„Одисеја“ го зацврстува Кристофер Нолан како најголем холивудски херој

Филмската адаптација на 3.000 години стариот еп „Одисеја“ на Хомер, во режија на Кристофер Нолан и со актерска екипа составена од големи ѕвезди, привлече огромен број гледачи и би можела да му помогне на Холивуд да ја забележи најуспешната година уште од 2019 година. Првиот филм целосно снимен со камери на компанијата „Имакс“ (Imax Corp.) заработи 264,1 милион долари ширум светот за време на првиот викенд од прикажувањето, надминувајќи ги очекувањата.

Пофалните оценки од критичарите и публиката му помогнаа на филмот да стане најуспешното отворање за кој било игран филм оваа година и најуспешното викенд-лансирање досега на „Јуниверзал пикчерс“ (Universal Pictures), во сопственост на „Комкаст“ (Comcast Corp.), за филм со ознака Р, проценува брокерската куќа „Рот“ (Roth).

Нолан, 55-годишен британско-американски режисер, е еден од ретките холивудски режисери што денес може да привлече публика за филм кој не е заснован на лик од стрип, франшиза од видеоигра или омилена анимирана класика.

Неговите филмови, и покрај често сложените нелинеарни наративи, заработија повеќе од шест милијарди долари од продажба на кино-билети, почнувајќи од првиот филм што го позиционираше на светската сцена - „Мементо“ од 2000 година.

Тој освои голем број признанија, вклучувајќи и Оскар за филмот „Опенхајмер“ од 2023 година.

Преку филмовите од „Интерстелар“ до „Мрачниот витез: Подем“ (The Dark Knight Rises), Нолан ја стекна довербата на публиката, која сега покажува желба да гледа речиси сè што ќе сними.

„Апетитот на публиката беше без преседан“, рече Марк Катмор, директор за комерцијални искуства во „СМГ“ (Science Museum Group), во интервју.

„Бев целосно воодушевен од тоа колку многу луѓе сакаат да дојдат и да го гледаат филмот кај нас.“

Лондонскиот Музеј на науката е едно од само трите кина во Велика Британија што го прикажуваат филмот во форматот Имакс 70 мм, кој љубителите на филмот го претпочитаат бидејќи нуди највисока резолуција на најголемото достапно платно.

Киносалата „Ронсон“ во музејот, која има 400 седишта, понуди билети за 70 проекции од премиерата минатиот петок до крајот на август и во моментов е целосно распродадена.

Катмор рече дека е „прилично невообичаено“ киното да ги распродаде сите тие проекции веднаш на почетокот. Во петокот додаде дополнителни проекции и се обидува да воведе уште. „Но, денот има само толку часови“, додаде тој.

Дали Имакс е иднината на кината?

Уште еден ограничувачки фактор е тоа што кината што прикажуваат филмови во форматот Имакс 70 мм бараат специјално обучени техничари за работа со проекциите, а и таквите луѓе се малубројни.

Мет Дејмон ја толкува улогата на Одисеј, кој се обидува да го пронајде патот до својот дом на Итака по Тројанската војна. Неговото патување не е лесно.

По патот се бори со застрашувачки киклоп, ја надмудрува итрата и смртоносно опасната Кирка, минува низ диви морски бури и се обидува да си го врати сеќавањето на неверојатно убав пуст остров, каде што како заробеник го држи подеднакво убавата Калипсо.

Ѕвездената актерска екипа ги вклучува и Ени Хатавеј како сопругата на Одисеј, Пенелопа, Том Холанд како нивниот син Телемах, Шарлиз Терон како Калипсо и Зендаја како Атена.

Џон Легвизамо, Шарлиз Терон, Лупита Њонго, Том Холанд, Мет Дејмон, Ени Хатавеј, Зендеја, Ема Томас и Кристофер Нолан на премиерата на филмот во Париз/Aurore Marechal/Getty Images

Објавувањето на филмот следуваше по повеќемилионска промотивна кампања, која вклучуваше премиери на црвениот тепих во Лондон, Париз, Њујорк и Мумбај - прва премиера на филм на Нолан досега во Индија.

Филмот, продуциран од компанијата „Синкопи“ (Syncopy Inc.), која Нолан ја води заедно со својата сопруга Ема Томас, чинеше околу 250 милиони долари.

„Универзал“ го поддржа со ниво на доверба што филмските студија некогаш го резервираа само за сигурни кино-хитови како „Бетмен“, „Хари Потер“ и „Паркот Јура“.

И критичарите и посетителите на кината му дадоа високи оценки на филмот - 95 отсто позитивни оценки од критичарите на агрегаторот за рецензии „Ротен томатос“ (Rotten Tomatoes), кој го истакнува „величествениот замав“ на филмот и „извонредната изведба на неговата голема актерска екипа“. Публиката, пак, го оцени филмот со 97 отсто позитивни оценки.

Нолан ги менува правилата на Холивуд

Успехот на Нолан практично го сврте современиот модел на холивудските студија, кој во голема мера се потпира на препознатливи ликови како суперхерои, диносауруси, шпиони и брендови на играчки што на публиката ѝ нудат моментална препознатливост во пренатрупаниот свет на забавата и помагаат да се намали финансискиот ризик.

Режисерите најчесто остануваа во втор план во однос на ликовите како Хари Потер или Елза, при што Нолан и уште неколкумина беа исклучок.

Неговото име е симбол за квалитет и оригиналност, како и клучен елемент на филмскиот постер, слично како што беше случајот со Стивен Спилберг по успехот на филмовите „Ајкула“, „И-Ти: Вонземјанинот“ и „Паркот Јура“, или со авторскиот бренд што Квентин Тарантино го изгради за време на подемот на независниот филм во деведесеттите години.

„Сè почнува со Крис“, рече Џим Ор, претседател за домашна дистрибуција во „Универзал“, во интервју.

„Тој создава неверојатно имерзивни филмски доживувања што луѓето сакаат да ги искусат заедно со други.“

Според податоците што ги објави „Универзал“, публиката била нешто повеќе машка (59 отсто) и повозрасна (76 отсто имале најмалку 25 години) во споредба со типичен голем летен филм.

„Имакс“ почна да продава билети една година однапред, а тие се распродадени долго време однапред во многу кина.

Во светот има само 41 кино, од кои 25 во САД, што се опремени за прикажување филмови во форматот Имакс 70 мм.

Мет Дејмон како Одисеј, лево, во сцена од филмот/Melinda Sue Gordon/Universal Pictures/AP Photooomberg

Лондонскиот Музеј на науката прикажа многу други филмови на Нолан во форматот 70 мм, вклучувајќи ги „Опенхајмер“, „Интерстелар“ и „Данкирк“.

„Знаевме дека постои побарувачка“, рече Катмор. „Не беше изненадување.“

Но, до моментот кога киното ги отвори вратите во петокот, веќе имаше продадено повеќе билети за „Одисеја“ отколку за целото време додека се прикажуваше „Опенхајмер“, истакна тој.

Филмот ѝ донесе 51,8 милиони долари на компанијата „Имакс“ (Imax), што претставува рекордно викенд-отворање за компанијата за првиот филм целосно снимен со камери за Имакс 70 мм.

Со просек од 66.000 долари по екран во Северна Америка, тоа е второто најдобро остварување во историјата на „Имакс“, веднаш зад филмот „Војна на ѕвездите: Будењето на силата“ од 2015 година, наведува компанијата „Рот“ (Roth).

„Одисеја“ го надмина и „Опенхајмер“, кој дебитираше на екраните на „Имакс“ во јули 2023 година со просек од 51.300 долари по екран.

„Одисеја“ припаѓа на ретката група класични блокбастери во историјата на „Имакс“ што целосно ја користат нашата платформа. Колку и да бевме оптимисти во однос на неговиот успех, нашето искуство ни кажува дека ни самите не знаеме како овој филм ќе ги прошири нашиот бренд и бизнис“, рече Рич Гелфонд, извршен директор на „Имакс“, во соопштение.

Филмот беше и голем поттик за „Еј-ем-си ентертејнмент холдингс“ (AMC Entertainment Holdings Inc.), најголемиот синџир кина во САД и во светот.

Компанијата соопшти дека повеќе од 4,3 милиони гледачи ги посетиле кината на „Еј-ем-си“ во САД и кината „Одеон“ на меѓународните пазари од четврток до недела токму поради овој филм.

„Во текот на изминатите неколку дена, ‘Одисеја’ беше во центарот на разговорите за популарната култура низ САД и Европа, уште еднаш покажувајќи колку кината се длабоко вткаени во ткивото на општеството“, рече Адам Арон, извршен директор на „Еј-ем-си ентертејнмент“, во соопштение во понеделникот.

Акциите на „Еј-ем-си“ пораснаа за 24 отсто во понеделникот во Њујорк, откако компанијата пријави поголема добивка од очекуваната за вториот квартал. Со тоа, растот на акциите од почетокот на годината достигна 55 отсто.

Побарувачката беше толку голема што некои сали со премиум формати работеа без прекин во текот на викендот, при што проекциите во некои кина на „АМВ“ во САД се одржуваа повеќе од 85 часа без прекин, соопшти компанијата.

„Одисеја“ е вториот филм во последните пет недели што имаше премиерен викенд во САД со заработка поголема од 100 милиони долари и осмиот филм од крајот на март што стартуваше со повеќе од 75 милиони долари на американскиот пазар, според податоците на „АМЦ“.

Други филмови што во последните месеци ги надминаа очекувањата се „Мајкл“, музичкиот биографски филм за легендарниот, но контроверзен пејач и суперѕвезда Мајкл Џексон, во продукција на „Лајонсгејт студиос“ (Lionsgate Studios Corp.), кој надмина една милијарда долари глобална заработка во кината, како и неочекуваната „ренесанса на хоророт“, со филмови како „Опсесија“ и „Без излез“ (Backrooms), создадени од автори на Јутјуб, кои ги надминаа најновите филмови за суперхерои и серијалот „Војна на ѕвездите“.

Трендот што се појавува покажува дека публиката ќе оди во кино за смело, оригинално раскажување приказни и премиум формати како Имакс.

Иако Нолан заслужува „целосна заслуга“ затоа што го слави киното како нешто важно, тој веќе не е единствениот режисер што може да привлече публика, рече Катмор од Музејот на науката.

Неговото кино ќе го прикажува и филмот „Дина: трет дел“ на режисерот Дени Вилнев во форматот 70 мм, а луѓето веќе се на листа на чекање за да купат билети кога ќе почне продажбата. Премиерата е закажана за 18 декември.

Други режисери што можат да привлечат огромна публика се Рајан Куглер, чиј филм од 2025 година „Грешници“ (Sinners) освои четири Оскари, вклучувајќи ја и наградата за најдобро оригинално сценарио, и Пол Томас Андерсон, режисер на филмот „Една битка по друга“ (One Battle After Another), исто така голем оскаровец.

Во однос на трендовите на кино-благајните, „АМЦ“ соопшти дека очекува оваа година да биде најуспешната по пандемијата, и на домашниот и на глобалниот пазар.

Други потенцијални филмови што би можеле да привлечат голем број гледачи се „Спајдермен: Сосема нов ден“ (Spider-Man: Brand New Day), кој пристигнува во кината на 31 јули, и „Ѕвездите на кучето“ (The Dog Stars) на Ридли Скот, постапокалиптичен трилер со Џејкоб Елорди во главната улога, кој ќе почне да се прикажува во август.

Според компанијата, „Одисеја“ ќе продолжи да се прикажува во Имакс на глобално ниво најмалку три недели, проширувајќи се и во Јужна Кореја, Кина и Јапонија. Во кината со формат Имакс 70 мм ќе се прикажува најмалку пет недели, при што многу од тие локации веќе се распродадени.

Лео Вилмот патувал повеќе од еден час од својот дом во Саутемптон за да го гледа филмот во Британскиот филмски институт во Лондон, бидејќи таму се прикажува во форматот Имакс 70 мм.

Тој рече дека е „многу возбуден“ што ќе го гледа првиот филм досега целосно снимен во Имакс.

„Ова е едноставно неверојатно“, рече тој. „И, се разбира, Кристофер Нолан - јас сум голем љубител на неговите филмови, така што да го гледам ова во Имакс, за првпат, на најголемото платно, едноставно ќе биде посебно искуство.“