Преглед на пазарите: Европските берзи во светло на мировните преговори, враќањето на еврото и одличниот DAX

Настаните на берзата изминатава недела може да се сумираат во еден збор: геополитика. Веста дека Вашингтон има намера да започне разговори со Русија за ставање крај на војната во Украина ги засени податоците за инфлацијата во САД во средата и обновената царинска реторика на Доналд Трамп. Американскиот претседател за новинарите во Белата куќа во средата вечерта изјави дека рускиот претседател Владимир Путин и украинскиот претседател Володимир Зеленски изразиле желба за мир во одделни телефонски разговори и дека тој им наложил на своите претставници да започнат разговори за ставање крај на војната.

Веста за можни мировни преговори беше особено позитивно прифатена од берзите на стариот континент. Паневропскиот индекс Stoxx 600, на пример, зајакна за 0,5 отсто во тргувањето во четвртокот достигнувајќи рекордна вредност. Заедничката валута еврото исто така доби на вредност.

„Завршувањето на конфликтот може да ги елиминира трошоците поврзани со војната, особено во енергетскиот сектор, да ја намали неизвесноста и потенцијално да ја зголеми деловната доверба и инвестициите, што е од клучно значење за најголемите европски економии“, изјави за „Блумберг“ Сузана Круз, стратег во „Панмур Либериум“ (Panmure Liberum).

Интересно е и тоа што американските инвеститори со ентузијазам ја поздравија извршната наредба на Трамп во четвртокот, со која се воведуваат реципрочни царини за американските стоки. Американските пазари реагираа на новиот поредок со раст, бидејќи се уверени дека на новите царини ќе им треба само време за да стапат на сила.

Потпишувајќи ја извршната наредба, Трамп рече дека Соединетите држави ќе ги третираат трговските политики на другите земји како нефер трговски практики, на што најголемата светска економија ќе одговори со царини. „Тарифите ќе стапат на сила за неколку недели или месеци“, рече тој.

Bloomberg

Инвеститорите сметаат дека одложеното воведување тарифи значи дека претседателската администрација ќе преговара со поединечни земји за нивото или воведувањето казнени тарифи. Надеж за таков исход покренува случајот со Мексико и Канада, кои преговараа за едномесечно одложување на воведувањето тарифи од 25 проценти.

„Фактот дека Трамп зема постепен пристап, со можност многу тарифи да не се применат, го засилува позитивното расположение на пазарот“, рече Кајл Рода, сениор пазарен аналитичар во „Капитал.ком“ (Capital.com), за „Блумберг“ (Bloomberg).

Со исклучок на Dow Jones Industrial Average, сите главни берзански индекси забележаа добивки минатата недела. Најдобар учинок имаше германскиот DAX (за 3,2 отсто), кој годинава забележа импресивен раст од 12,3 отсто.

Bloomberg Adria

Што се крие зад извонредниот раст на германскиот индекс DAX?

Германската економија шест квартали по ред бележи благ пад на бруто домашниот производ. Сепак, економската стагнација на најголемата економија на континентот не се преслика на германскиот берзански индекс DAX, кој е на историски високи нивоа, при што зелената транзиција и одбранбената индустрија се главните двигатели на приносот 

„Германија е на економски и политички пресврт. Економијата се бори со месеци, главно поради автомобилскиот сектор и лошите перформанси во тешката индустрија“, рече аналитичарот на „Блумберг Адриjа“, Михаел Блажековиќ. „Автомобилскиот сектор е тешко погоден од кинеската конкуренција во областа на електричните возила и е принуден да преземе големо намалување на трошоците, додека хемиската и фармацевтската индустрија се соочуваат со тешкотии поради веројатните американски тарифи“.

Кога станува збор за индексот DAX, споменатиот проблем „воопшто не се почувствувал“ на берзата, смета аналитичарот Блажековиќ. „‚Сименс енерџи‘, управуван од моторот на силната европска зелена агенда, урива рекорди, додека воената индустрија, предводена од Рајнметал, дополнително го зајакна индексот“.

„Од перспектива на вреднување, германската берза успеа да се ‚одвои‘ од реалната состојба на економијата и сè уште изгледа потценето“, вели Блажековиќ. „Иако во споредба со паневропскиот индекс STOXX 600, гледаме дека соодносот цена-заработка (P/E) се сврте во корист на STOXX 600, што значи дека вреднувањето на STOXX 600 сега исто така изгледа солидно“.

Bloomberg

Коментар: Зошто растат акциите на „Сименс“?

Аналитичарите на „Блумберг Адрија“ во петокот подготвија анализа за „Сименс“ (Siemens), која забележа рекордни резултати во првиот квартал од финансиската 2025 година и ги надмина очекувањата на инвеститорите. Приходите пораснале за три отсто во сите деловни сегменти, со исклучок на сегментот на мобилност.

Реакцијата на пазарите на капитал беше целосно позитивна - акцијата за еден ден по објавувањето на резултатите поскапе за 6,2 отсто. Цената на акцијата во последниот месец порасна за 16,5 отсто и моментално се тргува по 225 евра по акција. Инвеститорите позитивно реагираа на подобрениот внес на нарачки и силната готовинска позиција.

Најавата за мировни преговори го зајакнува еврото

Заедничката валута на еврозоната се искачи на еднонеделен максимум во однос на американскиот долар по веста за можни разговори за ставање крај на војната на источното крило на континентот. Вестите за јачината на еврото ќе бидат позитивни за валутата, која го доживува својот најпроменлив период од враќањето на Трамп во 2022 година, кога вредноста на еврото се изедначи со американскиот долар.

Барт Вакабајаши, директор на „Стејт Стрит“ со седиште во Токио, изјави за „Ројтерс“ дека порастот на еврото најверојатно е поттикнат од „фактор на олеснување за Европа“ поради негативното влијание на руско-украинската војна. „Војната е на нивниот праг, така што вестите за приближувањето на мировниот договор дефинитивно би биле позитивни за Европа.

Се огласи и шефот на „Бундесбанк“, Јоаким Нагел, предупредувајќи дека Европската централна банка не треба да брза со дополнително намалување на каматните стапки, особено бидејќи трошоците за задолжување се приближуваат до ниво кое ниту ја ограничува ниту ја стимулира економијата.

„Колку се приближуваме до неутрална каматна стапка, толку е посоодветен постепен пристап“, рече во средата шефот на германската централна банка. Според пресметките на вработените во „Бундесбанк“, неутралната каматна стапка се очекува да биде од 1,8-2,5 проценти - веднаш под стапката на депозити, која моментално е 2,75 проценти, ги сумира „Блумберг“ неговите коментари.

Зголемен притисок врз Фед

Инфлацијата во САД порасна на почетокот на годината, што дополнително ги намали шансите Федералните резерви повеќекратно да ги намали каматните стапки оваа година. Месечната инфлација се зголеми во јануари најмногу од август 2023 година, поттикната од низа трошоци за домаќинствата, како храната и горивото, како и трошоците за домување.

Пазарниот консензус за Фед во моментов е намалување на стапката за само четврт поен оваа година. Пред извештајот за ЦПИ, пазарите сметаа на две намалувања.

Во меѓувреме, претседателот на Фед, Џером Пауел, рече дека најновите податоци за инфлацијата покажуваат дека централната банка постигнала значителен напредок во контролирањето на инфлацијата, но дека има уште многу работа да заврши, пренесува „Блумберг“.

Новите царини го туркаат златото до нов рекорд

Цената на златото, исто така, достигна нов рекорд, лебдејќи на 2.937 долари за унца во моментот на пишувањето. Цените на златото стануваат попроменливи, како резултат на царините на Трамп за увоз на челик и алуминиум во САД.

Bloomberg Mercury

Банките предвидуваат дека златото ќе достигне 3.000 долари за унца. „Ситигруп“ соопшти дека очекува златото да достигне 3.000 долари во рок од три месеци. Глобалните трговски геополитички тензии ја зголемуваат побарувачката за злато. „ЏП Морган“ (JP Morgan) проценува дека цената на златото до крајот на годината ќе достигне 3.150 долари за унца.

„Додека не видиме јасни политики на САД, и трговски и економски, ова ќе создаде средина за зголемена нестабилност на златото“, рече Џозеф Каватони, пазарен стратег за Северна Америка во Светскиот совет за злато (WCG). „Иако очекуваме да видиме раст на цените на златото до 3.000 долари, може да има тековни потези кои ќе ја вратат цената надолу“. Побарувачката за злато расте, покажуваат податоците на WCG.

„Коинбејс“ со заработка, биткоин во пензиските планови?

„Коинбејс“ (Coinbase) објави заработка во четвртокот. Приходите се зголемени повеќе од двојно, а профитот порасна повеќе од очекуваното во последниот квартал, според „Блумберг“. Приходите скокнаа на 2,27 милијарди долари во последниот квартал, многу над очекувањата на аналитичарите, а нето приходот се зголеми на 1,29 милијарди долари или 4,68 долари по акција, исто така над проценките.

„Коинбејс“ во писмо до акционерите во четвртокот рече дека индустријата е на „прагот на нова ера за криптовалути“ по претседателската победа на крипто-пријателскиот Трамп и вети дека ќе се фокусира на поттикнување на растот на приходите и употребливоста.

Најголемата и најстарата криптовалута, биткоинот, се тргуваше нешто над 97.000 долари по токен во петокот наутро.

„Блекрок“ (BlackRock), најголемиот менаџер на средства во светот, се подготвува да наведе производ со размена на биткоини (ЕТП) во Европа, по успехот на неговиот американски биткоин фонд со кој се тргува на берза (ЕТФ).

Bloomberg

Проверивме дали словенечките институционални инвеститори би биле заинтересирани да инвестираат во ваков фонд кога тој ќе котира на берзата - доколку прогнозата се оствари.

„Главниот предизвик со дигиталните валути е безбедноста на средствата, бидејќи тоа во моментов не е институционално регулирано на ист начин како и другите инвестициски опции“, објави осигурителната компанија „Модра заваровалница“.

Вртоглави милијарди во вештачката интелигенција: Во кои акции вреди да се инвестира?

Технолошките гиганти, вклучувајќи ги „Мета“, „Мајкрософт“, „Амазон“ и „Гугл“ на „Алфабет“, предвидуваат дека ќе потрошат 325 милијарди долари на вештачка интелигенција (AI) до 2025 година, според бројките собрани од „Јаху фајненс“ (Yahoo Finance). Тоа е зголемување за 46 отсто од околу 223 милијарди долари што компаниите потрошија минатата година.

Инвеститорите сега се прашуваат дали вреди да се инвестира во акциите на овие компании кои се обложуваат милијарди на вештачка интелигенција.

И покрај предизвиците што ги носи вештачката интелигенција, аналитичарите во голема мера се „биковски“ настроени за технолошките акции. Брзиот преглед на препораките на аналитичарите на терминалот на „Блумберг“ покажува дека над 90 отсто од аналитичарите се за купување на „Мајкрософт“ и „Амазон“, близу 90 отсто се за „Мета“ и „Енвидија“, 78 отсто се за „Алфабет“и 60 отсто за „Епл“.

Преглед на случувањата на регионалните берзи

Не само што главните светски берзански индекси завршија на зелено, туку и регионалните. Македонскиот индекс MBI10 минатата недела забележа најголем раст (3,6 отсто), додека словенечкиот SBITOP порасна за 1,2 отсто.

Bloomberg Adria

Регионални берзански шампиони за оваа година се словенечкиот SBITOP (годишен раст од 18,4 проценти) и хрватскиот CRO10 (годишен раст од 8,8 проценти).