Трамп се обидува да ги спречи израелските напади врз Либан

Претседателот Доналд Трамп сè уште е оптимист дека САД наскоро може да постигнат привремен мировен договор со Иран, откако Исламската Република се закани дека ќе ги прекине преговорите поради засилените напади на Израел во Либан.

„Мислам дека зборувате за следната недела,“ изјави Трамп за „Еј-би-си њуз“ доцна во понеделникот, мислејќи на меморандум за разбирање со Иран за повторно отворање на Ормускиот теснец. Одделно, тој рече дека дискусиите со Иран продолжуваат „со брзо темпо.“

Официјални лица во Техеран го разгледуваат својот „финален текст“ за да го испратат до САД, јави иранската новинска агенција „Мехр“ во вторник, цитирајќи лице блиско до иранскиот преговарачки тим. Извештајот повторува дека преговарачите на земјата се претпазливи кон САД, велејќи дека земјата ги прекршила претходните ветувања.

Развојот на настаните беше кулминација на неколку бурни часа во кои цените на нафтата и приносите на државните обврзници скокнаа, откако Иран се налути на продлабочената израелска инвазија во Либан - каде што еврејската држава се бори против милитантите на Хезболах поддржани од Техеран - и заканите да се бомбардираат делови од Бејрут. Иран рече дека може да ги зголеми ограничувањата за поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец, како и да го затвори теснецот Баб ел-Мандеб на јужниот крај од Црвеното Море и да удри врз Израел.

Трамп реагираше со телефонски повик до израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и, според извештај на „Аксиос“, го навредил и го обвинил за неблагодарност. Американскиот лидер рече дека разговарал и со претставници на Хезболах, кој Вашингтон го смета за терористичка организација.

Трамп рече дека Израел и Хезболах се согласиле да престанат со огнот еден врз друг и дека израелските сили се повлекле од рации во Бејрут, главниот град на Либан.

Во кратка изјава, Нетанјаху рече дека позицијата на Израел во Либан „останува непроменета“ и дека неговата војска ќе „продолжи да делува како што е планирано во јужен Либан.“ Тој додаде дека Израел ќе се воздржи од напади врз „терористички цели“ во Бејрут ако Хезболах престане да пука врз израелски градови.

Канцеларијата на Нетанјаху веднаш не одговори на барањето на „Блумберг“ за коментар на написот на „Аксиос“.

Борбите продолжија преку ноќ во Либан. Израел го нападна јужниот град Тир, како и автомобил во Набатија рано во вторник, јави државната новинска агенција на Либан. Хезболах рече дека испукал ракети врз израелски тенк.

Израелската војска пресретна најмалку три проектили што доаѓаа од Либан рано во вторник. До доцна утро, сирени за воздушен напад се огласија во северен Израел.

Иран инсистираше прекинот на огнот во Либан да биде дел од меморандумот за разбирање со САД. Хезболах го нападна северен Израел со дронови во почетокот на март, веднаш откако САД и Израел почнаа да го бомбардираат Иран.

Израелските трупи оттогаш го нападнаа Либан и сега се подлабоко во арапската земја отколку во последните 25 години. За време на викендот, тие го зазедоа замокот Бофорт од крстоносната ера, околу 60 километри од Бејрут. Нивните напади убија повеќе од 3.000 Либанци и раселија над еден милион луѓе.

Цените на нафтата паднаа во вторник, со брент кој се намали за 1,7 отсто на 93,40 долари за барел. Тој се намали за околу 10 отсто во изминатата недела, а трговците сè повеќе очекуваат дека Вашингтон и Техеран ќе постигнат договор. Договорот би овозможил повеќе танкери со нафта да почнат да се движат низ Ормускиот Теснец, иако веројатно ќе бидат потребни месеци за енергетските текови да се вратат во нормала.

Трамп е под притисок да стави крај на војната која е во четвртиот месец и - со растечките цени на нафтата и природниот гас - сè понепопуларна кај Американците.

Во исто време, тој е внимателен поради можен отпор од „јастребите“ за Иран кои не веруваат дека Техеран ќе се придржува до условите на било кој договор и сакаат повеќе воздушни напади врз земјата.

САД и Иран започнаа прекин на огнот на 8 април, иако оттогаш имаат судири и сè уште не ги финализирале деталите од меморандумот за разбирање, кој треба да го продолжи примирјето за околу два месеци и да доведе до укинување на блокадата на иранските пристаништа од страна на САД.

Надвор од Либан, клучни спорни точки се дали Иран ќе дозволи слободно преминување на бродови низ Ормускиот Теснец и колку милијарди долари ирански средства задржани во земји како Катар ќе бидат одмрзнати.

Не е јасно дали Иран ќе се согласи да ги предаде своите залихи на збогатен ураниум на САД или на земја како Кина како дел од привремениот договор, или тоа ќе биде оставено за подоцнежни преговори.

Тие пошироки дискусии најверојатно ќе започнат откако ќе биде потпишан меморандумот и ќе се фокусираат главно на барањето на САД Иран да се воздржи од збогатување ураниум за околу 15 години. Вашингтон стравува дека Иран сака да изгради атомско оружје. Техеран секогаш го негирал тоа, но има збогатено ураниум до речиси воено ниво.