„Најголемиот мост во Иран ќе падне“ - Трамп се закани со напади врз иранската инфраструктура

Претседателот Доналд Трамп продолжи да се заканува со напади врз иранската инфраструктура во обид да изврши притисок врз Техеран во преговорите.

„Најголемиот мост во Иран ќе се урне, никогаш повеќе да не се користи - Ќе следи уште многу!“ објави Трамп на социјалните мрежи во четвртокот, придружено со видео. „ВРЕМЕ Е ИРАН ДА СКЛУЧИ ДОГОВОР ПРЕД ДА СТАНЕ ПРЕДОЦНА, И ДА НЕ ОСТАНЕ НИШТО ОД ОНА ШТО СÈ УШТЕ МОЖЕ ДА СТАНЕ ГОЛЕМА ДРЖАВА!“

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи рече дека нападите врз цивилни структури „нема да ги натераат Иранците да се предадат“ во објава на социјалните мрежи. Порано во четвртокот, полуофицијалната новинска агенција „Фарс“ извести дека воздушни напади погодиле повеќе цели, вклучително и мост што го поврзува Техеран со градот Караџ.

Коментарите на Трамп и продолжените напади врз Иран ги усложнија напорите на САД и партнерите да постигнат договор со Исламската Република, вклучително и повторно отворање на виталниот Ормуски Теснец, додека војната влегува во петтата недела. Според „Фарс“, теснецот ќе остане затворен за САД и Израел на долг рок, цитирајќи портпарол на вооружените сили.

Цената на американската нафта се стабилизираше над 110 долари за барел за првпат од 2022 година, додека Брент ја заврши сесијата малку над 109 долари за барел. Горивото продолжи да расте на глобално ниво, при што цената на дизелот во Европа надмина 200 долари за барел.

Со затворени пазари за Велигденски петок и за време на викендот, трговците со нафта ги затворија кратките позиции по обраќањето на Трамп во средата навечер, во кое тој укажа дека американските операции може да продолжат уште две или три недели. Трговците со акции беа нешто пооптимистички, при што индексот S&P 500 порасна за 0,1 отсто во четвртокот, по извештај на државната агенција ИРНА дека Исламската Република подготвува протокол со Оман за надзор на сообраќајот низ теснецот. Тоа би барало превозниците да плаќаат патарини на Иран, изјави заменик-министерот за надворешни работи Казем Гарибабади во интервју за „Спутник“.

Преминот официјално претставува меѓународни води и секој обид на Иран да воспостави контрола врз сообраќајот би бил оспорен од западните сили и арапските држави од Заливот.

Но претседателот Трамп сака да ги претставува дипломатските напори како продуктивни и да се заканува со понатамошно уништување - вклучително и врз цивилна и енергетска инфраструктура. Оваа недела тој се закани дека ќе ги нападне енергетските постројки и постројките за десалинизација на вода ако теснецот остане затворен - потег што би можел да се смета за воено злосторство според Женевските конвенции. Во своето обраќање во средата, Трамп вети „да ги погоди сите нивни електроцентрали“ ако Техеран не се согласи со барањата на САД.

Тој не пријави напредок во напорите за повторно отворање на виталниот воден пат, при што европските и заливските земји започнаа сопствени иницијативи за тоа. Велика Британија свика повеќе од 40 сојузници на САД на виртуелен состанок во четвртокот за да разгледаат дипломатски пристап кон Техеран и можни санкции ако не се согласи да го деблокира Ормускиот теснец.

Коалицијата јасно стави до знаење дека САД мора да вклучат решение за Ормуз во разговорите за прекин на огнот со Иран, велат лица запознаени со дискусиите. Воени планери од групата ќе се сретнат следната недела за да разговараат како нивните поморски сили би можеле да бидат распоредени за да помогнат во патролирање и расчистување мини од теснецот по завршувањето на војната.

Советот за безбедност на Обединетите нации најверојатно ќе гласа во петок за резолуција што би поддржала мерки за повторно отворање на Ормуз, изјави министерот за надворешни работи на Бахреин, Абдулатиф бин Рашид Ал Зајани. Обединетите Арапски Емирати апелираат до ОН да одобрат низа мерки, вклучително и употреба на сила, за повторно да се овозможи проток на нафта и гас низ теснецот, со растечки стравови од глобална криза со снабдување.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски во објава на социјалните мрежи рече дека неговата земја е подготвена да ги поддржи безбедносните напори во теснецот.

Иран продолжи со напади низ Персискиот Залив и покажа мала подготвеност да започне разговори, а уште помалку да признае пораз. Министерството за надворешни работи соопшти дека владата примила пораки од САД преку посредници, вклучително и Пакистан, но дека американските барања се „максималистички и нелогични“.

Ирански ракетни и напади со дронови беа пријавени од арапските држави од Заливот во текот на ноќта и во четвртокот. Амбасадата на САД во Багдад предупреди дека ирачки милиции може да извршат напади во централните делови на градот во наредните два дена, вклучително и против американски граѓани.

Американската разузнавачка анализа утврдила дека околу половина од иранските ракетни лансери и илјадници дронови за еднократна употреба остануваат недопрени, објави „Си-ен-ен“, цитирајќи три анонимни извори.

Израел во средата навечер доживеа една од најголемите ирански ракетни салви во војната.

Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, повика на слобода на навигација и заштита на цивили и инфраструктура, вклучително и нуклеарни постројки. Тој им рече на новинарите во четвртокот дека испраќа пратеник за да бара мир, повикувајќи ги САД и Израел да го прекинат конфликтот, а Иран да престане да ги напаѓа соседите.

Пред обраќањето на Трамп, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан направи необичен чекор објавувајќи писмо до Американците на социјалните мрежи. Тој тврдеше дека Иран нема непријателство со САД и предупреди дека „продолжувањето по патот на конфронтација е поскапо и побесмислено од кога било“.

Трамп, иако инсистираше дека енергетскиот шок ќе се ублажи, не изнесе план како САД би го убедиле Иран да дозволи повторно движење низ теснецот. Тој ги повика сојузниците кои се потпираат на снабдување со нафта од Блискиот Исток да „се погрижат за тој премин“, повикувајќи ги да „го зграбат и да го ценат“.

Додека американската воена кампања продолжува, секретарот за одбрана Пит Хегсет побара од началникот на Генералштабот, генерал Ренди Џорџ, да поднесе оставка, според официјален претставник на Пентагон запознаен со ситуацијата.

Долготрајниот конфликт носи политички ризици за Трамп и неговата Републиканска партија со приближувањето на ноемвриските избори за Конгресот. Цената на бензинот е над 4 долари за галон за првпат од 2022 година. Анкетите покажуваат дека значителен број Американци не одобруваат воени операции против Иран.

Досега во конфликтот се убиени повеќе од 5.000 луѓе, од кои речиси три четвртини во Иран, според владини организации и американската агенција „Хјуман рајтс активистс њуз“. Малку над 1.300 луѓе се убиени во Либан, каде Израел води паралелна војна со Хезболах, сојузник на Иран.