Од одмор до мајсторство: зошто Србите на патувања учат јазици, а Италијанците занаети?

До неодамна беше доволно човек да се врати од одмор со потемнет тен и телефон полн со фотографии, а денес сè повеќе патници бараат нешто повеќе од спомени. Затоа меѓу највпечатливите туристички трендови годинава се издвои скилкејшн (skillcation) – кованица од англиските зборови skill (вештина) и vacation (одмор). Станува збор за патувања осмислени така што, покрај одмор, носат и нови знаења и искуства. Работилница за керамика, курс по едрење или креативно пишување станаа подеднакво важна причина за избор на дестинација како и самиот хотел или плажата.

Дека овој тренд не е резервиран само за мал број ентузијасти потврдува и најновото истражување на „Мастеркард“ (Mastercard), спроведено меѓу повеќе од 27 илјади испитаници од 28 европски земји. Речиси половина од Европејците (48 отсто) планираат на следното патување да научат нова вештина. Во Србија тој удел е уште поголем и изнесува 55 отсто, а повеќе од половина од анкетираните сметаат дека новите знаења денес вредат повеќе од традиционалните сувенири како спомен од патувањето. Интересен е и податокот дека секој втор Србин е подготвен да потроши повеќе пари за ваков вид одмор.

За курс по гитара, сепак, е потребен подолг одмор./Depositphotos

Искуството станува новата валута на патувањата

Иако желбата за учење е заедничка за речиси цела Европа, изборот на вештини се разликува од земја до земја. Граѓаните на Србија најмногу сакаат за време на патувањата да ги совладаат основите на локалниот јазик – дури 45 отсто од нив, што е највисок удел меѓу сите земји опфатени со истражувањето и значително над европскиот просек. Хрватските патници, исто како и српските, покажуваат голем интерес за креативни работилници како фотографија, сликање и пишување, додека кај Словенците предничат програмите посветени на велнес, јога и ментална благосостојба. Романците се најголеми љубители на курсевите по готвење, Швеѓаните најмногу ги привлекуваат работилниците за производство на вино, сирење и други локални производи, а Италијанците сакаат да учат традиционални занаети, како грнчарство или обработка на дрво.

Италијанците се заинтересирани за грнчарството/Depositphotos

Овие податоци можеби најдобро покажуваат дека современите патници повеќе не сакаат да бидат само набљудувачи на дестинацијата, туку нејзин активен дел. Во согласност со тоа, се менува и туристичката индустрија. Наместо да се натпреваруваат исклучиво според големината на спа-центрите или бројот на ѕвезди, хотелите, туристичките агенции и локалните домаќини сè почесто ја градат понудата околу автентични искуства што не можат да се доживеат на кое било друго место. Истовремено, овој пресврт носи и пошироки економски ефекти, отворајќи нови можности за малите и средните претпријатија во туризмот - сектор што вработува секој деветти жител на Европа и создава 10,5 отсто од бруто-домашниот производ на Европската Унија.

„Денешните патници бараат искуства што оставаат траен впечаток, не само преку спомените, туку и преку вештините што ги користат долго по враќањето дома. Без разлика дали станува збор за производство на вино, обработка на дрво, грнчарство или сликање, сè повеќе луѓе вложуваат во автентични локални искуства што им ја доближуваат културата на дестинацијата“, вели Наталија Лехманова, главна економистка за Европа во Институтот за економија на „Мастеркард“ (Mastercard Economics Institute).

Како што додава, токму ваквите патувања придонесуваат за развој на помалите градови и руралните средини, ја продолжуваат туристичката сезона и порамномерно ги распределуваат придобивките што туризмот им ги носи на локалните заедници.

 

Skillcation ekonomija - veštine koje Evropljani žele da nauče na putovanjima prema istraživanju ove godine  | Mastercard

Од одмор до мајсторство

Сепак, скилкејшн не е за секого. Не подразбира повремен час по јога на плажа или едночасовна работилница за готвење, туку подготвеност дел од одморот навистина да се посвети на учење и стекнување нови знаења. Тоа значи излегување од зоната на удобност, како и време вложено во работа и вежбање, но токму затоа многумина во ваквите патувања гледаат вредност што останува и по завршувањето на одморот.

За оние на кои ваквиот концепт на патување им звучи привлечно, можностите се речиси неограничени. Прашањето повеќе не е дали постои дестинација на која можете да научите нова вештина, туку која ќе ја изберете. Издвојуваме неколку идеи за летна инспирација:

Португалија – азулејо и сурфање

Оваа земја спојува две сосема различни вештини. Во Лисабон и Порто може да се посетуваат работилници за осликување традиционални азулејо плочки, еден од најпрепознатливите симболи на португалската култура. На неколку часа возење се наоѓа Ерисеира, најпопуларната европска дестинација за повеќедневни кампови за сурфање. Програмите вклучуваат теорија, анализа на техниката, секојдневни тренинзи и запознавање со локалната сурферска култура.

Јапонија – керамика и занаети

Во места како Машико, керамиката не е туристичка атракција, туку дел од секојдневниот живот. Затоа многу ателјеа организираат повеќедневни работилници на кои учесниците го минуваат целиот процес – од обликување на глината до печење во традиционални печки. Наместо сувенир, од патувањето можете да понесете вештина што се усовршува со години.

Сали би патувале во Италија на курст по готвење/Depositphotos

Италија – тестенини, вино и маслиново масло

Тоскана и Емилија-Ромања се меѓу пионерите на гастрономските скилкејшн патувања. Престојот на семејни земјоделски стопанства често вклучува школи за готвење, подготовка на свежи тестенини, запознавање со локалните вина и маслиновото масло, но и разговори со производители кои овие занаети ги пренесуваат од генерација на генерација.

Финска – преживување во дивина

Во земја во која престојот во природа е дел од националниот идентитет, многу се популарни повеќедневните програми за преживување во дивина. Учесниците учат како да запалат оган, да се ориентираат со карта и компас, да препознаваат растенија што може да се јадат и безбедно да престојуваат во шума - вештини што развиваат самостојност, но и поинаков однос кон природата.