Банкарскиот сектор во регионот влегува во фаза во која криптоуслугите престануваат да бидат експеримент и стануваат стратешка неопходност. Со регулаторната јасност што ја носи MiCA и растечкиот притисок од конкуренцијата, управите на банките сè поконкретно ги разгледуваат моделите за интеграција на дигиталните средства, не само поради нови приходи, туку и поради зачувување на односите со клиентите кои веќе инвестираат надвор од традиционалниот финансиски систем. Во такво опкружување, трката повеќе не се води околу тоа дали банките ќе влезат во крипто, туку кој ќе го стори тоа доволно брзо и одржливо за да ја задржи централната улога во финансискиот живот на новата генерација корисници.
За овие и за други актуелни прашања за Bloomberg Adria зборуваше Никола Шкориќ, CEO на компанијата Electrocoin d.o.o.
Глобалниот интерес на банките за криптоуслуги расте, но колку е тој интерес во регионот навистина оперативен, а колку сè уште е на ниво на интерни анализи и регулаторна претпазливост?
Криптоиконите во банкарскиот сектор поминаа низ типичен циклус на секоја дисруптивна технологија – од игнорирање, преку скептицизам, до стратешко прифаќање. Денес сме цврсто во оваа трета фаза.
Во регионот гледаме многу сериозен ангажман на управите. Дигиталните средства повеќе не се тема резервирана за технолошките ентузијасти, туку прашање на долгорочна конкурентност на институцијата. Банките разбираат дека нивните клиенти веќе учествуваат на тој пазар, само честопати надвор од традиционалниот финансиски систем.
Во Хрватска, со банките кои меѓу првите изразија интерес за имплементација на нашите решенија, веќе се наоѓаме во фаза на развој и веруваме дека во текот на оваа година ќе имаме неколку „live“ имплементации. Со тоа се поставуваат стандардите за имплементација и се отвораат вратите за поголем интерес кај банките кои сакаат да држат чекор со конкурентноста во имплементацијата на нови технологии и привлекувањето на помлади, технички напредни клиенти. Стратешки, но и капацитетно, отворени сме за проширување на партнерствата во регионот. Со одредени потенцијални партнери надвор од Хрватска се наоѓаме во подготвителна фаза. Значително е тоа што во оваа фаза веќе не се работи само за теоретски расправи. Станува збор за конкретни анализи на модели за влез, партнерства, регулаторни импликации и проекции на приходите. Насоката е јасна. Прашањето веќе не е дали банките ќе ги прифатат и имплементираат криптоуслугите, туку кој ќе го стори тоа навремено и на одржлив начин.
Каде банката конкретно ја монетизира интеграцијата на криптоуслугите? Во надоместоците, растот на базата на клиенти, задржувањето на помладата популација или преку нови инвестициски производи?
Ако се фокусираме само на надоместоците, ја пропуштаме пошироката слика. Да, тргувањето (trading) и конверзиите генерираат видлив приход. Но, вистинската вредност лежи во фактот што банката ја задржува централната позиција во односот со клиентот во моментот кога финансискиот пазар се фрагментира. Секој клиент кој инвестира преку надворешна криптоплатформа, неминовно дел од своите средства од банкарската сметка ги префрла на криптоберзи или менувачници. Во интегрираниот банкарски криптомодел, средствата на корисникот не ја напуштаат банката сè до моментот на купување, па кон клиентите во иднина се отвора потенцијал за користење нови услуги и производи во рамките на единствениот банкарски екосистем.
Затоа, криптото е алатка за зачувување на релевантноста. Тоа ѝ овозможува на банката да остане примарна финансиска инфраструктура за новата генерација инвеститори, но и за сè поголемиот број институционални клиенти кои бараат регулиран пристап до тие средства.
Институциите кои го разбираат тоа гледаат на криптото како на долгорочна стратешка инвестиција, а не само како на нов производ. Кога станува збор за краткорочните показатели на успешноста, фокусот е на отворање нов канал на приходи кој придонесува за диверзификација на деловниот модел и зајакнување на стабилноста на изворите на заработка. Истовремено се реализира и задржување на ликвидноста на банката сè до моментот на извршување на налогот за тргување, со што се оптимизира управувањето со средствата и се зголемува оперативната ефикасност. Посебно стратешко значење има привлекувањето на нов сегмент клиенти преку услуга која во овој момент претставува изразена конкурентска предност. Во период од две години се очекува нејзина целосна пазарна конкурентност, додека во хоризонт од пет години би требало да стане стандард на напредните банкарски мобилни апликации.
Колку регулативата MiCA ќе ја промени динамиката на преговорите со банките и дали регулаторната јасност ќе го забрза донесувањето одлуки на ниво на управи?
MiCA, односно Уредбата за пазарите на криптосредства, ги изедначува правилата на игра и им овозможува на банките да планираат со многу повисок степен на сигурност.
Она што го забележуваме е дека расправата во институциите сега се води многу поконкретно. Наместо апстрактни прашања за ризикот на индустријата, се зборува за оперативни модели, капитални барања и временски рокови за имплементација. Тоа е нивото на разговор на кое се носат одлуки.
MiCA веќе значително го забрза пазарот на виртуелни средства. Веќе имаме цела низа банки во ЕУ кои нудат тргување со криптовалути во нивните мобилни апликации. На пример, од 45 MiCA лиценци во Германија, 18 се издадени на банки, а во Шпанија од 5 лиценци, 4 се на банки. Но, и понатаму бројот на соработки на банките со постојните даватели на услуги за криптосредства е доминантен. Партнерските модели на интеграција се далеку побрзи, бараат помал развоен и инвестициски напор кај банките, а партнерствата со давателите со MiCA дозволи за работа гарантираат законска усогласеност, овозможувајќи далеку поедноставна интеграција во правниот (legal) сегмент. Најголемата придобивка од уредбата лежи во тоа што ја отстранува нејасната позиција на услугите поврзани со криптосредствата во однос на високо регулираната индустрија како што е банкарскиот сектор. Криптото сега ги задоволува стандардите и нивото на регулираност кои се истоветни и усогласени со практиките и правилата кои ја дефинираат традиционалната финансиска индустрија. Со тоа јасно се дава до знаење дека процесот на интеграција е отворен пат. Институциите кои со години беа во фаза на набљудување сега мора да ја дефинираат својата стратегија.
Promo / Electrocoin
Како кај банките ги адресирате репутацискиот и ризикот за усогласеност (compliance), кои со години беа главна пречка за влез во криптосегментот?
Репутацијата на банката се гради со децении и разбирливо е дека управите нема да ризикуваат поради краткорочни прилики.
Со репутацискиот ризик управуваме исклучиво нудејќи криптовалути со потврдена репутација и висока доверливост. На пример, волатилноста на Биткоинот моментално е намалена до ниво што се приближи до нивото на петте најголеми „blue-chip“ акции, со што Биткоинот престанува да биде високо волатилно средство и станува мејнстрим (mainstream) инвестиција.
Ризикот за усогласеност го минимизираме со примена на затворен систем на трансакции (closed-loop). Имено, со исклучување на опциите за криптодепозити го отстрануваме ризикот од перење пари, а со оневозможување на криптоисплати спречуваме потенцијално финансирање тероризам.
Еднакво важен дел е едукацијата и интерниот трансфер на знаење. Кога тимовите за ризик и усогласеност ја разбираат технологијата и процесите, перцепцијата за ризикот драматично се менува. Непознатото станува управливо.
Во конкуренција со големите европски играчи, по што се диференцирате и зошто една банка би избрала регионален партнер?
Во инфраструктурните проекти пресудни се довербата и достапноста. Банките мора да знаат дека партнерот ја разбира нивната одговорност и дека е подготвен на долгорочна вклученост. Важно е да се перципира и фактот за „onsite присуство“, односно дека партнерот е достапен во најкраток можен рок да одговори на сите предизвици и прашања за време на и по самата интеграција.
Нашата сила лежи во комбинацијата на длабоко локално знаење и агилност која на големите меѓународни играчи често им недостасува. Како прва лиценцирана криптоплатформа во Хрватска со повеќе од 12 години искуство, имаме цврсти односи со локалните регулатори, што овозможува побрза и поедноставна комуникација, како и ефикасно управување со процесите на усогласеност.
Истовремено, нашиот тим е доволно мал и агилен на секој клиент да му посвети целосно внимание. Таквиот устрој ни овозможува на секое прашање да одговориме во најкраток можен рок. Од сопствено искуство знаеме дека кај големите организации истиот процес трае со недели и се провлекува низ повеќе слоеви на организацијата или тимови, што бара многу повеќе време. Дополнително, тимот е доволно искусен да управува со комплексни барања и интеграции во рамките на регионалната инфраструктура. Секој кој работел со голем систем знае колку овие атрибути можат да ги оптимизираат интеграциските процеси. Тоа исто така ни овозможува да понудиме конкурентни услови и пофлексибилен пристап во споредба со големите играчи, без компромис на квалитетот или безбедноста.
Ние со банките настојуваме да градиме однос кој ја надминува чистата испорака на технологија. Учествуваме во обликувањето на производите, процедурите и комуникацијата кон регулаторите. Во Electrocoin се водиме од идејата за прилагодување на специфичните потреби како на физичките лица (retail), така и на деловните субјекти. Electrocoin не нуди производ „од полица“ кој банката мора да го вклопи во работењето, туку нудиме проверен, но и приладлив производ кој е целосно развиен со привремени (interim) ресурси, со крајна цел вклопување во визијата, мисијата и стратегијата на банката.
Такво ниво на соработка е исклучително предизвикувачки да се постигне во модел каде регионот е само еден од многуте пазари во портфолиото на голем меѓународен систем.