„Беркшир“ се збогува со прирачникот на Бафет

Ако се прашувате дали ерата на Грег Абел, која започна во компанијата „Беркшир Хатавеј“, ќе биде копија на годините под водство на Ворен Бафет, двата договора што Абел ги најави оваа недела во голема мера го даваат одговорот на тоа прашање. Се чини дека Абел има свои идеи.

И двете трансакции се изразито „не-бафетовски“. Пророкот од Омаха беше славно пребирлив. Бараше сигурни и високо профитабилни компании што може да ги купи по поволна цена, дури и ако тоа значеше натрупување готовина додека ја чека вистинската можност. Ниту една од новите зделки на Абел не се вклопува во тој Бафетов образец.

Првата зделка, истовремено и аквизиција на градежната компанија ТМХ „Тејлор Морисон Хоум“ во вредност од 6,8 милијарди долари во готовина, објавена во неделата, ќе го надгради портфолиото на „Беркшир“ од десетина други компании поврзани со станбениот сектор.

Тоа е трансакција каква што би му се допаднала на младиот Бафет. На почетокот од кариерата тој трагаше по компании со ниска цена, што го нарекуваше „стратегија на отпушок од цигара“ (cigar-butt strategy). „Отпушок од цигара пронајден на улица во кој останал само еден дим можеби не нуди некое задоволство“, напиша во писмото до акционерите од 1989 година, „но ‘поволно купување’ ќе го претвори тој последен чад во чист профит.“ Со однос цена/добивка (P/E) од 12 пати за следната година, „Тејлор“ е евтин колку што воопшто може да биде на биковски пазар. Широкиот американски берзански пазар се тргува речиси двојно повисоко.

Проблемот со евтините компании е, сепак, што тие ретко се извонредни бизниси. Барајќи „отпушоци од цигари“ може да се стигне само до одредена граница, на што долгогодишниот соработник на Бафет, Чарли Мангер, често го потсетувал. „Всушност ме удри со летва по глава за да ми ја извади идејата за купување просечни компании по многу ниски цени“, се присети еднаш Бафет. Мангер наместо тоа се залагал за „вистински извонредни компании што може да се купат по фер цени“.

Извонредна компанија, во јазикот на модерните финансии, означува квалитетна фирма - онаа со доследно висока профитабилност и скромна финансиска задолженост. „Епл“ беше токму таква компанија кога Бафет почна да ги купува нејзините акции во 2016 година. Една година претходно имаше принос на капитал (ROE) од 46 проценти, со просечен ROE од 35 проценти во претходните 10 години. Исто така се пофали со бруто маржа од 40 проценти во фискалната 2015 година, со просек од 38 проценти во претходната деценија. Уште поимпресивно е што „Епл“ го постигна тоа речиси без финансиска задолженост. Неговиот долг во однос на капиталот во тој период бил во просек само 10 проценти.

Не е лесно да се најде компанија со повисок квалитет, а Бафет не само што плати фер цена - туку практично ја „украде“. „Епл“ се тргуваше по цена од 10 пати поголема од очекуваната добивка кога „Беркшир“ почна да купува акции, што е дури и пониско од она што Абел го плаќа за „Тејлор“.

А „Тејлор“ дефинитивно не е „Епл“. Градежната компанија минатата година пријавила ROE од 13 проценти, што приближно одговара на нејзиниот просек во последната деценија. Нејзината бруто маржа од 23 проценти исто така не е импресивна и е само малку над десетгодишниот просек од 21 процент. Уште помалку ласкаво е тоа што овие резултати се потпомогнати од значителна задолженост. Односот долг/капитал на „Тејлор“ изнесува речиси 40 проценти, иако во последните години значително го намалуваше долгот.

Гледано само според бројките, „Tejлор“ повеќе личи на „отпушок од цигара“ отколку на класична Бафет-Мангер инвестиција, но Абел можеби има планови за „Тејлор“ кои Бафет инаку не би ги разгледал. Бафет имаше тенденција да ги третира компаниите на „Беркшир“ како целосно самостојни ентитети, оставајќи им на менаџерите да управуваат независно од останатите вложувања.

Се чини дека Абел има поинаков план, навестувајќи дека „Тејлор“ би можел да има корист од синергија со останатите градежни и станбени компании на Беркшир. „Со тек на време очекуваме обединување на нашите операции во класичната изградба во комбинирана платформа што ќе ни овозможи да го оствариме сонот за сопствен дом за повеќе Американци“, порача Абел во соопштение.

Целта на тоа спојување веројатно би била подобрување на финансиските резултати на „Тејлор“, што би бил потег што Бафет веројатно не би го презел. Истото важи и за амбицијата, колку и да е благородна, да се помогне во решавањето на станбената криза во Америка. Бафет немаше друга цел освен создавање профит за акционерите на „Беркшир“.

Втората голема зделка на Абел е инвестиција од 10 милијарди долари во „Алфабет“ за финансирање на развојот на вештачка интелигенција (ВИ) на компанијата. Тоа се надоврзува на постојниот удел на Беркшир во „Алфабет“ од 17 милијарди долари, кој започна да се гради минатата година. „Алфабет“ е несомнено извонреден, со бруто маржи што редовно надминуваат 50 проценти и подобрен ROE кој минатата година ја надмина границата од 35 проценти. Но со вреднување од 25 пати добивка за следната година, тој е и значително поскап отколку што Бафет сака, особено кога станува збор за облог на нова и сè уште непроверена технологија. За тоа пишував кон крајот на минатата година, кога беа објавени првите купувања.

Бафет прв би признал дека неговиот апетит за квалитет по фер цена е тешко да се задоволи на долготраен биковски пазар. Тоа објаснува зошто Бафет му предаде на Абел речиси 400 милијарди долари во готовина, што е повеќе од четири пати поголема сума од готовинската позиција на „Беркшир“ во 2016 година. Тоа му дава на Абел голема флексибилност да го трасира својот пат - и се чини дека токму тоа и го прави.