Војната со Иран може трајно да ја прекрои глобалната енергетска безбедност

Војната меѓу САД и Израел со Иран се покажува како повеќе од хуманитарна криза, која остави илјадници цивили загинати и милиони раселени. Oваа недела во „Merryn Talks Money“, професорката од Универзитетот Кембриџ, Хелен Томпсон, вели дека борбите би можеле да забрзаат поширок геополитички пресврт во енергетиката, со последици за нафтата, гасот и транспортните текови што се протегаат од Персискиот Залив до Европа и Азија.

Дури и ако непријателствата стивнат, таа посочува дека претпоставките што со децении ги поддржуваа глобалните пазари — вклучително и сигурноста на транзитните рути и леснотијата на замена на прекинатото снабдување — се сериозно разнишани.

Томпсон вели дека најголемите непосредни ефекти може да се почувствуваат не само на пазарите на сурова нафта, туку и кај рафинираните деривати и течниот природен гас, особено кај земјите зависни од извозот од Заливот. Европа, а особено Велика Британија, изгледа ранлива поради зависноста од увоз на авионско гориво, дизел и гас, додека азиските економии може да задржат поголема флексибилност преку јаглен и диверзифицирано снабдување. Резултатот, според неа, е свет со пофрагментирани цени, поограничено снабдување и зголемен економски ризик.

За Обединетото Кралство, дискусијата прераснува во критика на енергетската политика исто толку колку и на геополитиката. Томпсон смета дека Британија премногу тесно се фокусирала на електричната енергија, занемарувајќи го поширокиот предизвик на енергетската безбедност, зависноста од фосилни горива и електрификацијата.

Таа повикува на посериозна ревизија на домашното производство, рафинерискиот капацитет, нуклеарната енергија и инфраструктурата, предупредувајќи дека години на самозадоволство водено од пазарот ја оставиле земјата изложена токму кога енергетскиот ризик повторно се враќа во центарот на политиката.