови царински санкции за април. Со тоа, според „Си-ен-би-си“ (CNBC), индексите S&P 500 и технолошкиот Nasdaq ги загубија сите придобивки што ги направија по изборот на Трамп. Минатата недела индексот S&P 500 падна речиси за 2,3 отсто, а Dow Jones за нешто над три отсто, или за повеќе од 1.300 поени. Технолошкиот индекс Nasdaq загуби околу 2,4 отсто. Во четвртокот индексот S&P 500 официјално влезе во корекција, паѓајќи за 10 отсто од највисоките нивоа од средината на февруари. Сѐ повеќе се мисли дека САД се на работ на инфлациска спирала или дури и на рецесија.

Претставниците на Фед, вклучувајќи го и претседателот Џером Пауел, се обидуваат да постигнат смирен тон тврдејќи дека „не брзаат“ за дополнително да ги намалат каматните стапки. Таквиот став го делат и многу економисти, кои сметаат дека најголемата светска економија е во поволна позиција поради силниот пазар на труд и сѐ уште солидната потрошувачка и дека нема потреба од пониски каматни стапки.

„Не треба да брзаме и може да чекаме до поголема јасност“, рече Пауел на почетокот на март. Но, според неодамнешното истражување на Фед, бизнисите низ земјата изразија сомнеж за иднината, велејќи дека трговската војна „влијае на нивниот бизнис и преземањето ризик“, според „Си-ен-ен“ (CNN).

 

Загриженост за стагфлација

Расположението околу американската економија се влоши во првите сто дена од претседателствувањето на Трамп бидејќи САД ги покажуваат првите знаци на забавување по долг период, додека паралелно забележуваат постојана, иако минимална, зголемена инфлација. Комбинацијата на едното и другото ги загрижува економистите бидејќи најголемата светска економија може да се лизне во стагфлација. Индикаторот за основна инфлација, која ги исклучува храната и енергијата, кој Фед го зема предвид во своите анализи, неодамна покажа дека 12-месечната инфлација изнесува 2,6 отсто, пренесува „Си-ен-би-си“.

 

 

Загриженоста и дилемата на американските креатори на монетарна политика неодамна беа сумирани од претседателот на Фед од Сент Луис, Алберто Мусалем, кој рече дека очекува економијата да продолжи да зајакнува, но предупреди дека Фед мора да се подготви за најлошото. „Верувам дека економијата ќе продолжи да зајакнува, пазарот на трудот ќе биде здрав, а инфлацијата ќе се приближи до два отсто, но мора да бидеме свесни дека има и други сценарија“, рече Мусалем. Едно од таквите сценарија, според него, е инфлацијата да зајакне над два отсто, додека пазарот на трудот слабее.

Пауел неодамна ги коментираше царините на Трамп, велејќи дека не станува збор само за тоа што се случува со царините туку за тоа што се случува со растот и сите други работи што се резултат на пошироките промени во економската политика.