Џеј Ди Венс ќе ги води разговорите со Иран, Техеран тврди дека прекинот на огнот е прекршен

Белата куќа соопшти дека САД ќе одржат директни разговори со Иран, и покрај продолжените борби на Блискиот Исток, обележани со израелски напади во Либан, кои се закануваат да го нарушат кревкиот прекин на огнот во шестнеделниот конфликт

Портпаролката Каролин Левит изјави дека потпретседателот Џеј Ди Венс ќе ја предводи делегацијата во Исламабад, во која ќе бидат вклучени и специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер. Првата рунда разговори е закажана за сабота наутро по локално време, додека Ормускиот теснец и натаму останува во голема мера затворен од четврток наутро, што не го исполнува клучниот услов на САД за прекин на огнот

Спорадични борби продолжија низ регионот, вклучително и во Либан, каде Израел го изведе најголемиот напад врз земјата од почетокот на најновиот конфликт, ескалирајќи ја воената кампањата против Хезболах, поддржан од Иран. Иранските власти го оценија тоа како прекршување на условите од еднодневниот договор

„Условите за прекин на огнот меѓу Иран и САД се јасни и недвосмислени: САД мора да изберат прекин на огнот или продолжување на војната преку Израел. Не може да ги има и двете“, напиша иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи на социјалните мрежи

Во одделна објава, претседателот на иранскиот парламент Мохамад-Багер Галибаф се повика на борбите во Либан, наводен упад на дрон во иранскиот воздушен простор и „негирањето на правото на Иран на збогатување“, оценувајќи дека таквите услови ги прават билатералниот прекин на огнот или преговорите „неразумни“

Левит во средата повтори дека претседателот Доналд Трамп очекува Ормускиот теснец „веднаш да биде повторно отворен“

Трамп во објава на социјалните мрежи порача дека американскиот воен персонал и оружјето ќе останат распоредени околу Иран „сè додека постигнатиот ВИСТИНСКИ ДОГОВОР не биде целосно почитуван“. Доколку Иран не се придржува, „ќе почне пукањето“, и тоа „поголемо, подобро и посилно од што било досега“, додаде тој

Полуофицијалната иранска агенција Фарс објави дека преминот на нафтени танкери низ теснецот е запрен по израелските напади. Венс го оспори тоа тврдење, велејќи дека „се забележуваат знаци дека теснецот почнува повторно да се отвора“

Bloomberg

Венс, кој престојуваше во Унгарија, им изјави на новинарите дека „се на вистинскиот пат“ во преговорите и за изјавата на Галибаф рече: „Навистина се прашувам колку добро го разбира англискиот јазик“, бидејќи дел од неговите коментари „немаа смисла“

Потпретседателот додаде дека Израел се согласил „малку да се воздржи во Либан“ за да ги поддржи преговорите. Хезболах соопшти дека испалил ракети кон Израел како одговор на „прекршување на прекинот на огнот“, објави АФП.

Повеќе од 800 товарни бродови се заглавени во Персискиот Залив, главно чекајќи да испловат, а сопствениците на бродови и групите за безбедност предупредија дека ќе бидат потребни повеќе детали за да се утврди дали е возможен безбеден транзит. Само три бродови биле забележани како го напуштаат регионот во средата, според податоци за следење на бродови што ги собра Блумберг. Во нормални услови, дневно минуваат околу 135 бродови.

Bloomberg

Израелската војска соопшти дека погодила повеќе од 100 цели на Хезболах за помалку од 10 минути. Премиерот Бенјамин Нетанјаху изјави дека кампањата ги ослабнала капацитетите на Иран, но дека војната не е завршена.

Трамп претходно во средата изјави дека Либан не е дел од прекинот на огнот, но изрази уверување дека кампањата нема да го поткопа поширокиот договор.

Францускиот претседател Емануел Макрон, во објава на Икс во средата вечерта, ги осуди израелските напади во Либан, за кои рече дека предизвикале големи цивилни жртви.

 

 

Трамп остро ја критикуваше НАТО по средбата со генералниот секретар Марк Руте, нагласувајќи ги тензиите откако сојузниците одбија да помогнат во заштитата на бродскиот сообраќај во Ормускиот теснец или да дозволат користење на американски бази за напади врз Иран.

Објавата на Трамп за прекин на огнот во вторникот вечерта во Вашингтон означи повлекување од заканите за масовно уништување врз Иран, ублажувајќи ги стравувањата од долготрајна глобална енергетска криза. Цените на нафтата паднаа за повеќе од 17 отсто по веста за договорот.

Растот на глобалните берзи, поттикнат од прекинот на огнот, го загуби темпото откако Техеран соопшти дека неколку услови се прекршени, што ја нагласи преостанатата неизвесност на пазарите. Нафтата повторно порасна, при што Брент се зголеми за околу 2,5 отсто со отворањето на азиските пазари во четвртокот.

Воздушни напади на Блискиот Исток
Напади по прекинот на огнот, најновите се заокружени

Bloomberg

Трамп изнесе контрадикторни тврдења за договорот, вклучително и предлог за заеднички систем за наплата меѓу САД и Иран за бродовите во Ормускиот теснец. Левит изјави дека тој предлог не бил прифатен.

„Тоа не е нешто за кое сме кажале дека дефинитивно сме го прифатиле“, рече Левит. „Заедничкиот аранжман е нешто што го предложи претседателот, но тој беше многу јасен во својата изјава синоќа. Сака теснецот да биде повторно отворен веднаш, без ограничувања, и тоа е нешто на кое ќе инсистираме.“

Трамп исто така изјави дека Иран поминал низ „промена на режимот“, иако оваа недела нема знаци дека ново раководство презело власт. Тој посочи дека САД ќе го користат својот план од 15 точки како основа за преговори со Техеран, оставајќи простор и за олеснување на санкциите.

Левит рече дека претходниот предлог на Иран бил „неприфатлив“, но дека е поднесен ревидиран план.

Барањата на Иран вклучуваат задржување на контролата врз Ормускиот теснец, прифаќање на неговите активности за збогатување на нуклеарно гориво, укинување на сите примарни и секундарни санкции и повлекување на американските борбени сили од регионот, се наведува во соопштение на Врховниот совет за национална безбедност пренесено од државните медиуми.

Ракетни и напади со дронови продолжија низ регионот, отворајќи прашања за спроведувањето на договорот. Нафтовод во Саудиска Арабија бил погоден со дрон, според лице запознаено со случајот.

Објавата на Трамп претставуваше драматично повлекување од предупредувањето претходно во вторникот дека „целa цивилизација ќе загине вечерва и никогаш нема да се врати“ доколку Иран не попушти. Неговите закани за напади врз цивилна инфраструктура во Иран, вклучително и електрани, можеле да се сметаат за воени злосторства доколку биле реализирани. Во речиси шестнеделната војна загинале повеќе од 5.300 луѓе.

Трамп повтори дека нема да има збогатување на ураниум, додека Нетанјаху изјави дека високо збогатениот ураниум ќе биде отстранет од Иран, на еден или друг начин.

Трамп исто така предложи тарифи од 50 отсто за земјите што снабдуваат оружје за Иран. Не е јасно како би ја спровел таа закана, бидејќи Врховниот суд на САД ја ограничи неговата надлежност да воведува одредени давачки еднострано.