Трамп: САД размислуваат за намалување на воените напори против Иран

Претседателот Доналд Трамп изјави дека размислува за „намалување“ на американските воени напори против Иран, велејќи дека САД се блиску до постигнување на своите цели додека конфликтот, кој ги потресе финансиските пазари и регионот, влегува во четврта недела.

„Многу сме блиску до исполнување на нашите цели и размислуваме за намалување на нашите големи воени напори на Блискиот Исток,“ напиша Трамп во објава на социјалните мрежи во петокот. Тој ги претстави тие цели како „целосно деградирање“ на иранските ракетни капацитети, „уништување“ на одбранбената индустриска база на земјата, елиминирање на нивната морнарица и воздухопловство, никогаш да не се дозволи Техеран да се доближи до „нуклеарна способност“ и заштита на блискоисточните сојузници.

Коментарите на Трамп дојдоа кратко откако тој одби прекин на огнот и остави отворена можност за испраќање копнени трупи. Претседателот продолжува да испраќа контрадикторни сигнали за своите цели и планови за американската и израелската војна против Иран.

Не е јасно како Иран би реагирал на еднострана одлука на САД да ги паузираат нападите по неодамнешните удари врз енергетската инфраструктура на земјата и убиството на високи функционери, вклучително и шефот на безбедност Али Лариџани. Иранските власти станале воздржани дури и да разговараат за повторно отворање на Ормускиот Теснец, додека Техеран продолжува со одмазднички напади врз арапските соседи од Заливот.

Трамп се осврна и на теснецот - критичен воден пат кој пренесува околу една петина од глобалните текови на нафта и природен гас и кој е речиси затворен откако започнаа непријателствата. Тој вршел притисок врз сојузниците да помогнат во обезбедување на теснецот, но во петокот посочи дека ќе ја остави таа задача на други држави.

„Ормускиот теснец ќе мора да биде чуван и патролиран, по потреба, од други држави кои го користат - САД не!“ рече Трамп. „Ако побараат, ќе им помогнеме во нивните напори околу Ормус, но тоа не треба да биде потребно откако заканата од Иран ќе биде искоренета. Важно е, тоа ќе биде лесна воена операција за нив.“

Предлогот на Трамп дека државите кои најмногу зависат од блискоисточната енергија и други добра што се транспортираат преку теснецот треба да ја преземат одговорноста за негово обезбедување, ја игнорира глобалната природа на пазарот на нафта.

Иако САД произведуваат рекордни количини на нафта, цените на суровата нафта се утврдуваат на светскиот пазар, па секој шок поврзан со теснецот ќе има ефект од Пекинг до Вашингтон, влијаејќи врз американските потрошувачи. САД можеби се повеќе имуни на физичкиот недостиг од милиони барели, но остануваат тесно врзани за ценовните последици.

Коментарите на Трамп го заокружија турбулентниот петок на финансиските пазари, по извештајот на „Блумберг њуз“ дека сè поцврстиот ирански режим одбива да преговара за Ормус и по извештаите дека САД подготвуваат опции за испраќање копнени трупи.

Цената на нафтата повторно скокна во петокот, а брент нафтата кој затвори над 112 долари за барел - највисоко ниво од средината на 2022 година. Цените потоа се намалија и тргуваа околу 108 долари за барел, по коментарите на Трамп за можноста за намалување на конфликтот.

Глобалните акции ги продолжија загубите, американскиот индекс падна речиси 2 отсто на крајот од неделата. Приносите на државните обврзници пораснаа, бидејќи трговците пресметаа 50 отсто шанса за зголемување на каматните стапки од Федералните резерви до октомври. Во меѓувреме, златото имаше најлоша недела во последните четири децении.

Трамп, нешто повеќе од еден час пред неговата објава на социјалните мрежи, ја отфрли идејата за прекин на непријателствата и изрази уверување дека Ормус ќе се „отвори сам“ и покрај неподготвеноста на сојузниците да помогнат.

„Не сакам прекин на огнот. Знаете, не правите прекин на огнот кога буквално ја уништувате другата страна,“ рече претседателот во Белата куќа. „Не гледаме да го направиме тоа.“

Трамп изразил растечка фрустрација во последните денови откако неговите повици до сојузниците да помогнат при транзитот на бродови низ теснецот биле одбиени, напаѓајќи ги партнерите на САД, вклучително и НАТО и Кина.

„НАТО може да ни помогне, но досега не собраа храброст да го сторат тоа. И други може да помогнат, но ние не го користиме тоа,“ рече претседателот за теснецот. „Во одреден момент, тој сам ќе се отвори.“

Дополнителна причина за пазарната турбуленција е разгледувањето на копнена операција од страна на администрацијата. Трамп бил нејасен кога новинарите го прашале за неговите планови за островот Харг – главниот ирански извозен центар за нафта. Американски официјални лица рекле дека Белата куќа наредува стотици маринци да бидат испратени на Блискиот Исток додека се разгледува план за заземање на тој пункт.

„Можеби имам план, а можеби немам, но како би кажал такво нешто на новинар?“ рече Трамп.

Секое движење за користење копнени трупи за заземање на иранските енергетски капацитети би носело ризици за Трамп, вклучително и поголема опасност за американските сили и зголемување на цената и обемот на кампањата. Пентагон побарал дополнителни 200 милијарди долари од Конгресот за финансирање на војната, испраќајќи уште еден мешан сигнал за тоа колку долго администрацијата очекува конфликтот да трае. Режимот во Техеран не е блиску до пад и иранските власти се обединуваат околу преостанатите лидери, според западни разузнавачки проценки и лица запознаени со ситуацијата.

Повисоките цени на горивото се уште еден предизвик за Трамп и неговата Републиканска партија пред ноемвриските избори за Конгресот. Малопродажните цени на бензинот и дизелот во САД скокнале на највисоки нивоа од 2022 година, при што енергетскиот регулатор на Калифорнија веќе предупредил на злоупотреба на цените, бидејќи некои бензински пумпи наплатуваат и до 8 долари за галон.А