САД се закануваат со трговски мерки поради европските ЕСГ-правила

ЕСГ-рамката на Европската Унија, која по години длабоки кратења денес е само бледа сенка на она што беше некогаш, повторно се најде на удар на закани од Соединетите Американски Држави.

Во фокусот на спорот е таканаречената екстратериторијална примена на Директивата за корпоративно известување за одржливост, ЦСРД (CSRD), и Директивата за должна внимателност во областа на корпоративната одржливост, ЦСДДД (CSDDD). Европската Унија неодамна постигна договор со кој повеќе од 80 отсто од компаниите што претходно беа опфатени со овие правила се изземени од нивната примена. Истовремено, договорено е регулативата и понатаму да важи за големите странски компании што работат на европскиот пазар.

Незадоволството во Соединетите Американски Држави е отворено и јасно изразено. Главниот американски трговски преговарач и близок соработник на претседателот Доналд Трамп, Џејмисон Грир, оценува дека европскиот компромис околу ЕСГ е недоволен. Тој предупреди и дека трансатлантскиот царински договор што е постигнат годинава – кој вклучува гаранции од Европската Унија дека нејзината ЕСГ-регулатива нема да ја нарушува трговијата – би можел да биде доведен во прашање доколку не следуваат дополнителни отстапки.

„Тоа мора да го исполнат“, изјави Грир на неодамнешно сослушување во Сенатот. „Реалноста е дека, доколку Европејците не го исполнат она на што се обврзале, нема да ги добијат придобивките од царинските олеснувања што им беа одобрени.“

Овие закани дополнително ги заоструваат односите меѓу Вашингтон и Брисел по низа прашања – од регулацијата на технологијата до трошоците за одбраната. Кога станува збор за еколошките, општествените и управувачките стандарди, администрацијата на Трамп воопшто не го крие својот скептицизам кон таквиот пристап, при што клучни елементи, како целите за климатска неутралност, отворено се отфрлаат. Американскиот министер за енергетика Крис Рајт ваквата политика ја опиша како „ужасна“.

Грир предупредува дека ЕУ може да ги загуби царинските олеснувања доколку не ги исполни преземените обврски/Bloomberg

Претставници на Европската Унија што ги интервјуираше „Блумберг“ велат дека во преуредената ЕСГ-рамка на Унијата практично нема простор за дополнителни отстапки кон Соединетите Американски Држави.

„Ваквиот исход беше политички неизбежен“, изјави Јорген Варборн, пратеник од десниот центар во Европската народна партија, кој во Европскиот парламент ги водеше преговорите за намалување на опфатот на директивите ЦСРД и ЦСДДД.

„Опции како целосно укинување на директивата или нејзино ограничување само на компании со седиште во ЕУ никогаш не беа реални – ниту од аспект на зачувување рамноправни пазарни услови, ниту за обезбедување парламентарно мнозинство“, изјави Варборн за „Блумберг“.

Директивата ЦСДДД, која ги изложува компаниите на ризик од значителни финансиски казни доколку не ги надгледуваат своите синџири на вредност во однос на еколошките стандарди и почитувањето на човековите права, по својата природа е инструмент што се применува и надвор од границите на Унијата, додаде Варборн. Поради тоа, нејзиниот вкупен опфат, како што вели, останува непроменет.

Поддржувачите на ЕСГ предупредуваат дека откажувањето од обврската компаниите што работат во ЕУ да ги почитуваат европските правила за одржливост би имало сериозни последици. Меѓу другото, инвеститорите би останале без доволно информации врз чија основа би можеле да проценат каде да го насочат својот капитал.

Засега, сепак, има малку докази дека инвеститорите ги одвраќа ризикот американските компании да заостануваат зад европските во однос на ЕСГ-известувањето и должната внимателност.

Фондовите со седиште во Европа што инвестираат во американски акции во последните 12 месеци до октомври привлекоа нето од 56 милијарди долари нов капитал, покажуваат податоците за стратегии на големи и мали компании собрани од „Морнингстар“ (Morningstar Direct). Тоа е приближно ист износ како средствата што во истиот период се влеале во европските фондови насочени кон европски акции.

Фондовите со седиште во САД што инвестираат во американски акции, пак, привлекоа 39 милијарди долари – што е повеќе од тројно поголем износ од средствата што завршија во американските фондови насочени кон европски акции, покажуваат истите податоци.

Портпарол на Европската комисија изјави дека правилата на Унијата обезбедуваат сите компании да работат под еднакви услови и додаде дека регулативата ќе се спроведува праведно и без дискриминација.

Европската ЕСГ-рамка е значително стеснета, со изземање на повеќе од 80 отсто од компаниите од новите обврски/DepositPhotos

Истовремено, ќе продолжи дијалогот со Соединетите Американски Држави, додека Европа го спроведува заедничкиот трговски договор меѓу ЕУ и САД, наведе истиот портпарол во писмена изјава испратена по електронска пошта.

Европската Унија и Соединетите Американски Држави во јули се договорија царините за поголемиот дел од извозот од ЕУ да се ограничат на 15 отсто. Тој договор ја вклучуваше и обврската на Унијата да обезбеди дека директивите ЦСДДД и ЦСРД нема да претставуваат пречка за трговијата. По тоа, европските законодавци и земјите членки решија дел од конкретните американски забелешки, меѓу кои и укинувањето на задолжителните барања за планови за климатска транзиција.

И покрај овие измени, законодавниот пакет ја задржа суштинската цел на европските ЕСГ-правила, изјави Паскал Канфен, истакнат пратеник што во преговорите ја претставуваше центристичката партија Ринју (Renew).

„Доказ за тоа е фактот што администрацијата на Трамп и понатаму се противи на овие закони“, изјави Канфен по гласањето на 16 декември. Тој додаде дека компании како „Ексон мобил“ (Exxon Mobil) би можеле да се соочат со казни што достигнуваат речиси 10 милијарди долари доколку не ја почитуваат ЦСДДД.

Американските законодавци, пак, јасно ставија до знаење дека имаат намера силно да возвратат. На обраќање пред сенатската Комисија за буџет, Џејмисон Грир одговараше на прашање на републиканскиот сенатор Бил Хагерти, кој претходно годинава порача дека ќе го искористи „секој инструмент“ за да ја блокира ЦСДДД и поведе законодавна иницијатива насочена кон спречување, како што рече, регулаторно пречекорување што би ги претворило клучните компании во цел.

„Ова е крајно неприфатливо, овој обид за претерано навлегување во надлежностите“, изјави Хагерти на сослушувањето на 9 декември, истакнувајќи дека двата дома на американскиот Конгрес веќе претставиле предлог-закони за запирање на ЦСДДД. „Законодавците и понатаму многу агресивно инсистираат на зачувување на суверенитетот на Соединетите Американски Држави.“

Американскиот министер за трговија Хауард Лутник исто така предупреди дека е подготвен да разгледа користење „трговски алатки“ како одговор на европските ЕСГ-правила.

Пратениците во Европската Унија тврдат дека прашањето за екстратериторијалната примена сега треба да биде помал проблем, имајќи предвид дека ЕСГ-прописите на Унијата се значително ублажени. Измените на ЦСДДД и ЦСРД „значително го намалуваат административниот товар, а истовремено ги задржуваат правилата применливи и за европските компании и за фирмите надвор од ЕУ што работат на европскиот пазар“, изјави Јорген Варборн.

Претставник на „Ексон мобил“ изјави дека „точно е оти ЕУ се согласи да отстрани некои од најнеразумните и најштетни делови од ЦСДДД“, но дека Унијата „не отишла ни приближно доволно далеку“.

„Можноста Брисел да го регулира работењето на американска компанија каде било во светот и понатаму постои, а тоа е целосно неприфатливо“, изјави портпаролот. „Администрацијата на Трамп јасно стави до знаење дека тоа е неприфатлива почетна точка за трговски преговори и очекуваме разумно решение во блиска иднина.“