text size
Вештачката интелигенција повторно беше главната сила на пазарите неделава. „Енвидија“ ги надмина очекувањата со приходи од 96,2 милијарди долари во вториот квартал, од кои дури 89 милијарди долари дојдоа од дата-центрите. Компанијата предвидува дека продажбата поттикната од ВИ ќе продолжи силно да расте и во 2028 година, а оптимизмот на инвеститорите им додаде 442 милијарди долари на нејзините акции, што е второто најголемо зголемување на пазарната вредност во историјата.
Силните резултати на „Енвидија“ ја зајакнаа вербата во ВИ-бумот, но открија и колку целиот раст зависи од изградбата на нова инфраструктура. Речиси половина од планираните податочни центри во САД сè уште немаат обезбедено финансирање, закупец или напојување со електрична енергија. Истовремено, климатските ризици го стеснуваат изборот на безбедни локации, па анализиравме и дали Пехчево е соодветно место за дата-центар.
Инфраструктурата за ВИ стана и ново поле на геополитички судир. Понудата на „Хуавеј“ за изградба на ВИ дата-центар во Египет поттикна американска контрапонуда, со што САД и Кина првпат би можеле директно да се натпреваруваат за ист владин проект од овој вид.
Македонија, пак, сериозно заостанува. Граѓаните поминуваат многу време на интернет, но земјата заостанува во употребата на дигиталните вештини. Доцнењето се гледа и во регионалната трка за батериски системи, без кои не може да се обезбедат ниту стабилна електроенергетска мрежа ниту побрза зелена транзиција.
Прочитајте повеќе:
Македонците „висат“ онлајн, ама се на дното по употреба на ИКТ-вештини
Батериската трка на Балканот: Бугарија заработува, Македонија доцни
На европските пазари продолжи расчекорот меѓу берзанските индекси и реалната економија. Акциите растат и покрај слабиот економски раст, а големите банки и натаму гледаат простор за добивки на Stoxx 600. Дополнителна надеж донесоа сигналите дека германската економија забрзува и дека деловниот оптимизам силно расте.
Прочитајте повеќе:
Европските берзи растат, но не и економиите. Македонија секако е различна
Европските акции повторно во центарот на вниманието: Зошто банките очекуваат раст на Stoxx 600?
Но инфлацијата останува сериозна закана. Членката на Извршниот одбор на ЕЦБ, Изабел Шнабел, оцени дека каматните стапки мора да се зголемат, а гасот ја засени нафтата и стана главен ризик за европската инфлација. „Голдман сакс“ предупреди дека Европа можеби ќе мора да плаќа повеќе од 100 евра за гас за да ги наполни резервите пред зимата.
Пазарот на обврзници даде спротивставени сигнали. Менторот на Скот Бесент оцени дека владиното мешање на пазарот е грешка, но само неколку дена подоцна се појавија знаци дека планот на Бесент почнува да се исплаќа. Новиот претседател на Фед, Кевин Ворш, во Џексон Хол го имаше првиот голем тест по потресот што ги погоди пазарите.
Биткоинот, пак, се искачи над 80.000 долари, достигнувајќи го највисокото ниво во последните три месеци. Доларот исто така зајакна и го забележа најголемиот скок за еден месец.
Во Македонија неделава беше најавен нов чекор во дигитализацијата на даночниот систем, а беше потпишан и еден од најголемите инфраструктурни договори во земјата. Е-фактурата ќе почне доброволно да се применува во октомври, а од април ќе стане задолжителна. „Гранит“, пак, ќе го гради автопатот кон Косово врз основа на договор вреден 221,5 милиони евра.
Прочитајте повеќе:
Од октомври доброволно, од април задолжително: Македонија воведува е-фактура
„Гранит“ го потпиша договорот тежок 221,5 милиони евра за изградба на автопатот кон Косово
На енергетските пазари вниманието повторно беше насочено кон Иран. Иранските испораки на нафта кон Азија речиси целосно пресушија, а Техеран и Мускат ги засилија разговорите за „привремено“ отворање на Ормуз. Ризикот сепак не исчезна: американските сојузници предупредија дека Ормускиот Теснец сè уште е миниран.
Во меѓувреме, Венецуела размислува за излез од ОПЕК, а САД преговараат за удел во нејзините нафтени полиња. Потенцијалното повлекување на земјата што помогна во основањето на картелот би отворило нова пукнатина во неговото единство и би го зголемило американското влијание врз светскиот пазар на нафта.
Трговските тензии исто така не стивнуваат. Канада очекува долга трговска војна со САД, која може да продолжи и по изборите за Конгресот, а Вашингтон веќе најави нови трговски мерки по канадскиот одговор „долар за долар“.
Војната во Украина внесе нова неизвесност на пазарите на храна. Пченицата достигна тригодишен максимум во пресрет на очекуваната ескалација, откако Владимир Путин најави дека ќе ги засили нападите врз Украина. Германија, пак, бара од САД ракети „патриот“ за Украина пред почетокот на зимата.
Климатските промени дополнително ги притискаат економиите и инвестициите. Цените на електричната енергија во Јапонија уриваат рекорди поради топлотниот бран, а екстремните температури веќе ги менуваат инвестициските портфолија. Во Непал, смртоносната поројна поплава покажа колку брзо природната опасност може да прерасне во катастрофа, па откриваме што го предизвика разорниот поплавен бран.