Иранска воена математика: евтини дронови трошат скапи ракетни системи

Конфликтот меѓу Иран и САД, само три дена по започнувањето, се претвори во војна на исцрпување. Иран користи дронови „шахед-136“, евтини напаѓачки беспилотни летала, кои континуирано целат на инфраструктура на Блискиот Исток, вклучувајќи ги и базите на САД, нафтените постројки и цивилни објекти.

Овие напади ги трошат резервите од вооружување и на двете страни, а користењето скапи противракетни системи како „патриот“ за пресретнување евтини дронови е економски неисплатливо. Иако американските системи имаат високи стапки на пресретнување, нивната цена значително ја надминува вредноста на дроновите, што ја прави одбраната скапа и неефективна на долг рок. Проблемот е тоа што овие напади брзо ги исцрпуваат ресурсите на двете страни, што може да го промени текот на војната.

 

Kористењето ракети од 4 милиони долари за уништување беспилотни летала вредни 20.000 долари илустрира проблем што ги прогонува западните воени стратези уште од почетокот на украинската војна: евтиното оружје може да ги „смеле“ ресурсите наменети за многу посложени закани.

Иран, од своја страна, ја следи стратегијата на исцрпување, надевајќи се дека ќе ги истроши резервите на противникот. Со продолжените напади и повреда на инфраструктурата, Техеран се надева дека ќе ја ослаби политичката волја на земјите од Персискиот Залив и ќе ги натера САД и Израел да ги прекинат воените операции, пред да се потрошат сите ресурси. За Иран оваа стратегија има логика бидејќи очекува дека ќе биде во можност да ги користи своите дронови и проектили додека не се исцрпат резервите од напредни ракети и противракетни системи на противниците.

Во меѓувреме воените резерви на двете страни се трошат побрзо отколку што е предвидено. Примерот со резервите од ракети „патриот“ во Катар покажува дека ако се продолжи со истото темпо на употреба, резервите може да се исцрпат за неколку дена. Со оглед на ограниченото производство на модерни ракети и системи за одбрана, ризикот од исцрпување на ресурсите станува сè поголем. Во тој случај, можен е застој или стагнација во конфликтот, ако двете страни не можат да ги одржат своите напади поради недостиг од муниција и оружје.

Ситуацијата во Иран и регионот дополнително се комплицира од фактот што воениот апарат на Иран функционира со ограничена координација меѓу цивилните и воените власти. Министрите и претставниците на иранската влада, како што е министерот за надворешни работи Абас Арахчи, истакнуваат дека воените единици се делумно независни и дејствуваат според претходно дадени инструкции, без тесна комуникација со политичкото раководство. Тоа покажува дека Иран не е целосно координиран, што би можело да создаде внатрешни проблеми за време на долготрајниот конфликт и да го комплицира донесувањето важни одлуки. 

Од американска страна, борбените операции и стратегиите за напад ќе зависат од способноста да се достават доволно муниција и системи за одбрана во регионот. САД веќе се соочуваат со проблеми во зголемувањето на производството на софистицирани ракети, а тоа може да ги доведе во ситуација на кратки резерви ако конфликтот продолжи.

Американскиот секретар за одбрана Пит Хегсет нагласи дека ова не е војна како онаа во Ирак, која беше долгогодишна, и дека конфликтот би можел да заврши многу побрзо, но сè ќе зависи од тоа дали ќе се задржат воените резерви и воената волја на инволвираните страни. На крајот, овие воени трошоци ќе имаат далекосежни последици за стабилноста во регионот и може да доведат до понатамошно ескалирање на конфликтот, со ризик од вовлекување други земји или глобален воен застој.