„Тему“ казнет со 200 милиони евра од ЕУ поради висок ризик од нелегални производи

Европската комисија денеска ѝ изрече казна од 200 милиони евра на меѓународната онлајн трговска компанија „Тему“ (Temu) според Законот за дигитални услуги - ЗДУ (Digital Services Act - DSA). Компанијата не успеала внимателно да ги идентификува, анализира и процени системските ризици од нелегалните производи што се нудат на нејзината платформа и, како резултат на тоа, штетата врз потрошувачите во Европската Унија.

Доказите со кои располага Комисијата покажуваат дека потрошувачите во ЕУ е многу веројатно да наидат на нелегални производи на „Тему“, кои главно доаѓаат од Кина, велат од Брисел.

 

Зошто е изречена казната? 

Процената на ризикот што ја прави „Тему“ за 2024 година не ги задоволува стандардите утврдени во ЗДУ:

- Се заснова на општи информации за ризиците што се однесуваат на секторот за е-трговија како целина, а не на конкретни докази за сопствената услуга на „Тему“, вклучувајќи јавни извештаи и тестирање.

- Сериозно потценува колку често потрошувачите од ЕУ е веројатно да наидат на нелегални производи. Доказите од „тајните купувачи“ вклучени во истрагата на Комисијата покажуваат дека многу висок процент од избраните полначи за телефони и други електронски уреди не ги поминал основните безбедносни тестови, додека висок процент од тестираните бебешки играчки претставувал безбедносни ризици од средна до висока сериозност, бидејќи содржат хемикалии што ги надминуваат законските безбедносни ограничувања или претставуваат опасност од задушување поради делчиња што се одвојуваат.

-Не проценува правилно како дизајнот на сопствената услуга - вклучувајќи ги системите за препораки и програмите за промоција на производи од страна на поврзани инфлуенсери - може да ги засили ризиците од ширење нелегални производи.

Според Законот за дигитални услуги, од т.н. Многу големи онлајн платформи (Very Large Online Platforms) се бара внимателно да ги проценат системските ризици поврзани со нивните услуги и да усвојат соодветни мерки за нивно намалување.

Казната изречена денеска е пресметана земајќи ги предвид природата на прекршокот, неговата сериозност во однос на засегнатите корисници од ЕУ и неговото времетраење. Неспроведувањето соодветни процени на ризикот - еден од камен-темелниците на архитектурата на ЗДУ - е особено сериозно прекршување на самиот закон.

  Следни чекори

„Тему“ има рок до 28 август 2026 година да достави акциски план до Комисијата, како што е пропишано со членот 75 од ЗДУ. Планот мора да утврди мерки за отстранување на прекршувањето на неговите обврски за процена на ризикот. Европскиот одбор за дигитални услуги ќе има еден месец од приемот на планот за да го издаде своето мислење. Комисијата потоа ќе има уште еден месец да ја донесе својата конечна одлука и да одреди разумен период за спроведување.

Непочитувањето на одлуката на Комисијата може да доведе до периодични казнени плаќања за „Тему“. Комисијата продолжува да соработува со „Тему“ за да обезбеди усогласеност со одлуката и со ЗДУ поопшто, велат од Брисел.

Европската комисија отвори формална постапка против „Тему“ на 31 октомври 2024 година, вклучувајќи ја и компаниската обврска да ги процени системските ризици поврзани со ширењето нелегални производи на својата платформа. Комисијата усвои прелиминарни наоди во јули 2025 година и ги затвора со денешната одлука за неусогласеност.