Полнењето електричен автомобил во Македонија предизвик за кој уште сме до стратегијата

Студениот бран што ја зафати земјава дополнително го истакна проблемот со недостигот од полначи за електричните возила. Ниските температури го забавуваат процесот на полнење, а бројот на полначи во Македонија е симболичен.

Заклучно со лани, регистрирани се околу 2.000 електрични возила, а поставени се стотина јавни полначи, што е вистински предизвик за возачите. Околу половина од јавните полначи се на ЕВН и се поставени на територијата на целата земја. Најголем дел од нив е со моќност од 22 kW.

Засега, интересот за поставување јавни полначи за електрични возила е слаб, главно поради недоволниот број вакви автомобили што се возат во земјава.

„Работата во овој дел се сведува на она – јајцето или кокошката – односно што да биде прво, да се постави инфраструктура или да се зголеми продажбата. А тие две работи се поврзани. Има граѓани што иако биле заинтересирани, сепак не купиле електрично возило затоа што едноставно нема каде да го полнат“, вели за „Блумберг Адрија“ Сашо Кочов, бренд-менаџер во „Делфино мобилити груп“, увозник на возилата „гили“ (Geely).

Колку чини полнењето електричен автомобил?

Јавни полначи, во согласност со регулативата, може да поставуваат компании што се занимаваат со трговија со струја, додека за сопствени потреби тоа може да го прават и сите правни и физички лица.

Полнењето на јавните полначи на ЕВН чини 30 денари за киловат-час за наизменична струја (AC) и 40 денари за киловат-час за директна струја (DC). Овие цени важат за плаќање со платежна картичка. За клиентите што имаат ЕВН-картички цените се поповолни, киловат-час чини 25 денари и 28 денари, соодветно. Сите цени се со вклучен данок на додадена вредност (ДДВ).

Најевтино е полнењето дома, но за да се постигне тоа треба да се постави волбокс (wallbox). Во зависност од неговата моќност, оваа инвестиција заедно со инсталирањето чини од 500 до 1.500 евра.​ Ако полначот има моќност од 7 kW, за батеријата да се наполни целосно се потребни околу 8 часа, со волбокс 22 kW се потребни 3-4 часа. Се разбира дека полнењето ноќе, на евтина струја, е најповолната варијанта. Брзите полначи на директна струја (DC 150 kW) се многу побрзи, кај нив полнењето трае до еден час.

Познавачите на електричните возила велат дека со една батерија, во зависност од карактеристиките, во просек може да се поминат околу 300-400 километри.

Како може да помогне државата за да се подобри инфраструктура?

Државата треба ја покаже посветеноста на зелената агенда и преку поддршка на развојот на инфраструктурата за да се зголеми уделот на еколошките возила во возниот парк во земјава.

„Државата може да помогне и таа треба да се вклучи во овој процес. Потребна е финансиска поддршка за приватните компании што сакаат да влезат во бизнисот со поставување јавни полначи“, вели Кочов.

Државата, пак, најави дека веќе планира подобрување на инфраструктурата за полнење електрични возила, а првиот чекор е подготовка на стратегија.

„Министерството за транспорт потпиша договор со консултант за подготовка на национална стратегија за инфраструктура за полнење електрични возила. Во овој момент консултантот и Министерството за транспорт работат на изработка на стратегијата, која треба да биде основа за развој на оваа инфраструктура преку која ќе се стимулира замена на возниот парк во државата и заштитата на животната средина. Според договорот, стратегијата треба да биде готова до крај на 2026 година“, кратко ни одговорија од Министерството за транспорт и врски.

За техничка помош за изработка на стратегијата, грант во висина од 350.000 обезбеди Европската банка за обнова и развој.

Консултантот што го ангажира Министерството освен што ќе работи на подготовка на стратегијата, ќе треба да изработи и акциски план со приоритетни активности и рокови. Покрај консултантот, во процесот се вклучени и домашни и меѓународни експерти од области на експертизата за електрични возила, енергетската ефикасност, транспортот и екологијата.