Колку зборови ни се потребни за да се разбереме со светот? Македонец тврди дека 700 се доволни

Во време кога вештачката интелигенција може за неколку секунди да преведе практично сè што ќе ѝ зададеме, сè почесто се отвора прашањето зошто воопшто да учиме странски јазик ако технологијата може да зборува наместо нас. Дали за да започнеме разговор навистина ни се потребни илјадници зборови, сложена граматика и исцрпувачка листа на правила? Иван Веселиновски е претприемач кој тврди дека за првиот чекор кон разбирање со другите ни треба многу помалку.

Овој Македонец е креатор на уникатна апаликација за учење јазици која се темели на идејата дека за основна комуникација се доволни само 700 внимателно одбрани зборови со кои можеме да ја пренесеме суштината. Наместо да се обиде да го научи корисникот „сè“ за еден јазик, платформата се концентрира на она што му е најпотребно.

„‚Флуентиш‘ (Fluentish) е апликација за меморизирање само на најкорисните зборови, без губење време на граматика и непрактични зборови. Моментално има околу 1.300 корисници и функционира многу едноставно. Се појавува збор и треба да погодиш што значи. Ако не го знаеш, ќе се појави повторно за пет минути. Ако го знаеш, ќе се појави повторно за 15 минути, еден ден, седум дена, две недели, eден месец, три месеци, година. На овој начин, ги учиш само зборовите што не ги знаеш, по приоритет“ објаснува Веселиновски.

Флуентиш сега ја користат 1.300 лица.

Вашиот пристап е прилично радикален во однос на класичното учење - помалку граматика, помалку фрази, повеќе корисни зборови. Што мислите дека образовниот систем погрешно нè учи за тоа како треба да се совлада еден јазик?

Не сум доволно компетентен да оценувам што погрешно нè учи образовниот систем. Можам да зборувам само од лично искуство. Кога зборувам на странски јазик, откако ќе ги потрошам фразите што ги знам добро, најчесто преминувам на англиски. Но, кога воопшто не го знам јазикот на соговорникот, сепак можам да се разберам со него со помош на гестикулации. Ако е можно да се пренесе основната порака и без зборови, тогаш веројатно е можно да се започне разговор и со мал број базични зборови, без веднаш да се совлада граматиката. А откако ќе започне комуникацијата, јазикот може постепено да се надградува токму преку разговорот.

Велите дека листата на зборови е многу прецизно избрана и дека нема нити еден збор што не е веднаш употреблив во реални сценарија. Како точно е извршена селекцијата?

Зборовите се дел базирани на истражувања, најголем уддел од NGSL листата и дел се субјективно мислење. Пример наместо зборот „готвење“, се учи „прави“ и „храна“. Наместо „возење“, се учи „оди“, „со“ и „возило“. Идејата е да се долови идејата со поопшто зборови, наместо да се знае прецизниот збор.

Како знаете дека избраните 700 зборови покриваат околу 90 отсто од секојдневниот говор?

Самите листи на популарни зборови го покажуваат ова. Секој збор има своја застапеност, утврдена преку анализа на милиони книги. Кога фреквенцијата на 700-те најчести зборови ќе се спореди со вкупната фреквенција на зборовите во јазикот, се добива покриеност од околу 90 отсто. Дополнителното отстранување на зборовите што се сметаат за непотребни за основна употреба го зголемува овој удел.

Каква технологија користи апликацијата, по што се разликува од другите и која е нејзината најголема предност?

Најобични веб-технологии. Магијата целосно доаѓа од алогоритамот за меморизација наречен Supermemo 2. Тој е заснован на научно истражување на Пјотр Возњак и Е. Ј. Горзеланчик за оптималното распоредување на повторувањата при учење, односно за тоа кога е најдобро да се повтори одредена информација за таа полесно да остане во меморијата.

Освен селекцијата на зборовите, најголемите предности се едноставноста на користење и можноста да се учат кои било комбинации на јазици т.е. не е потребно познавање на англискиот јазик. Пример, може да се учи кинески на македонски, грчки на арапски...

Моментално се достапни 13 јазици на апликацијата, но имате амбиција да ги опфатите сите јазици што денес се говорат во светот. Како планирате да го постигнете тоа?

Со наједноставни преводи. Бидејќи нема граматика, потребен е само преводот на тие 700 зборови. Многу важно е да се напомене дека „Флуинтиш“ воопшто не користи вештачка интелигенција и сите преводи се направени од професионални преведувачи. Ова дозволува да се имплементираат и најегзотичните јазици.

Како во пракса се одвива процесот на учење? Колку време дневно треба да одвои корисникот за да совлада еден јазик?

Процесот е наједноставен што може. Се појавуваат зборови и кажуваш дали го знаеш или не. Не се губи време на различни пристапи. Ова дозволува многу брзо да се поминат сите зборови и алгоритамот да ги одвои тие што тебе специфично ти се потешки за паметење. Со еден час дневно учење комотно може 700 зборови да се совладаат за еден месец.

Основниот дел од апликацијата, односно учењето на најчесто користените зборови, е бесплатен, но планирате пакети со специфични зборови за одредени сектори кои планирате да ги наплаќате. Кои се тие?

Основниот дел има вкупно 2.000 бесплатни зборови, и тоа е 99 отсто од покриеност на говорен јазик. За професии, дефинитивно бизнис-секторот, пример како да се каже „фактура“. Во суштина е замислено да има теми, што е попрактично. Пример патување, спорт, храна, природа...

Флуентиш

Дали верувате дека иднината на дигиталното учење јазик е токму во персонализацијата, секој да учи токму она што му треба?

Дефинитивно. Ова го мислам општо за едукацијата. Се повеќе се преместува специјализираното образование да е онлајн, а традиционалните училишта да се користат за развивање на социјални вештини.

Дали познавањето на повеќе странски јазици сè уште е конкурентска предност на пазарот на труд?

Апсолутно. Се додека постои човекот ова ќе биде правило. Ниедна вештина не може да го замени социјалниот аспект на работното место. Ова го објаснува фактот дека имате многу колеги на работа што не знаете како воопшто биле примени и како остануваат вработени. Апсурдно е кога твојот шеф не знае да отвори PDF документ, а има дупло поголема плата од тебе.

Живееме во време во кое вештачката интелигенција може моментално да преведе речиси сè. Зошто воопшто би учеле странски јазик ако технологијата може да зборува наместо нас?

Затоа што јазикот не е зборовите или граматиката, туку самата култура врежана во него. Дали сте приметиле дека кога зборувате друг јазик и самото Ваше однесување се променува? Гласот Ви се менува! Да, има AR очила што прикажуваат subtitles, има слушалки што преведуваат аудио, има google translate, има разни AI/LLM модели, и многу други технологии, но ништо нема да ја замени почита што ја добиваш од соговорникот што си вложил труд да го научиш јазикот и да ја разбереш културата. Да не зборуваме и за самата практичност на користењето на технологиите кога немаш батерија, немаш интернет, си во вода, во гласна дискотека, кога си под притисок, кога се расправаш со повеќемина во исто време.

 

Како мислите дека ВИ ќе ја промени вредноста на познавањето странски јазици во следните пет до десет години?

Никако. Истото го прави што било возможно и пред 2.000 години. Само е малку попрактично.

Ако утре треба да отпатувате во земја чиј јазик воопшто не го знаете, кои се првите десет зборови без кои не би тргнале?

Ова е многу интересно прашање затоа што повеќето важни зборови можат да се изведат со гестикулации или сите ги разбираат на англиски.

Пример за англиски зборови: hello, sorry, please, thank you, doctor, taxi, hotel...

Пример за гестикулации: да, не, јас, ти, кога, оди, ова, таму. вода, храна, пари...

Од социјален аспект би ги избрал следните, само заради почит: здраво, чао, извини, те молам, благодарам, да, не...

Ако, пак, бирам зборови што не се доловуваат толку лесно, тогаш тоа би биле следните десет: што, каде, како, колку, од, до, за, со, и и или.