Не среќавам често извршни директори на луксузни автомобилски брендови во осамени магацини покрај железнички шини.
Но еден ветровит мартовски ден во Мајами ме одведе токму таму, заедно со извршниот директор на „Ролс-Ројс Мотор Карс“ (Rolls-Royce Motor Cars), Крис Браунриџ, за да го видиме најновиот проект на компанијата – нешто толку тајно што оние кои се обврзале на проценета цена од 3,5 милиони долари тоа го направиле без воопшто да го видат автомобилот.
Наречен „Проект Најтингел“ (Project Nightingale), овој автомобил е првиот од Коучбилд колекцијата на „Ролс- Ројс“, нова програма достапна само со покана, која произведува мали серии високо персонализирани возила развивани со месеци во блиска соработка со клиентите.
За вкупно 100 возила „Наајтингел“, избраните купувачи го следат развојот во целосна тајност уште од 2024 година. Како „награда“ за трпението и дискрецијата, подоцна оваа година ќе бидат поканети заедно со инженерите на „Ролс-Ројс“ да учествуваат во тест-возења во екстремни зимски и летни услови.
Ова е самиот врв на денешниот суперлуксуз – ера во која перформансите, раскошниот дизајн и комфорот веќе не се доволни за автомобилот да биде посебен. Се продава нешто многу понеопипливо: вистинска ексклузивност.
„Техничките спецификации како коњски сили или забрзување повеќе не се главната причина поради која луѓето купуваат одредени возила или брендови“, вели Феликс Штелмасек од „Бостон Консалтинг Груп“ (Boston Consulting Group), автор на извештај за луксузни автомобили. „Многу поважна е емоцијата и целокупното искуство што го нуди брендот. Пристапот е клучен: што ви нудат покрај самото поседување на автомобилот?“
Ролс-Ројс 17 Е-икс е инспирација за обликот на новиот автомобил | Bonhams
Тоа ме врати во магацинот кој се наоѓа на 30 минути од Саут Бич. Кога пристигнав, жена облечена во црно ми го зеде телефонот и ме воведе внатре, додека познат рапер од Атланта и неговата сопруга излегуваа од зад параванот. Потоа дојде мојот ред.
Инженер во елегантно одело ја тргна прекривката и ме остави без зборови.
Автомобилот во пудра-сина боја беше обликуван како торпедо, со препознатливата вертикална решетка на „Ролс-Ројс“, отворен кокпит и заден дел што се стеснуваше како гулаб. Доминираше во просторот. Долг речиси 19 стапки (подолг од „Ескалејд“), но со само две седишта, инспириран е од експерименталните модели на „Ролс-Ројс“ од 1920-тите, со лесни алуминиумски каросерии, длабоки кокпити и максимални брзини над 90 милји на час. Името „Најтингејл“ потекнува од „Ле Росињол“ (славеј), името на куќата на зимскиот имот на коосновачот Хенри Ројс на Азурниот Брег.
Проект Најтингејл изгледа како да оживеал Џез периодот, како стримлајнер од арт деко филм. Тоа е раскошен монолит со огромни тркала и истите црвени ознаки што ги имаа моделите 16EX и 17EX пред 100 години. Багажникот се отвора странично како капак од пијано. И – електричен е.
„Ролс-Ројс“ повремено изработуваше уникатни, единечни модели, како овој „Боут Тејл“, фотографиран на езерото Комо во Италија во 2021 година/Rolls-Royce
„Клиентите постојано бараат од нас уште поизвонредни автомобили“, вели Браунриџ додека го разгледуваме Најтингејл. „Но луксузот не е само во автомобилот, туку и во искуството да знаете дека сте биле тука уште од самиот почеток.“
Во оваа ретка сфера, потрошувачите очекуваат ниво на ексклузивност што оди подалеку од раниот пристап и инсајдерските информации — тие сакаат да учествуваат во создавањето на самиот автомобил. Производители како „Бугати“ (Bugatti), „Ферари“ (Ferrari) и „Ламборгини“ (Lamborghini), како и „Ролс-Рој§, работат токму на тоа.
Коучбилдинг, односно изработка на посебна каросерија врз постоечка шасија, бил стандард пред еден век, пред Хенри Форд да ја револуционизира индустријата со производствената лента. „Пакард“ (Packard), „Бентли“ (Bentley), „Бугати“ и „Талбот-Лаго“ (Talbot-Lago) биле коучбилд модели, како и сите модели на „Ролс-Ројс“ до крајот на 1940-тите. Тоа е рачен процес кој започнува со стандарден рам, а потоа се надградува со каросерија со избрани линии, бои и материјали според желбите на клиентот.
Денес, овој скап и бавен процес повторно станува огледало на личниот стил на купувачот и неговиот статус - доказ дека некој е доволно близок до брендот за да му се довери создавањето на единствено возило. Покрај традиционалните вредности на луксузот — наследството, занаетчиството и персонализацијата — најважна вредност станува она што другите не можат да го имаат.
„Ако се навратите на модните куќи како „Хермес“ (Hermès) и „Луј Витон“ (Louis Vuitton), приказната е иста“, вели Антоан Тесје од „ДПРГ“ (duPont Registry Group). „Со тоа ниво на персонализација, секој што може да си дозволи ваков автомобил би го купил, затоа што би бил единствениот што го поседува.“
Индиски тајкуни, британски рок-ѕвезди, италијански возачи и холивудски ѕвезди купувале тогаш, а купуваат и денес. Основната мотивација е едноставна и универзална: секој сака да се чувствува посебно.
Внатрешноста на Проект Најтингејл, кој ќе се испорачува од 2028 година.| Rolls-Royce
„Ако ви кажат дека сте еден од 900, тоа е едно“, вели Тесје. „Но ако ви кажат дека имате пристап до еден од три, тоа станува психолошка, па дури и его-димензија. Можете да кажете: ‘Јас сум поинаков.’ Повеќе не сте дел од тие еден отсто, туку од 0,1.“
Пазарот расте. Продажбата на хиперлуксузни возила, односно оние над 500.000 долари, се очекува да порасне за пет отсто во наредната деценија, според „Бостон Консалтинг“ (Boston Consulting Group). „Ферари“, „Астон Мартин“ (Aston Martin) и „Ламборгини“ го предводат сегментот, каде што и неколку десетици испораки можат да влијаат врз кварталните резултати.
Но тешко е да се направи автомобил кој е само скап, а да делува навистина посебно. Затоа уникатните, единечни модели добиваат на значење, бидејќи претставуваат екстремна реткост, за разлика од ограничените серии кои можат да бројат и илјадници примероци.
„Секој може да купи „Ролс-Ројс“ ако има пари“, вели колекционерот Мајкл Фукс. „Но друго е да создадете автомобил од нешто што има лично значење за вас.“
„Ферари“, „Бугати“, „Ламборгини“ и други сè повеќе развиваат програми за персонализација и коучбилд пристап. „Порше“ (Porsche) има Зондервунш (Sonderwunsch), „Астон Мартин“ има Кју (Q), „Мерцедес“ има Мануфактор (Manufaktur), а „Мекларен“ (McLaren) СП (Special Operations).
Уникатниот „Ферари СЦ40“ е инспириран од суперавтомобилот „Ф40“/Ferrari
Пристапот станува клучен механизам: влезот во затворениот круг на брендот отвора нови врати, а самата можност за нарачка станува награда.
„Луѓето ме третираат како да сум единствениот купувач на светот“, вели еден сопственик на специјалната програма на „Порше“. „Тоа искуство е она што останува.“
На крајот, ексклузивноста функционира како затворен круг: колку повеќе пристап имате, толку повеќе пристап добивате, а врската со брендот станува сè подлабока.
Купувачите се дружат со инженерите, посетуваат приватни настани во Гудвуд во Англија или во луксузни студија во Њујорк и создаваат заедници околу своите автомобили.
Неколку недели по средбата во Мајами, сопственик на „Ролс-Ројс“ објаснува како нијансата на неговиот нов автомобил настанала кога го инспирирала бојата на орхидеја што случајно ја видел.
„На почетокот сите мислат дека сум луд“, вели тој. „Но кога ќе го видат резултатот, сфаќаат. Само јас можам да ја видам својата визија.“