Овие часовници „ролекс“ изгледаат идентично, но зошто златниот чини 17.000 долари помалку?

Ако циник е некој што ја знае цената на сè, но не знае што навистина вреди, тогаш љубителот на луксуз е личност што може да ја види вистинската вредност. Добре дојдовте во колумната во која ја бараме вистинската вредност во широк спектар на производи и услуги. Понекогаш таа вредност е функција на фина процена и критичко расудување. Овој месец го следиме пазарот на суровини и ја разгледуваме вредноста на благородните метали што стојат зад часовничарското мајсторство.

На левата страна е „ролекс деј-дејт“ (Rolex Day-Date) од бело злато, со дијаметар од 40 милиметри, модел 228239, чија малопродажна цена е 51.600 долари. На десната страна е „ролекс деј-дејт“ од платина, исто така со дијаметар од 40 мм, модел 228236, со малопродажна цена од 68.800 долари.

Оваа разлика во цената е присутна и на секундарниот пазар, каде што и двата часовника се продаваат приближно по нивната малопродажна вредност.

Во ефикасен пазар, часовник од злато треба да биде поскап затоа што златото по грам вреди повеќе од платината. Сепак, фактот дека се продава по значително пониска цена го прави очигледно подобар избор.

Не грижете се ако не можете веднаш да ги разликувате овие два часовника. На прв поглед, особено кога не се поставени еден покрај друг, функционално се идентични. Механизмот на часовникот е ист во двата модела; истото тоа важи и за бројчаникот, стрелките... сè освен металот од кој се направени куќиштето и белезицата. Двете верзии се масивни, со металик боја и направени од благороден метал. Всушност, двата часовника имаат функција на дискретна демонстрација на богатството: неупатените може да мислат дека е челик, но љубителите на „ролекс“ знаат дека „деј-дејт“ се произведува само од благородни метали.

Разликата во цената меѓу овие два часовника не одразува некоја откриена претпочитана вредност на поширокиот пазар на накит, каде што златото сè уште е значително попосакувано од платината. Во хорологијата, платината има свои приврзаници: чиста е, додека белото злато претставува легура што вклучува значителни количества никел, родиум и други метали. Некој може да смета дека белото злато е луксузен еквивалент на бело чоколадо. И поради тоа што металите во белото злато тежат помалку од златото или платината, часовникот од чиста платина е потежок. Додека многумина ја ценат леснотијата на часовниците, други ја ценат тежината. Ако се земе предвид сето ова, платината е знак на неверојатната способност на „Ролекс“ да создаде желба едноставно - преку реткост и ценовен сигнал.

Тоа е исто така историски артефакт. Денес платинестиот часовник е посакуван затоа што е скап. Но, уште во 1950-тите, кога беше претставен „деј-дејт“, разликата во цената имаше смисла. Цената на златото беше фиксирана на 35 долари по унца според бретонвудскиот систем по Втората светска војна, додека цената на платината беше најмалку двојно поголема, а понекогаш и многу повеќе. Кон крајот на 1960-тите, платината кратко се тргуваше за над шест пати повеќе од златото, пред САД да го напуштат златниот стандард во 1971 година, кога тој сооднос падна.

Платината сè уште е многу поретка од златото - годишно се вадат околу шест милиони унци платина, наспроти 108 милиони унци злато, а металот со текот на времето стекна репутација на симбол на престиж: од платинести кредитни картички и рекорди до платинест статус на лојалност. Но можеби е време брендовите и потрошувачите да ги приспособат своите очекувања: идејата дека платината е поскапа од златото повеќе од една деценија не се одразува на пазарот. Денес платината котира околу 2.100 долари по унца, додека златото е значително над тоа, 4.300 долари. Затоа, дури и кога ќе се земе предвид дека белото злато содржи само 75 проценти злато, вистинската вредност на металот во „деј-дејт“ од бело злато значително ја надминува вредноста на платината во поскапиот модел.

Всушност, златото сега е толку вредно што може да ја поддржи вредноста на луксузен часовник како „деј-дејт“, кој се произведува во доволно големи количества за да има ликвиден секундарен пазар. Податоците од „Сабдајл“ (Subdial) покажуваат дека вредноста на секундарниот пазар за „деј-дејт“ е генерално многу блиска до малопродажната цена и не се менува многу. Како таков, часовникот функционира и како начин на купување значително количество злато - околу 5,3 унци чист метал, вредни околу 23.000 долари по сегашните цени. Тоа е значително повеќе од 15.000 долари вредност на седум унци платина во поскапиот модел, дури и по растот на цената на платината од 135 проценти во текот на последната година.

Со други зборови, кога купувате златен „деј-дејт“, плаќате 23.000 долари за метал и 28.600 долари за вредноста на „ролекс“, додека платинестата верзија му дава 15.000 долари вредност на металот, а плаќате 53.800 долари - приближно двојно повеќе за инаку идентичен „ролекс“. Се разбира, платинестите часовници се поретки, па имаат нешто поголема вредност поради реткоста, но не се тешко достапни. Златен „ролекс“ е инвестиција, слично како златото, но помалку волатилен. Платинест „ролекс“ е исто така инвестиција, но се продава со значително поголема премија во однос на основната вредност на металот.

Накитот од платина е ценет уште откога „Картие“ (Cartier) започнал да прави накит од платина во 1890 година, благодарение на нејзината цврстина и обработливост: може да се обликува во лесни и деликатни парчиња, совршени за дијаманти и други скапоцени камења.

 

Златото, пак, благодарение на својата карактеристична боја, секогаш било привлечено - луѓето го користат илјадници години. Жолтото злато е стандард на луксуз низ целиот свет; белото злато и платината секогаш ќе бидат специфични избори и на многу пазари речиси непознати. Сепак, постојат причини зошто опстојуваат.

„Некои луѓе едноставно не ја поднесуваат бојата на златото“, вели Винсент Гладо, извршен директор на „Мене“ (Mené Inc.), компанија што прави инвестициски накит од чисто злато и платина. „Тие се повеќе ‘платина тип’ на луѓе.“ Но љубителите на часовници купуваат часовници, не чист метал - и во поглед на бојата речиси нема разлика помеѓу платината и белото злато. Единствената вистинска разлика е во количеството на „тешка вредност“ што ја носите на зглобот, а таа е значително поголема кај евтините часовници.

Засега, „деј-дејт“ од бело злато едноставно има повеќе смисла како инвестиција. Чини помалку, вредноста на металот е поголема, а уделот што го плаќате за нематеријалната вредност на брендот е понизок. Се разбира, под претпоставка дека воопшто сакате „деј-дејт“. Челичните часовници „ролекс“ исто така се достапни во голем број и се уште поевтини.