„Јунитри“ - скриен дијамант што експлодираше на ИПО-то додека фокусот беше на „Спејс екс“

Иако вниманието на глобалните инвеститори во последните месеци беше насочено кон големите технолошки компании и приватните гиганти од вештачката интелигенција, во Шангај се одржа деби кое, иако помалку споменувано на Запад, во многу погледи е подеднакво спектакуларно. „Унитри Роботикс“(Unitree Robotics), кинески производител на хуманоидни и четвороножни роботи на 19 август излезе на берзата во Шангај (Shanghai Star Market) и скокна за дури 629 проценти над својата ИПО цена за време на првиот ден од тргувањето. Со тоа, практично преку ноќ, таа стана еден од највредните играчи во целата индустрија за роботика.

Која е „Јунитри“ и со што прави?

„Јунитри“ е основана во Хангжу во 2016 година од Ванг Сингсинг, кој сè уште е контролен акционер на компанијата. По првичната јавна понуда, Ванг и поврзаните страни поседуваат нешто повеќе од 31 процент од акциите.

Компанијата почна со производство на четириножни роботи, познати како „роботски кучиња“, кои се користат за истражување и други специјализирани задачи, а последниве години сè повеќе се фокусира на хуманоидни роботи, кои ја направија компанијата позната по виралните видеа на кои танцуваат, демонстрираат боречки вештини и акробатски движења. Нејзините роботи станаа особено препознатливи во Кина откако се појавија на големи телевизиски и јавни настани.

Она што ја издвојува „Јунитри“ од повеќето конкуренти е нејзината ценовна стратегија. Нејзиниот хуманоиден робот Г1()G1 се продава по почетна цена од околу 13.500 долари, што го прави еден од најпристапните напредни хуманоидни роботи на пазарот. Предноста во цената се потпира на кинескиот синџир на снабдување, сопствениот развој на клучните компоненти и способноста на компанијата да произведува значително повеќе роботи од повеќето западни стартапи.

Зошто акциите пораснаа толку нагло?

Зад овој скок стои комбинација од неколку фактори, а пред сè, тоа е првиот голем производител на хуманоидни роботи што влезе на пазарот, што ја направи „Јунитри“ еден вид јавно достапен референтен репер за вреднување на сектор во кој голем број од најпознатите компании сè уште остануваат во приватна сопственост.

Побарувачката за акциите беше огромна, малопродажниот дел од понудата беше претплатен речиси 8.000 пати, додека неколку милиони инвеститори аплицираа за акциите. „Јунитри“ веќе има поддршка од големи кинески технолошки компании како што се „Тенсент“ и „Алибаба“, додека меѓу инвеститорите поврзани со ИПО-то беше и „ДипСик“. Комбинацијата од ограничена почетна понуда на акции, огромна побарувачка од мали инвеститори и силен интерес за роботика помогна цената да го надмине нивото поставено во ИПО-то многу пати на првиот ден.

Дополнително, „Јунитри“ влезе на пазарот во време кога Пекинг сè повеќе ја гледа роботиката и таканаречената „отелотворена вештачка интелигенција“ како една од стратешките индустрии на иднината. Затоа, нејзиното деби го одразува апетитот на инвеститорите за сосема нов бран кинески производители на роботи кои би можеле да го следат истиот пат во наредниот период.

Какви резултати има компанијата - ретка профитабилност во индустрија што претежно губи пари

Она што ја прави „Јунитри“ особено необична во споредба со многу млади компании во роботиката е тоа што веќе е профитабилна. Во текот на 2025 година, приходите се зголемија за повеќе од 330 проценти во споредба со претходната година, додека компанијата истовремено оствари позитивна нето добивка.

Високите маржи се издвојуваат особено во хуманоидниот сегмент, каде што, според податоците, бруто маржата надмина 60 проценти и беше повисока отколку кај четириножните роботи. Ова е особено важно за компанија која работи на пазарот на хуманоидна роботика, која сè уште е во раните фази на развој.

Сепак, постојат причини за претпазливост. Проекциите за 2026 година покажуваат дека растот на приходите значително забавил во споредба со претходната година, додека слична ситуација се очекува и за профитот. Во исто време, голем дел од хуманоидните роботи на компанијата сè уште завршуваат на универзитети, истражувачки институции и кај други клиенти кои ги користат за развој и тестирање, а не како масовно применета индустриска работна сила.

Тука лежи едно од најголемите прашања за целата индустрија. „Јунитри“ докажа дека може да произведува и продава хуманоидни роботи во илјадници единици, но сè уште не покажала дека тие можат да станат доволно сигурни и економични за широка употреба во фабрики, магацини и домаќинства. Дури и основачот Ванг Сингсинг неодамна процени дека голем технолошки пробив што би им овозможил на роботите сигурно да извршуваат широк спектар на задачи во непознати средини би можел да биде оддалечен неколку години.

Конкурентска позиција - лидер по обем и цена, но не без конкуренти

„Јунитри“ во моментов има предност во однос на обемот на испораки, цената и фактот дека веќе остварува профит, но конкуренцијата не стои во место. „Тесла“ го развива Оптимус како потенцијално еден од клучните идни производи на компанијата, додека во самата Кина, „Јунитри“ има сè поголем број конкуренти, вклучувајќи ги „УБТек“ (UBTech), „АгиБот“ (AgiBot) и други производители кои се обидуваат да ги префрлат хуманоидните роботи од демонстративни проекти во вистинска индустриска употреба.

Кинеската конкуренција е особено важна. „УБТек“ излезе на берзата во Хонг Конг кон крајот на 2023 година и денес претставува еден од посериозните домашни конкуренти на „Јунитри“. Сепак, моменталната предност на „Јунитри“ лежи во комбинацијата од пониска цена, поголем обем на испораки, брзина на развој и профитабилност, што во моментов ѝ дава силна позиција на пазарот на хуманоидни роботи.

Најголеми ризици

Еден од најсериозните ризици за „Јунитри“ доаѓа од геополитиката. Американските власти ја поврзаа компанијата со одбранбената индустриска база на Кина, додека дополнителни ограничувања беа воведени во текот на 2026 година што го отежнуваат влегувањето на новите кинески хуманоидни и четириножни роботи на американскиот пазар. „Јунитри“ ги отфрла тврдењата дека нејзините производи се наменети за воена употреба и вели дека развива роботи за цивилна употреба.

Федералната комисија за комуникации на САД дополнително ја ограничи можноста на новите модели на странски хуманоидни и четириножни роботи да добијат потребни регулаторни одобренија за влез на американскиот пазар, што значително го комплицира идниот раст на компанијата во САД. Сепак, ризикот е донекаде ограничен од фактот дека американскиот пазар претставува релативно мал дел од вкупниот бизнис, додека компанијата генерира околу 43 проценти од своите приходи надвор од Кина.

Друг голем ризик е самото вреднување. „Јунитри“ моментално се тргува со коефициент цена/заработка од околу 793, што е исклучително високо дури и за брзорастечките технолошки компании и остава малку простор за разочарување ако растот на бизнисот почне посериозно да забавува.

На ова се додава и фактот дека голем дел од продадените хуманоидни роботи сè уште немаат широка комерцијална примена. Денешната пазарна вредност на „Јунитри“ затоа во голема мера претставува облог на инвеститорот за иднината во која хуманоидните роботи ќе станат стандарден дел од фабриките, логистичките центри и на крајот домаќинствата, т.е. облог на пазар кој во моментов сè уште не постои на ниво што би ги оправдало таквите очекувања.

Дали има простор за понатамошен раст или следува корекција?

Со оглед на високото вреднување по дебито, со „иден“ (forward) коефицент цена/заработка за 2026 година од 390 пати, ограничен број акции достапни за тргување и забавување на одредени основни деловни индикатори, не е тешко да се замисли период на исклучително висока волатилност по почетната еуфорија. Уште првиот ден покажува како очекувањата на инвеститорите се одделени од класичните фундаментални индикатори.

Сепак, ова не значи дека мора нужно да следи корекција. Долгорочниот потенцијал на компанијата ќе зависи, пред сè, од тоа дали „Јунитри“ ќе успее да ја претвори моменталната ценовна и производствена предност во вистинска индустриска примена на роботите надвор од истражувачките институции, како и од тоа дали геополитичките ограничувања ќе останат првенствено американски проблем или дали слични мерки ќе почнат да се воведуваат од другите западни економии.

Што треба да се запомни од сето ова?

„Јунитри“ е реткост во индустријата за хуманоидни роботи, бидејќи претставува компанија која веќе остварува профит, брзо ги зголемува приходите, продава илјадници хуманоидни роботи годишно и има јасна ценовна предност во однос на поголемиот дел од конкуренцијата. Нејзиното спектакуларно деби на берзата покажа колку инвеститорите се подготвени да платат за компанија која би можела да стане еден од главните играчи во следната фаза на развој на роботиката.

 

Сепак, екстремното вреднување по дебито, очекувањето за забавување на растот за 2026 година, сè уште ограничената комерцијална примена на хуманоидни роботи во реалниот свет и растечките геополитички ограничувања на американскиот пазар значат дека пазарот ќе очекува речиси беспрекорно извршување од „Јунитри“. Долгорочната судбина на компанијата затоа ќе зависи првенствено од тоа дали хуманоидните роботи навистина ќе успеат да го направат преминот од импресивна технологија и алатка за истражување во производ што може да работи економично и сигурно во фабрики, магацини и други реални средини.