Само една година откако нејзините акции дебитираа на Nasdaq, „Небиус“ (Nebius) скокна за повеќе од 500 проценти, а со партнерство вредно 17,4 милијарди долари со „Мајкрософт“ (Microsoft), стана играч што ги тера гигантите како АВС (AWS) и „Гугл клауд“ (Google Cloud) да се замислат. Со оглед на сè што гледаме на пазарот, големи облози и во исто време краткорочни продавачи кои го гледаат крајот на силниот моментум, клучното прашање е, дали ова е можност да се инвестира во нов играч со потенцијал или претставува ризичен влез во време кога пазарот е исцрпен во својот зенит?
Враќање во Nasdaq и нов идентитет
„Небиус груп“ (Nebius Group NV) настана со реструктуирање на „Јандекс“ (Yandex), познат како „руски ‘Гугл’“. Откако „Јандекс“ одлучи да ги одвои своите европски операции од геополитички и регулаторни причини, сегментите на вештачка интелигенција (ВИ) и центри за податоци беа одвоени во нова, независна компанија со седиште во Амстердам.
По повторното котирање на берзата на 21 октомври 2024 година, акциите пораснаа за повеќе од 500 проценти за една година, а за речиси 330 отсто само во 2025 година. Во моментот на пишување, акцијата на „Небиус“ (NBIS) се тргува со цена од околу 110 долари, а пазарната капитализација изнесува околу 22 милијарди долари (импресивно за компанија која само пред една година беше перцепирана како „интелигентен спин-оф“ на поранешниот „Јандекс“).
Што всушност прави „Небиус“?
Она што го разликува „Небиус“ од конкурентите како „Корвив“ (CoreWeave) е неговиот пристап со целосен систем (анг. "full-stack"). Додека многу конкуренти се потпираат на позајмување и изнајмување опрема, „Небиус“ поседува сопствена инфраструктура и го контролира секој слој, од дизајн на сервери и системи за ладење до софтверски платформи како што е оркестрацијата на „Кубернејтис“ (ubernetes). Оваа вертикална интеграција, наследена од деновите на „Јандекс“, овозможува подобри поединечни економии и повисоки маржи на долг рок.
Соработката со „Мајкрософт“ промени сè
Клучниот момент дојде во септември 2025 година, кога „Мајкрософт“ потпиша договор со „Небиус“ од 17,4 милијарди долари за снабдување на ГПУ (GPU) инфраструктура во период од пет години. (Станува збор за инфраструктурата на графичкиот процесор, која е од суштинско значење за напојување на работните оптоварувања со вештачка интелигенција, овозможување високо-перформансно пресметување и ефикасна обработка на големи бази на податоци.)
Според извештајот на „Ројтерс“ (Reuters), договорот вклучува пристап на „Мајкрософт“ до капацитетот на ГПУ од новите центри за податоци на „Небиус“ во Њу Џерси и Франкфурт, обезбедувајќи му на „Мајкрософт“ дополнителни ресурси за неговите услуги за „Азуре еј-ај“ (Azure AI).
За „Небиус“, тоа е повеќе од договор - тоа е валидација на бизнис моделот и потврда дека може да се натпреварува со големи играчи како АВС, „Гугл клауд“ или „Оракл“ (Oracle) во сегментот на ВИ инфраструктура.
Последиците беа моментални:
- Акцијата скокна за повеќе од 60 проценти за само два дена по објавувањето.
- Обемот на тргување се зголеми речиси десеткратно.
- „Небиус“ забележа влез на нови институционални инвеститори, вклучувајќи неколку хеџ фондови специјализирани за инфраструктура за вештачка интелигенција.
Импресивни финансиски резултати
Во вториот квартал од 2025 година „Небиус“ објави приходи од 105,1 милиони американски долари, што е шест пати повеќе од претходната година. Компанијата прв пат постигна позитивен прилагоден ЕБИТДА резултат, додека бруто маржата надмина 47 проценти.
Во првиот квартал од 2025 година приходите изнесуваа 58,9 милиони долари, што значи дека растот се забрза за повеќе од 80 проценти на квартална основа.
Компанијата сега очекува годишен приход (ARR) од околу 900 милиони долари, со планови да достигне две милијарди долари до 2026 година ако договорот со „Мајкрософт“ целосно стапи во сила.
За да го финансира проширувањето на капацитетите, „Небиус“ во септември спроведе приватна понуда на конвертибилни обврзници во износ од 2,75 милијарди американски долари, со што обезбеди доволен капитал за понатамошно проширување и потенцијални аквизиции.
ЕТФ-ови што го следат „Небиус“
Експлозивниот раст и зголемениот институционален интерес го ставија „Небиус“ на радарот на големите ВИ ЕТФ-ови, кои ги следат трендовите на вештачката интелигенција.
Аналитичарите веруваат дека AIQ или WTAI би можеле да бидат првите што ќе го вклучат „Небиус“ во своите портфолија, со оглед на неговиот акцент на инфраструктурата за вештачка интелигенција и динамичниот раст на приходите. Вклучувањето во ЕТФ-ови од овој тип обично ја зголемува ликвидноста и кредибилитетот, но исто така ја стабилизира нестабилноста на цената на акциите на долг рок.
Перспективи и ризици
Иако „Небиус“ моментално ужива статус на една од најбараните акции со „моментум“ на пазарот, аналитичарите предупредуваат дека приказната за раст носи и неколку значајни ризици. Пред сè, проценката останува исклучително тешка, акцијата се тргува со коефициент цена-заработка (P/S) поголем од 20, што сугерира дека пазарот веќе предвидува забрзан раст во следните три години. Покрај тоа, речиси половина од проекциите за приходи се поврзани со соработката со „Мајкрософт“, што ја прави компанијата чувствителна на можни промени во ова партнерство. Бизнис моделот на „Небиус“ е исто така капитално интензивен, а преку проширувањето на мрежата на центри за податоци има потреба од милијарди долари инвестиции, што во помалку поволни пазарни услови би можело да го зголеми нивото на долг. И покрај ова, менаџментот на компанијата, предводен од соосновачот на „Јандекс“, Аркадиј Воложе, останува оптимист. Компанијата најавува проширување на операциите на Блискиот Исток и Азија, поголема диверзификација на изворите на приходи и изградба на „ВИ суперклауд“ (AI supercloud) до 2026 година, клучен елемент од стратегијата со која сака да ја зацврсти својата позиција во глобалната трка за доминација во областа на вештачката интелигенција.
Суперѕвезда или балон?
За само една година, „Небиус груп“ се претвори од ВИ спин-оф (AI spin-off) во сериозен инфраструктурен играч кој ги предизвикува гигантите како „Амазон веб сервисис“ (Amazon Web Services).
Со раст на акциите од над 500 проценти, рекордни резултати и мултимилијардерски договор со „Мајкрософт“, компанијата се позиционираше како симбол на „ВИ еуфоријата“ што го тресе Волстрит.
Прашањето што аналитичарите сега го поставуваат е: Дали „Небиус“ е новата ВИ суперѕвезда, или уште една приказна за балон што ќе се издише кога пазарот ќе се олади? Засега, пазарот сè уште верува во првата опција.
.webp){kind=icon}
