Микрошифтинг: нов тренд на работа што вработените сè почесто го избираат

Веќе знаеме дека ковид-пандемијата драстично и неповратно го промени начинот на кој работиме, но што ако иднината на работата не е од далечина (remote), туку микрошифтинг?

Традиционалните работни места подразбираа дека работниот ден се врти околу нив. Работевме (главно) од 9 до 17 часот, а потоа остатокот од денот го имавме за себе, но и тоа често се трошеше на пат до дома или одмор од работа. Сега многу вработени го минуваат денот поинаку – малку работат, малку прават пауза, и така до вечер.

Тој тренд се нарекува микрошифтинг и тој би можел да биде иднината на работата – или барем на некои работни места.

Со генерацијата зед која ја сака флексибилноста во работата, овој тренд би можел да стане и нова реалност. Според истражување спроведено во 2023 година во Србија, скоро 70 проценти од испитаниците преферираат хибриден или флексибилен модел на работа во однос на работа од далечина или работа од канцеларија.

Психотерапевтот Катарина Вишиќ очекува дека овој тренд ќе се развива и ќе се шири како што помладите генерации влегуваат на пазарот на труд.

„Луѓето сè почесто ја истакнуваат потребата за автономија, помалку стрес и поголема рамнотежа меѓу приватниот и професионалниот живот. Интересно е што тој тренд постои и кај младите: децата и адолесцентите, размислувајќи за идните професии, јасно наведуваат дека не сакаат традиционален модел и дека слободата во организацијата на денот и животот им е еден од клучните критериуми“, вели Вишиќ.

Таа објаснува дека тоа особено доаѓа до израз во семејствата каде родителите поради работа биле отсутни, што влијаело на семејното функционирање и занемарување на родителската улога.

Што всушност е микрошифтинг?

Познат е и случајот на медитеранските земји кои веќе имаат нешто слично – работат наутро, прават пауза за сиеста, ручек или дремка попладне, а потоа продолжуваат со работа.

Микрошифтинг е нешто слично – тој подразбира работата да ја поделите на делови или блокови и да го распоредите трудот онака како што вам ви одговара низ целиот ден.

Особено би можел да им одговара на родителите со деца, кои на тој начин би можеле да работат рано наутро, напладне да му се посветат на детето, а потоа да продолжат со работа. Родителите во истражувањата често наведуваат дека ригидната структура на работата им е проблем, бидејќи не можат да ги усогласат своите обврски со обврските на децата, кои најчесто се случуваат наутро или попладне. Многу работни места не нудат флексибилност, што може да ги оптовари родителите и емотивно и финансиски.

Исто така, многу луѓе се попродуктивни навечер и не им одговара стандардната поделба на денот. Многумина сакаат да одат во теретана во текот на денот или да направат подолга пауза од онаа што им ја дозволува законот или работодавачот.

Дали е полесно на кревет или во канцеларија? | Depositphotos

„Микрошифтингот може да биде исклучително корисен за одредени категории вработени, особено кога станува збор за балансот меѓу приватниот и професионалниот живот“, вели Вишиќ. Таа додава дека постојат три групи вработени на кои овој начин на работа особено им одговара.

Првата група се вработени со зголемени семејни обврски: родители со мали деца, повеќедетни семејства, лица кои се грижат за болен член на семејството или оние кои работат повеќе работи. За нив микрошифтингот често е идеално решение, бидејќи овозможува распределба на енергијата и времето во текот на денот. Во тие случаи флексибилноста дури има превентивен ефект врз прегорувањето кое може да настане и на приватен и на професионален план.

Втората група ја сочинуваат вработени чии биоритми не одговараат на стандардното работно време од 9 до 17 часот. Кога имаат можност да работат во согласност со сопствениот внатрешен ритам, тие се позадоволни, со помалку стрес и значително поефикасни. Работодавачот, за возврат, добива помотивиран и попродуктивен вработен.

Третата, сè побројна група, се помладите вработени кои високо ја ценат слободата, мобилноста и можноста да работат од каде што сакаат. Важно им е да патуваат, повремено да го менуваат местото на живеење и да одржуваат здрав баланс меѓу приватните и професионалните улоги. За нив микрошифтингот често е еден од клучните критериуми при изборот на работодавач.

Таа заклучува дека сите овие категории покажуваат дека микрошифтингот не само што може да биде добар за вработените, туку во многу случаи претставува најоптимален модел на функционирање.

Кај микрошифтингот, поентата е во резултатот, а не во времето кое го минуваме работејќи, а Вишиќ вели дека ни Србија не заостанува во овој тренд.

„Најбрзо се усвојува во ИТ секторот, креативните индустрии, маркетингот, стартап претпријатијата и во сите професии кои можат да функционираат проектно. Сè повеќе фирми воведуваат можност за флексибилно работно време или работа во блокови, каде што фокусот е на резултатот, а не на строга осумчасовна присутност“, објаснува таа.

Професиите кои вклучуваат проекти се поприлагодливи на микрошифтинг | Depositphotos

Предизвици на микрошифтингот

Многу се зборува за балансот меѓу работата и приватниот живот, но сега го поставуваме прашањето: дали балансот е во строго одвојување на тие два аспекта или во бришење на границите? Студиите покажуваат дека вработените без развиена самодисциплина или јасна структура на работниот ден често влегуваат во состојба на постојана достапност, што може да го зголеми стресот и професионалното прегорување.

Тешко е и да се следи кој кога работи и кому кога може да му се обратите. На пример, некои земји имаат закони според кои не смеете да им испраќате мејлови на вработените надвор од работното време. Како би испратиле мејл ако не знаете кога некој работи?

Исто така, не можат сите да „микрошифтираат“. Ниту сите работни места, ниту сите луѓе се дизајнирани за тоа. Некому му е тешко да одржи структура или да следи план, а други сакаат да завршат со работа и да постават јасна граница дека им започнува приватниот живот. Статистиката покажува дека Србија е земја каде секој четврти вработен работи повеќе од 45 часа неделно – прашање е како би се имплементирал микрошифтинг за тие вработени.

„Како и секоја добра пракса, и микрошифтингот има свои потенцијално лоши страни. Во мојата психотерапевтска пракса се покажа дека овој модел на работа не е добар за две категории вработени: за лица со лоши граници и за оние склони кон одлагање“, објаснува Вишиќ.

Таа додава, кај првата група проблемот е што работниот ден практично не завршува – наместо подобар баланс, тие влегуваат во состојба на постојана достапност, што практично значи дека работата се провлекува низ целиот ден.

„Лошите граници често ги следи перфекционизам, преземање премногу одговорности и тенденција кон микроменаџмент, што дополнително го отежнува одржувањето на здрав ритам на работа. Тоа често води кон професионално прегорување, зголемена анксиозност, депресивност и проблеми во партнерското и семејното функционирање“, вели психотерапевтот.

Не одговара ниту на лица склони кон прокрастинација или одлагање на обврски – а веројатно сите знаеме некој таков.

„Овој модел подразбира висок степен на автономија во организацијата на работниот ден, а токму структуирањето на времето е она со кое тие најмногу се борат: тешко започнуваат активности или не успеваат да истраат доволно долго за да стигнат до целта во предвидениот рок. Поради тоа често ги пробиваат роковите, работат кампањски и под висок стрес“.

Нашата соговорничка додава дека овие лица подобро функционираат во посистематизирани системи, каде постои јасна структура, надворешна контрола и водство.

„Во спротивно, лесно упаѓаат во маѓепсан круг на анксиозност и вина – дури и кога не работат, трошат голема количина психичка енергија на грижа околу одлагањето и самообвинување поради неефикасност“, истакнува Вишиќ.

На крајот на краиштата, иако микрошифтингот на многумина може да им донесе слобода и подобар баланс, таа заклучува дека постои и реален ризик од „бришење на границите“ кај оние кои немаат доволно самодисциплина или јасна структура во работата.